Μια σφραγίδα και μια κηλίδα

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας, ως γνωστόν, στις τελευταίες προεδρικές εκλογές καταποντίστηκε. Οι Γάλλοι το μαύρισαν κανονικά. Και τώρα;

Αντί οι γάλλοι σοσιαλιστές να καθίσουν να σκεφτούν τι τους συνέβη και να προσπαθήσουν να απαντήσουν, μπας και καταφέρουν να ανακάμψουν, πήραν μια πρόσκληση από τον ριζοσπάστη αριστερό λαϊκιστή Ζαν-Λικ Μελανσόν, έναν αντιευρωπαίο πολιτικό που έπειτα από πολλές περιπέτειες κατάφερε να εκφράσει μεγάλο μέρος μιας ισοπεδωτικής διαμαρτυρίας, να συμπορευτούν μαζί του ενόψει των επερχόμενων βουλευτικών εκλογών στη Γαλλία (12 και 19 Ιουνίου), μαζί με τους Πράσινους και τους κομμουνιστές.

Οι γάλλοι σοσιαλιστές, που σήμερα απλώς επιδιώκουν να προσδιοριστούν, και αυτοί, ως αντι-Μακρόν, θεωρούνταν, έως προχθές, αντίπαλοι κάθε λαϊκισμού, του ακροδεξιού και του αριστερού. Ουδέποτε έως προχθές έπαιξαν τον ρόλο της αντισυστημικής δύναμης, ουδέποτε έως προχθές κατανοούσαν το αντιευρωπαϊκό μένος στο όνομα της ανατροπής. Ουδέποτε συμμερίστηκαν απόψεις που επιχείρησαν να σχετικοποιήσουν δημοκρατικές αρχές, ουδέποτε ισοπέδωσαν τα πολιτικά προβλήματα σε τσιτάτα κατά του «νεοφιλελευθερισμού» που «λεηλατεί τις κοινωνίες μας, απειλεί τη φύση και καταστρέφει ανθρώπους», ουδέποτε επένδυσαν σε κομμουνιστογενή λεφτόδεντρα (ο Μελανσόν, που επιδιώκει να είναι πρωθυπουργός, ουσιαστικά υπονομεύοντας τον πρόεδρο Μακρόν, υπόσχεται 1.400 ευρώ κατώτατο μισθό και σύνταξη στα 65!). Ο Μελανσόν είχε αποδοκιμάσει τον Τσίπρα, αλλά έχει υιοθετήσει όλες τις μεθόδους του.

Παρά τις σοβαρές εσωκομματικές αντιδράσεις, οι σοσιαλιστές, αφού διαπραγματεύτηκαν βουλευτικές έδρες, αποδέχτηκαν την πρόκληση και θα πλαισιώσουν, τελικά, στις εκλογές τον λαϊκιστή αριστερό ριζοσπάστη. Για λίγες έδρες, για ένα ξεροκόμματο εξουσίας, οι γάλλοι σοσιαλδημοκράτες μετατρέπουν το ιστορικό κόμμα τους σε σφραγίδα, παραδομένοι σε ένα περιστασιακά ισχυρό ρεύμα, η άνοδος του οποίου εξηγείται από την ενίσχυση των δυνάμεων που, ουσιαστικά, δρουν υπονομευτικά κατά της δημοκρατικής Δύσης.

Ατιμωτική εξέλιξη και ανεξίτηλα μελανή κηλίδα στην ιστορία ενός κόμματος της δημοκρατικής Αριστεράς που συνύφανε την παρουσία του με τον αγώνα για ενωμένη και ισχυρή Ευρώπη. Το γιατί είναι εύκολο, το συνόψισε σε μια φράση του ο γνωστός στοχαστής, σύμβουλος του Φρανσουά Μιτεράν και πάντα προσκείμενος στους σοσιαλιστές: «Το Σοσιαλιστικό Κόμμα πληρώνει το τίμημα της τεμπελιάς, της μετριότητας, της διανοητικής παραίτησης της κυβερνητικής Αριστεράς». Ηδη, παλαιά στελέχη και απογοητευμένα από την εξέλιξη, στρατεύονται με τον Μακρόν.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας ισχυρός πολιτικός σχηματισμός κάνει μια χαψιά τους αντιπάλους του, παρά τις σοβαρές ιδεολογικές διαφορές τους. Στην πρόσφατη ελληνική ιστορία κάτι ανάλογο συνέβη με τη ΔΗΜΑΡ. Ενα κόμμα που, τα δύσκολα χρόνια για τη δημοκρατία και την ευρωπαϊκή κατεύθυνση της χώρας, εμφανιζόταν ως ανάχωμα στον αριστερό λαϊκισμό του ΣΥΡΙΖΑ, αργότερα όμως, παρά την κυβερνητική εμπειρία του και παρά τα δείγματα γραφής του λαϊκισμού αυτού (ο οποίος μάλιστα συνεπικουρήθη από τον ακροδεξιό λαϊκισμό του Καμμένου), για υπαρξιακούς λόγους των ηγετών του, του πρώην και του επόμενου, προσχώρησε στον ΣΥΡΙΖΑ και ουσιαστικά απορροφήθηκε απ’ αυτόν. Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να κάνει το ίδιο και με το ΠΑΣΟΚ. Αλλά τα πασοκικά στελέχη δεν τσίμπησαν, δεν ακολούθησαν τη Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και μερικούς πρώην σημιτικούς πάση θυσία εραστές της εξουσίας, αντιστάθηκαν – και άφησαν μόνους μερικούς νεοπροσήλυτους του συριζαϊκού λαϊκισμού, όπως ο Νίκος Μπίστης, να τους εκλιπαρούν να απορροφηθούν από την «αριστερή συμμαχία» που τους προσφέρουν.