Παραμένει διχασμένη η Ευρώπη για την Ουκρανία

«Φαντασιοπληξία»: έτσι αποκάλεσε χθες η διάσημη πια Μαρία Ζαχάροβα το ειρηνευτικό σχέδιο των τεσσάρων σημείων που προωθεί από την περασμένη εβδομάδα η Ιταλία. «Δεν μπορείς να εφοδιάζεις με το ένα χέρι την Ουκρανία με όπλα και με το άλλο να προτείνεις σχέδια για ειρηνική επίλυση της κατάστασης», δήλωσε η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών ενώ οι ρωσικές δυνάμεις σφυροκοπούσαν αλύπητα το Σεβεροντονέτσκ και το Σιβέρσκι, τις δύο τελευταίες πόλεις της επαρχίας Λουγκάνσκ, στο Ντονμπάς, που παρέμεναν υπό τον έλεγχο των ουκρανικών δυνάμεων. «Μόνον όταν θα είμαστε όλοι πραγματικά ενωμένοι θα έχουμε το πλεονέκτημα έναντι της Ρωσίας», δήλωσε από την πλευρά του, στη διάρκεια μιας ακόμα παρέμβασής του στο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταγγέλλοντας την έλλειψη ενότητας μεταξύ των δυτικών χωρών. Η καμπάνα χτυπούσε πρωτίστως για την Ουγγαρία, που εξακολουθεί να μπλοκάρει την επιβολή ευρωπαϊκού εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, καθώς και την Τουρκία, που έχει ήδη ασκήσει ένα πρώτο βέτο στην έναρξη της διαδικασίας για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.

Χαρακτηριστική του ευρωπαϊκού διχασμού είναι η δήλωση που έκανε χθες γερμανός αξιωματούχος πως το νέο πακέτο κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας δεν θα είναι στο τραπέζι της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 30 και 31 Μαΐου – αν και ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα πως θα είναι έτοιμο «σύντομα». Στο μεταξύ, το πρακτορείο Reuters αποκάλυψε πως η Ιταλία, καθώς και η Ουγγαρία και η Κύπρος, ζητούν από την ΕΕ να απευθύνει ξεκάθαρη έκκληση για κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία και ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία, τη στιγμή που άλλα κράτη-μέλη, όπως οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία, ζητούν περαιτέρω σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης. Προσχέδιο συμπερασμάτων με ημερομηνία 19 Μαΐου για τη σύνοδο κορυφής της ερχόμενης εβδομάδας που είδε το Reuters, περιγράφει την ΕΕ ως «αμετακίνητη στη δέσμευσή της να βοηθήσει την Ουκρανία να ασκήσει το εγγενές δικαίωμά της στη νόμιμη άμυνα απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα» – χωρίς αναφορά σε ειρηνευτικές συνομιλίες. Σύμφωνα ωστόσο με το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο, ο ιταλός πρεσβευτής εισηγήθηκε αλλαγή στο κείμενο στη διάρκεια μιας συνάντησης αντιπροσώπων της ΕΕ την περασμένη Παρασκευή, και αμέσως, η πρότασή του υποστηρίχθηκε από την Ουγγαρία και την Κύπρο, δύο από τις χώρες με τις πλέον ισχυρές αντιρρήσεις για το νέο πακέτο ευρωπαϊκών κυρώσεων – η Κύπρος ανησυχεί για μια προτεινόμενη απαγόρευση στις πωλήσεις ιδιοκτησιών σε ρώσους πολίτες. Στην ομιλία που απηύθυνε πάντως προχθές στο Νταβός, η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εμφανίστηκε κάθετη: «Η Ουκρανία πρέπει να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο και η επιθετικότητα του Πούτιν πρέπει να αποτελέσει μια στρατηγική αποτυχία», δήλωσε.

Αφού απέτυχε να καταλάβει το Κίεβο ή το Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας, η Ρωσία προσπαθεί τώρα να καταλάβει και τα τελευταία κομμάτια του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ, των δύο επαρχιών που συγκροτούν το Ντονμπάς, και να παγιδεύσει τις ουκρανικές δυνάμεις σε έναν μικρό θύλακο του ανατολικού μετώπου. Παράλληλα, συνεχίζει να στοχοποιεί με επιθέσεις πόλεις της Νότιας Ουκρανίας που παραμένουν σε ουκρανικό έλεγχο, όπως η Ζαπορίζια και το Κριβί Ριχ. Τα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα εξακολουθούν να είναι αποκλεισμένα, και περισσότερα από 20 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών παραμένουν στα σιλό στη χώρα, συνδαυλίζοντας μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση. Η Ρωσία δήλωσε χθες έτοιμη να παράσχει έναν ανθρωπιστικό διάδρομο προκειμένου να αναχωρήσουν πλοία που μεταφέρουν τρόφιμα, υπό τον όρο όμως να χαλαρώσουν ως αντάλλαγμα δυτικές κυρώσεις: για απόπειρα «εκβιασμού» της διεθνούς κοινότητας την κατηγόρησε ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Ντμίτρο Κουλέμπα.

Επιβεβαιώνοντας την πρόθεσή του να προσαρτήσει τα ουκρανικά εδάφη που έχει ήδη ή φιλοδοξεί να καταλάβει, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε χθες διάταγμα που επιτρέπει στους κατοίκους των περιφερειών της Ζαπορίζια (την οποία ο ρωσικός στρατός ελέγχει εν μέρει) καθώς και της Χερσώνας (την οποία ελέγχει πλήρως) να ζητήσουν ρωσικό διαβατήριο μέσω «απλουστευμένης διαδικασίας». Παράλληλα, όμως, το ρωσικό κοινοβούλιο κατήργησε το ανώτατο ηλικιακό όριο των 40 χρόνων που υπήρχε προκειμένου να μπορέσει κάποιος να καταταγεί στον στρατό – μία έμμεση αναγνώριση των σημαντικών απωλειών που έχουν υποστεί οι ρωσικές δυνάμεις στην Ουκρανία.