Πώς θα πέτυχει η νέα Υπηρεσία Ασφάλειας και Φύλαξης στα ΑΕΙ;

Για πάνω από 30 χρόνια τα ελληνικά ΑΕΙ αντιμετωπίζουν ένα σοβαρό πρόβλημα που αμαυρώνει την ακαδημαϊκή τους ταυτότητα. Η βία από μικρές ομάδες που κινούνται ανεξέλεγκτα μέσα στα κεντρικά ΑΕΙ και αποτελούνται από ένα μείγμα φοιτητικών και εξωκοινοβουλευτικών οργανώσεων έχει προχωρήσει στα έκτροπα που τα παρακολουθούμε καθημερινά στις τηλεοράσεις μας. Είναι αλήθεια ότι η ΚΝΕ και η Νεολαία του ΠΑΣΟΚ στην εποχή της μεγάλης τους ακμής είχαν τρόπους και οπαδούς που μπορούσαν δυναμικά να διαχειριστούν αυτές τις ομάδες.

Γίναμε πολλές φορές μάρτυρες άγριων ξυλοδαρμών μεταξύ παρατάξεων στα πανεπιστήμια. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές της δεκαετίας του ’90 τον άτυπο ρόλο της Υπηρεσίας Ασφάλειας και Φύλαξης στα ΑΕΙ τον έπαιζαν οι φοιτητικές νεολαίες που είχαν καταφέρει να εκλέγουν και τους πρυτάνεις. Ο πρύτανης τότε συζητούσε με τα κόμματα και όχι με την Αστυνομία για να ελέγχει τα παρατράγουδα. Σιγά σιγά οι φοιτητικές παρατάξεις εξασθένησαν, ο νόμος άλλαξε και οι φοιτητές σταμάτησαν να ψηφίζουν τα διοικητικά όργανα στα ΑΕΙ και το «ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα» άρχισε να δυσκολεύεται να βάλει τάξη στις εξωκοινοβουλευτικές φοιτητικές παρατάξεις.

Σήμερα τα πράγματα έχουν ξεφύγει τελείως και η αναζήτηση λύσης στο θέμα της ασφάλειας και φύλαξης των ΑΕΙ φαίνεται δύσκολη ή και αδύνατη, οπότε λένε μερικοί «ας συμβιβαστούμε με την παρουσία των ομάδων αυτών για να πετύχουμε ειρήνη». Οι λύσεις που προτείνονται είναι:

Να διαχειριστούν το θέμα το ρωμαλέο φοιτητικό κίνημα και οι προοδευτικοί καθηγητές σε διάλογο με τις εξωκοινοβουλευτικές ομάδες.

Να προσλάβουν τα ΑΕΙ φύλακες από εργολάβο. Οι φύλακες που πληρώνονται από τον εργολάβο, όπως απέδειξαν και τα πρόσφατα γεγονότα στο ΑΠΘ, είναι απλά φύλακες και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα περισσότερο.

Να συνεργαστούν (να συζητήσουν το λένε) οι πρυτάνεις και οι καθηγητές και φοιτητές με τις ομάδες των αναρχικών. Το «Στέκι στο Βιολογικό» στο ΑΠΘ διατηρήθηκε για 35 χρόνια γιατί ήταν μέρος αυτής της σιωπηρής συνεργασίας με τη διοίκηση των ΑΕΙ.

Να γίνεται η οργάνωση των ακαδημαϊκών εκδηλώσεων που «προκαλούν», εκτός πανεπιστημιούπολης.

Επέμβαση της Αστυνομίας όταν οι καταστροφές έχουν πάρει μεγάλη διάσταση.

Γνωρίζουμε όλοι ότι καμία από αυτές τις λύσεις δεν είναι βιώσιμη και υπάρχει διάχυτη η πεποίθηση ότι μέσα στο πλαίσιο που περιγράψαμε καμία λύση δεν θα δουλέψει. Η ερώτηση, λοιπόν, είναι: Γιατί εκεί που απέτυχαν όλα η οργάνωση μιας νέας Πανεπιστημιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας και Φύλαξης (ΥΑΦ) θα πετύχει;

Η απάντηση είναι ότι είναι εύκολο να οδηγήσουμε την ΥΑΦ και τις Ομάδες Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (ΟΠΠΙ) που θα τη στελεχώνουν σε αποτυχία:

Αν δεν την αγκαλιάσει ο πρύτανης και τα πανεπιστημιακά όργανα δημιουργώντας μια επιτροπή από δραστήριους καθηγητές που θα την καθοδηγούν σε καθημερινή βάση στην αρχή της δημιουργίας της.

Αν δεν της δοθεί γενναία χρηματοδότηση στην αρχή για να οργανώσει τους χώρους δουλειάς της με γραφεία σε όλες τις σχολές και μέσα ηλεκτρονικής παρακολούθησης.

Αν δεν τη στηρίξει πολύπλευρα η τοπική ηγεσία της Αστυνομίας και δεν έχει τη διαρκή στήριξη της πολιτικής ηγεσίας.

Αν οι ΥΦΑ των κεντρικών ΑΕΙ δεν συνεργάζονται και ανταλλάσσουν πληροφορίες για καλές πρακτικές σε συνεχή βάση παράλληλα με επισκέψεις σε πανεπιστήμια της Ευρώπης ώστε να υπάρχει συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών.

Θα χρειαστούν όλα αυτά και πολλές ακόμα ενέργειες για να σταθεί στα πόδια του ο νέος θεσμός. Εχω στο μυαλό μου τα Γραφεία Σταδιοδρομίας στα ΑΕΙ που ξεκίνησαν να οργανώνονται το 2000 αλλά έγιναν θεσμός στα ιδρύματα μετά από μερικά χρόνια. Αρα, τα απτά αποτελέσματα της σημερινής επένδυσης στον νέο θεσμό θα τα δούμε μετά από κάποια χρόνια.

Είναι εύκολο, λοιπόν, να οδηγήσουμε τον νέο θεσμό σε αποτυχία για να αποδείξουμε πως είχαμε δίκιο με την αυτοεκπληρούμενη προφητεία μας ότι θα ταΐσει μια νέα ομάδα κερδοσκόπων και τίποτα άλλο. Δεν φτάνει, όμως, να αποδείξετε ότι είστε προφήτης. Θα πρέπει, παράλληλα, να εξηγήσετε στην κοινωνία γιατί πρέπει να πληρώνει για χρόνια τις καταστροφές των μπαχαλάκηδων και να μάθουν τα παιδιά μας να σπουδάζουν μέσα σε καθεστώς βίας και φόβου. Αξίζει, πάντως, να επισημάνω ότι η κοινωνία παρακολουθεί και θα πάρει θέση στις εκλογές, όταν γίνουν.

Ο Λουκάς Βλάχος είναι ομότιμος καθηγητής Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης