Προτάσεις – σοκ {LF}από Μακρόν για μεταρρύθμιση της ΕΕ

Ο ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία και όλες οι προκλήσεις που αυτός συνεπάγεται για την ενέργεια, την επισιτιστική ασφάλεια καθώς και την ευρωπαϊκή άμυνα θα βρεθούν σήμερα και αύριο στην κορυφή της ατζέντας των 27 ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Επισήμως, η σύνοδος κορυφής είναι αφιερωμένη στην περαιτέρω οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, τόσο άμεσα όσο και για την ανοικοδόμησή της, και στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Μέχρι και την ύστατη στιγμή, ωστόσο, οι απεσταλμένοι των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων έκαναν αγώνα προκειμένου να επιτευχθεί συμβιβασμός ικανός να άρει το ουγγρικό βέτο στην απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, και γενικότερα στο έκτο πακέτο κυρώσεων εις βάρος της Μόσχας. Η σύνοδος έχει όμως και μία επιπλέον διάσταση: ο Εμανουέλ Μακρόν επιστρέφει στις Βρυξέλλες για πρώτη φορά μετά την επανεκλογή του στην προεδρία της Γαλλίας, κομίζοντας προτάσεις-σοκ για τη μεταρρύθμιση της ΕΕ και την πρόσδεση της Ουκρανίας στην Ευρώπη.

ΚΑΧΥΠΟΠΤΟΙ. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, ο οποίος ασκεί την κυλιόμενη προεδρία της ΕΕ μέχρι το τέλος Ιουνίου, προκάλεσε αίσθηση στις αρχές Μαΐου στο Στρασβούργο με τις προτάσεις του για μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών συνθηκών ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της ΕΕ, καθώς και για τη δημιουργία μιας «ευρωπαϊκής πολιτικής κοινότητας», με σκοπό την ταχύτερη πρόσδεση της Ουκρανίας στην Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή. Οπως δήλωσε χαρακτηριστικά στο πρακτορείο Reuters ο βετεράνος γάλλος διπλωμάτης Πιερ Βιμόν, πρώην γενικός γραμματέας της υπηρεσίας Εξωτερικών της ΕΕ και ερευνητής στο Carnegie Europe, «αναμφίβολα οι εταίροι του θα του θέσουν πολλές ερωτήσεις», και ας μη βρίσκεται το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Κάποιοι ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα και ο λιθουανός ομόλογός του Γκιτάνας Ναουσέντα, αντιμετωπίζουν την «ευρωπαϊκή πολιτική κοινότητα» που οραματίζεται ο Μακρόν με μεγάλη καχυποψία, βλέποντάς την ως ένα μέσο για την καθυστέρηση της ενταξιακής διαδικασίας της Ουκρανίας. Από την πλευρά του, ο Μακρόν διαβεβαιώνει πως η κοινότητα αυτή δεν αποτελεί εναλλακτική στην είσοδο της Ουκρανίας στην ΕΕ αλλά μια ενδιάμεση λύση, με δεδομένο ότι η ένταξη θα χρειαστεί «δεκαετίες». Η αμφιβολία ωστόσο έχει εδραιωθεί. Αρνητική υποδοχή επεφύλαξε, επιπλέον, τόσο η Ουκρανία όσο και η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη στις προτροπές του γάλλου προέδρου να μην «ταπεινωθεί» η Ρωσία. Ο Εμανουέλ Μακρόν, σχολίασε ο Λούκας Μασλάνκα, ερευνητής στο Πολωνικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων (PISM), έκανε ενδεχομένως σε αυτό το σημείο ένα επικοινωνιακό λάθος, σπεύδοντας να πάρει τον λόγο ή μη εξηγώντας επαρκώς το σχέδιό του. Σε κάθε περίπτωση, είναι αρκετές οι «παρεξηγήσεις» που πρέπει να λυθούν.

ΑΒΕΒΑΙΟΣ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ. Μένει επίσης να φανεί αν θα συζητηθούν στις Βρυξέλλες σήμερα και αύριο οι νέες κυρώσεις σε βάρος της Μόσχας που παραμένουν «στάσιμες» εδώ και τουλάχιστον έναν μήνα ή θα παραπεμφθεί και πάλι το θέμα στις ελληνικές καλένδες ελλείψει συμφωνίας -ενδεχόμενο το οποίο ευρωπαίος διπλωμάτης χαρακτήριζε την Παρασκευή «εξευτελιστικό». Σύμφωνα με το Politico, ένας αβέβαιος συμβιβασμός που συζητιόταν τις τελευταίες ημέρες ήταν μια «νερωμένη» εκδοχή του πετρελαϊκού εμπάργκο: να απαγορευθούν, τουλάχιστον προσωρινά, μόνο οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου που πραγματοποιούνται με πλοία. Με τον τρόπο αυτόν, η Ουγγαρία, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες που περιβάλλονται από ξηρά, θα μπορέσει να συνεχίσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο το οποίο μεταφέρεται μέσω αγωγών. Ενας τέτοιος συμβιβασμός, βέβαια, θα συνιστούσε μια μερική ήττα για τους ηγέτες εκείνους που ήθελαν τα σκληρότερα δυνατά μέτρα ώστε να κοπεί η ταμειακή ροή του Πούτιν από τις πωλήσεις πετρελαίου – ανάμεσά τους και την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Επιπλέον, το μέτρο αυτό θα δημιουργούσε δυσεπίλυτα προβλήματα ανταγωνισμού στην ΕΕ, αφού η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Τσεχία θα είχαν πρόσβαση σε φτηνότερο ρωσικό πετρέλαιο.