Πρέπει να καλλιεργηθεί η κουλτούρα εθελοντικής χρήσης μάσκας

Μοιάζει αναπόφευκτη η κατάργηση της υποχρεωτικότητας, καθώς το συγκεκριμένο μέτρο δεν μπορεί να διατηρηθεί στο διηνεκές. Η πανδημία υποχωρεί σε όλο τον κόσμο όμως υπάρχει μεγάλη σύγχυση σχετικά με το εάν και πότε πρέπει να καταργηθεί η υποχρεωτική χρήση της μάσκας στη χώρα μας. Μπορούμε να πούμε ότι η απόφαση έρχεται στην πιο κατάλληλη επιδημιολογική στιγμή και σε αυτό συμφωνούν οι μεγάλοι αρμόδιοι διεθνείς φορείς, όπως το ECDC.

Φρονώ, όμως, πως πρέπει ταυτόχρονα να καλλιεργηθεί επιμελώς η κουλτούρα εθελοντικής χρήσης μάσκας, όπου ενδείκνυται. Σε αυτό το σημείο οι επιστήμονες και οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά με τις κατάλληλες συμβουλές. Η μάσκα πρέπει να είναι υποχρεωτική σε ειδικά περιβάλλοντα, όπως σε όλους τους υγειονομικούς χώρους (νοσοκομεία, ιατρεία, φαρμακεία) και τις δομές φροντίδας ευάλωτων πληθυσμών.

Η εκούσια χρήση της μάσκας είναι ευθύνη όλων μας. Ατομα υγιή θα πρέπει να ξέρουν ότι θα είναι πιο ασφαλή αν φορούν μάσκα σε μικρούς εσωτερικούς χώρους, ιδίως αν επικρατεί συνωστισμός. Πάντα αναφέρω στις συμβουλές μου το παράδειγμα του καπνιστή. Σκεφτόμαστε ότι ο ιός έχει την κινητικότητα που έχει ο καπνός του τσιγάρου σε έναν χώρο. Αν καπνίσει κάποιος σε ένα μικρό χαμηλοτάβανο κατάστημα όλοι θα μυρίσουμε τον καπνό. Με τον ίδιο τρόπο διασπείρεται ο κορωνοϊός. Αν, πάλι, τρώμε σε ένα εστιατόριο με καλή αναλογία εμβαδού – τραπεζιών πολύ δύσκολα θα μας ενοχλήσει ένας καπνιστής από άλλη παρέα. Με αυτόν τον πρακτικό τρόπο μπορούμε να αποφασίζουμε πότε να φορέσουμε μάσκα. Προφανώς, οι συμβουλές μου προς τους υγιείς θα πρέπει να ακολουθούνται πολύ αυστηρότερα από τα ευάλωτα άτομα (αυτά με υποκείμενα νοσήματα, μεγάλης ηλικίας ή ανοσοκαταστολή). Ενα ιδιαίτερο περιβάλλον που δημιουργεί άγχος και προβληματίζει είναι το αεροπλάνο. Στο εσωτερικό του αεροπλάνου δημιουργούνται συνθήκες αυξημένης διασποράς και η συμβουλή μου είναι να χρησιμοποιείται η μάσκα ιδίως από ευάλωτους αλλά και από υγιείς. Νομίζω κανείς δεν θα ήθελα να καταστρέψει τις διακοπές του ή ένα επαγγελματικό ραντεβού λόγω μόλυνσης.

Χώροι όπως τα γυμναστήρια επίσης προβληματίζουν καθότι η χρήση μάσκας σε αυτούς είναι ανέφικτη. Οι χώροι αυτοί σε συνθήκες χαμηλού επιδημιολογικού φορτίου δεν θα επιβαρυνθούν, ιδίως αν ανακατανεμηθεί ο χώρος και οι δραστηριότητες κατάλληλα ώστε να μειωθεί κατά το δυνατόν ή σχέση αθλουμένων – εμβαδού. Θα βοηθούσε, επίσης, ο πολύ καλός φυσικός εξαερισμός και η χρήση ειδικών συσκευών με αντιιικά φίλτρα.

Τέλος, θα πρότεινα ο νόμος περί κατάργησης της υποχρεωτικότητας της μάσκας να δίνει τη δυνατότητα σε υπηρεσίες ή επιχειρήσεις να οργανώνουν εκείνες το καθεστώς λειτουργίας τους. Για παράδειγμα, θα έβλεπα με καλό μάτι τη δυνατότητα μιας αεροπορικής εταιρείας να καθορίζει εκείνη το καθεστώς λειτουργίας της και ο χρήστης των υπηρεσιών της να παίρνει τις αποφάσεις του. Φυσικά όλοι μας μπορούμε με ασφάλεια να μη χρησιμοποιούμε μάσκα σε ανοικτούς χώρους, πλην ελαχίστων περιπτώσεων ακραίου συνωστισμού.

Ο Νίκος Τζανάκης είναι καθηγητής Πνευμονολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης