Ο Αρίστος, η Μαργαρώ, και άλλα παιδιά

Εγραφα το προπροηγούμενο Σάββατο για την κυριαρχία του βαφτιστικού ονόματος Γιάννης σε εκφράσεις της καθομιλουμένης. Συνεχίζοντας τον ίδιο «ονοματολογικό» προβληματισμό (μεσολάβησε το εμβόλιμο κείμενο για το «Φίλιον» και για τα τριάντα του χρόνια, που γιορτάζονται σήμερα), ένα άλλο πεδίο που έχει το ενδιαφέρον του είναι οι στίχοι των ελαφρολαϊκών και λαϊκών τραγουδιών.

Σε ό,τι αφορά λοιπόν τα ανδρικά ονόματα, η γκάμα διευρύνεται, αφήνοντας σαφώς πίσω της τη Γιαννοκρατία. Παρακάμπτοντας κάποιες ειδικές περιπτώσεις, όπως το «Δημήτρη μου, Δημήτρη μου, μου το ‘κλεισες το σπίτι μου» ή το «Λευτέρη, Λευτέρη, Λευτέρη, σ’ έχω σταμπάρει στο παλιό μου το τεφτέρι»,  θα μπορούσαμε να πούμε ότι στον χώρο της ελαφρολαϊκής τραγουδοποιίας δεσπόζουσα θέση κατέχει το όνομα Γιώργος («Οπου Γιώργος και μάλαμα…», «Ο Γιώργος είναι πονηρός…», «Εμπαινε Γιώργο, έμπαινε…», κ.ά.). Κι αυτό, προκειμένου πιο εύκολα ο θαμώνας του νυχτερινού κέντρου να ταυτίζεται με το λεβεντόπαιδο του τραγουδιού, να μερακλώνεται, και τελικά να ξοδεύει περισσότερα (όπερ και το ζητούμενο). Κατά τα άλλα, ειδική μνεία θα πρέπει ίσως να γίνει στο λαϊκό άσμα «Λεβεντόπαιδο Αρίστο, μπες στο μαγαζί και κλείσ’ το», του οποίου οι στίχοι στόχευαν κατευθείαν στην τσέπη του Ωνάση, συχνού θαμώνα των σχετικών μαγαζιών.

Περνώντας τώρα στην παρουσία γυναικείων ονομάτων στους στίχους των ελαφρολαϊκών και άλλων ασμάτων, διαπιστώνουμε ότι μάλλον κυριαρχεί ο πλουραλισμός. Πιάνοντας το ζήτημα χρονολογικά, θα μπορούσε να γίνει λόγος για την Παρασκευούλα που «την γέλασαν», για το Χαρικλάκι, για την Πίτσα, Πιπίτσα, Πηνελοπίτσα, για την Κική και την Κοκό (από τις οποίες όμως πρέπει κανείς, δυστυχώς, να διαλέξει μία), για τη «Μαρία με τα κίτρινα», η οποία καλείται να απαντήσει στο ακανθώδες όσο και τολμηρό ερώτημα αν προτιμάει «τον άντρα της ή τον γείτονα», για τη Μαργαρίτα τη Μαργαρώ, για τη Μαρίνα που εμφανιζόταν, και μάλιστα εποχούμενη, «στις 16 Μάη μήνα», για τη θρυλική (όσο και υπαρκτή, απ’ ό,τι φαίνεται) τετράδα «Η Κατερίνα, η Ζωή, το Αντιγονάκι, η Ζηνοβία», για μια άλλη Κατερίνα που καλείται «να πάει για ύπνο» (Χμ!), για μια ελάχιστα γνωστή αλλά στιχουργικά cult Μαρίκα («η Μαρίκα, η Μαρίκα, που εργάζεται στο ΙΚΑ»∙ άντε να κάνεις σήμερα ρίμα με τους διάφορους ΟΑΕΕ και ΕΦΚΑ), για μια Μυρσίνη που κάποια νεαρούδια έχουν ορκιστεί «να την κλέψουν» (να την κάνουν τι, άραγε; Και πάλι Χμ!), και βέβαια για την «Αννούλα του χιονιά» της οποίας τη γιορτή μάς υπενθυμίζει το άσμα.

Αυτές οι τραγουδοπρωταγωνίστριες έρχονται πρόχειρα στο μυαλό μου. Καλά να ‘μαστε, να θυμηθούμε κι άλλες.

Επιδόρπιο

Στην περίπτωσή του, οι νόμοι της φυσικής διαψεύδονται: όσο περισσότερο τον πλησιάζεις, τόσο πιο μικρός φαίνεται.

Ο Ροΐδης για κάποιον μεγαλόσχημο της εποχής του