«Πολεμικοί» τόνοι στις δηλώσεις Μπάιντεν – Κίνας για Ταϊβάν

Ο Τζο Μπάιντεν βρίσκεται στο Τόκιο, όπου χθες υπέγραψε συμφωνία οικονομικής συνεργασίας των Ηνωμένων Πολιτειών με 12 χώρες της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ασίας – Αυστραλία, Ινδία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Νέα Ζηλανδία, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Σιγκαπούρη, Ταϊλάνδη, Μαλαισία, Βιετνάμ και Μπρουνέι. Σήμερα, επίσης, θα συναντηθεί με τους εταίρους των ΗΠΑ στο «Κουαρτέτο» (Quad), που είναι η Ινδία, η Ιαπωνία και η Αυστραλία. Αναμφίβολα, ωστόσο, η πρώτη του περιοδεία ως προέδρου των ΗΠΑ στην περιοχή έχει ήδη σφραγιστεί από την αναφορά του στην Ταϊβάν, την αντίδραση που προκάλεσε στην Κίνα και την ανησυχία στον υπόλοιπο κόσμο.

Τόσο οι δηλώσεις Μπάιντεν όσο και η αντίδραση του Πεκίνου έγιναν σε πολεμικούς τόνους. Ο μεν πρώτος απάντησε κατηγορηματικά (και μάλιστα δις) ότι «ναι, αυτή είναι η δέσμευση που έχουμε αναλάβει» όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο εάν θα ήταν έτοιμος να συνδράμει στρατιωτικά την Ταϊβάν σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης – σε αντίθεση με την τακτική της μη εμπλοκής που ακολουθεί έναντι της Ρωσίας, στον πόλεμο της Ουκρανίας. Κάτι τέτοιο «θα αποσυντόνιζε όλη την περιοχή και θα αποτελούσε μία ακόμα πράξη παρόμοια με αυτά που συμβαίνουν στην Ουκρανία» είπε επίσης ο πρόεδρος των ΗΠΑ στη συνέντευξη Τύπου με τον ιάπωνα πρωθυπουργό Φούμιο Κισίντα,

Το δε κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε, λίγο αργότερα, ότι «η Κίνα δεν έχει περιθώρια συμβιβασμών ή υποχωρήσεων σε ζητήματα που αφορούν τα ζωτικά της συμφέροντα, όπως η κυριαρχία της και η εδαφική της ακεραιότητα». «Η Κίνα θα αναλάβει αποφασιστική δράση για να προασπίσει τα συμφέροντά της και να κάνουμε αυτό που λέμε» πρόσθεσε ο εκπρόσωπός του.

Η αλήθεια είναι ότι ο Λευκός Οίκος προσπάθησε να μετριάσει τις εντυπώσεις που προκλήθηκαν από την παραπάνω δήλωση, διευκρινίζοντας ότι «η πολιτική μας δεν έχει αλλάξει». Παραπέμποντας, παράλληλα, στην αποκαλούμενη «Πολιτική της Μιας Κίνας» και στην Πράξη για τις Σχέσεις με την Ταϊβάν που υπογράφηκε το 1979 και αντί της στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ προβλέπει τον εφοδιασμό εκ μέρους της του στρατού της Ταϊβάν ώστε «να είναι σε θέση να αμυνθεί». Πρόκειται για μια στάση, πάντως, η οποία έχει χαρακτηριστεί πολλάκις ως «στρατηγική ασάφειας», καθώς αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες όσον αφορά το τι θα συμβεί σε περίπτωση που η Κίνα αποφασίσει να διεκδικήσει διά της βίας τον πλήρη έλεγχο της Ταϊβάν – η ανεξαρτησία της οποίας δεν έχει ούτως ή άλλως αναγνωριστεί από καμία χώρα, ούτε από τις ΗΠΑ. «Ορισμένοι ισχυρίζονται πως πρόκειται για μια καλά σχεδιασμένη τακτική ασάφειας. Αλλοι επιμένουν ότι ο Μπάιντεν έχει γεράσει και παραφέρθηκε. Θα έλεγα σε αυτό το σημείο πως δεν έχει καμία σημασία το γιατί συνέβη ό,τι συνέβη» είπε μιλώντας στους «Financial Times» ο Μάθιου Κρένιχ, ειδικός σε ζητήματα ασφαλείας στο ινστιτούτο Atlantic Council. Εξήγησε δε ότι «σε περίπτωση πολέμου εναπόκειται τελικώς στον πρόεδρο να αποφασίσει εάν θα επέμβει ή όχι, ανεξαρτήτως της επίσημης πολιτικής. Απλώς, τώρα έχουμε μια καθαρή οπτική για το τι σκέφτεται ο Μπάιντεν στο συγκεκριμένο θέμα και ποια θα είναι η απόφασή του».

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ο νυν πρόεδρος μοιάζει να δεσμεύεται δημοσίως για στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στο συγκεκριμένο μέτωπο – κάτι που προφανώς σημαίνει ευθεία σύγκρουση με την Κίνα. Το είχε πράξει και τον περασμένο Οκτώβριο, προκαλώντας επίσης τη «διορθωτική δήλωση» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ – πέραν της σφοδρής αντίδρασης του Πεκίνου – και κάνοντας πολλούς να ισχυριστούν ότι πρόκειται για ένα «σκωτσέζικο ντους» στο οποίο υποβάλλουν οι Αμερικανοί την κινεζική ηγεσία και προσωπικά τον Σι Τζινπίνγκ.