Ιστορικό γεγονός ή μήπως ιστορικό λάθος;

Λίγο πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, η Triple E, μία κοινοπραξία έξι οργανώσεων που δραστηριοποιούνται γύρω από τα ευρωπαϊκά ζητήματα, θέλησε να βαθμολογήσει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα των υποψηφίων. Η σοσιαλίστρια υποψήφια, και δήμαρχος του Παρισιού, Αν Ινταλγκό, έλαβε 12,5 στα 20. Ο οικολόγος υποψήφιος, Γιανίκ Ζαντό, 15/20. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, πάλι, βαθμολογήθηκε με μόλις 6,5/20. Λογικό, αν αναλογιστεί κανείς πως οι μεν Σοσιαλιστές καθώς και η «Ευρώπη Οικολογία Οι Πράσινοι» είναι φιλοευρωπαϊκά κόμματα, ενώ ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας θεωρεί πως πολλά δεινά της Γαλλίας οφείλονται σε ευρωπαϊκές πολιτικές και κανόνες.

Κι εντούτοις, έπειτα από πολυήμερες και επίπονες διαβουλεύσεις, Ανυπότακτοι, Οικολόγοι, Σοσιαλιστές και Κομμουνιστές αποφάσισαν την περασμένη εβδομάδα να συγκροτήσουν ενιαίο μέτωπο και να κατεβάσουν ενιαία λίστα στις βουλευτικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στη Γαλλία στις 12 και τις 19 Ιουνίου, τον επονομαζόμενο «τρίτο προεδρικό γύρο».

Στόχος, να αποσπάσει η νεοφυής Νέα Κοινωνική και Οικολογική Λαϊκή Ενωση (Nupes) την πλειοψηφία στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση και να επιβάλει μία «συγκατοίκηση» στον επανεκλεγέντα πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν – με τον Μελανσόν στη θέση του πρωθυπουργού. Κάποιοι, όπως ο γάλλος ιστορικός Ζιλ Καντάρ, χαρακτηρίζουν τη Nupes ένα «ιστορικό γεγονός».

Και άλλοι, όπως ο πολιτολόγος Ολιβιέ Κοστά, θεωρούν πως Σοσιαλιστές και Οικολόγοι διέπραξαν ένα ιστορικό, καθώς και στρατηγικό, λάθος.

Στον πρώτο προεδρικό γύρο, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν ήρθε τρίτος με ένα εντυπωσιακό 22% των ψήφων. Ο οικολόγος υποψήφιος ήρθε έκτος με 4,63%, ο κομμουνιστής υποψήφιος, Φαμπιέν Ρουσέλ, όγδοος με 2,28% και η υποψήφια των πάλαι ποτέ κραταιών Σοσιαλιστών κατετάγη στη δέκατη θέση, με μόλις 1,74%. «Καλώ τους Γάλλους να με εκλέξουν πρωθυπουργό», δήλωσε ο Μελανσόν, πριν καν πραγματοποιηθεί ο δεύτερος προεδρικός γύρος, ενώ ζητούσε από τους ψηφοφόρους του να μη δώσουν «ούτε μία ψήφο στη Μαρίν Λεπέν» χωρίς, βέβαια, να τους καλεί να στηρίξουν στην κάλπη τον πρόεδρο που παρουσίαζε επί πέντε χρόνια ως υποταγμένο στους Γερμανούς, την Κομισιόν και τους Αμερικανούς ταυτόχρονα, ως μια μαριονέτα του ΝΑΤΟ που προκαλεί άσκοπα τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι διαπραγματεύσεις με τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς ξεκίνησαν αμέσως μετά την επανεκλογή του Εμανουέλ Μακρόν, με τον Μελανσόν στα ηνία. Η πρώτη συμφωνία με τους Οικολόγους, ανακοινώθηκε την Πρωτομαγιά. O Μελανσόν ονειρευόταν να ευοδωθούν και οι υπόλοιπες διαπραγματεύσεις μέχρι τις 3 Μαΐου, στην 86η επέτειο της εκλογικής νίκης του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία – τελικά χρειάστηκε να περάσει ακόμα μία ημέρα προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία με τους Σοσιαλιστές. Η πρώτη οικογενειακή φωτογραφία της Nupes τραβήχτηκε το Σάββατο στο Ομπερβιλιέ. Αλλά αυτή η πρώτη, επιτυχημένη άσκηση ομόνοιας δεν μπορεί να κρύψει τον προβληματισμό ή και την οργή για τις θυσίες που χρειάστηκε να κάνουν τα υπόλοιπα κόμματα στον μελανσονικό βωμό της ενότητας.  Το ενιαίο πρόγραμμα θα ανακοινωθεί λεπτομερώς τις επόμενες ημέρες, ήδη όμως είναι γνωστό πως οι Οικολόγοι θα κατεβάσουν υποψηφίους σε 100 από τις συνολικά 577 έδρες διεκδικώντας με αξιώσεις περίπου 30 έδρες, οι Σοσιαλιστές θα κατεβάσουν υποψηφίους σε 70 έδρες διεκδικώντας με αξιώσεις επίσης 30 και οι Κομμουνιστές θα κατεβάσουν υποψηφίους σε 60 έδρες με ελπίδες για 16. Είναι επίσης σαφές πως το κοινό πρόγραμμα της Nupes φέρει σε μεγάλο βαθμό την υπογραφή του Μελανσόν: μείωση του ορίου συνταξιοδότησης από τα 62 στα 60 έτη (παρότι Οικολόγοι και Σοσιαλιστές μάλλον προτιμούσαν τη διατήρησή του), αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.400 ευρώ, πάγωμα των τιμών για τα προϊόντα πρώτης ανάγκης, οικολογικός σχεδιασμός, εγκαθίδρυση μιας 6ης Γαλλικής Δημοκρατίας – και «ανυπακοή σε ορισμένους ευρωπαϊκούς κανόνες, ιδιαίτερα οικονομικούς και δημοσιονομικούς». Οι Οικολόγοι προσπάθησαν να κατευνάσουν τη συνείδησή τους προσθέτοντας σε αυτό το τελευταίο ένα «Αυτό δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο στο πλαίσιο του σεβασμού του κράτους δικαίου». Οι Σοσιαλιστές επιχείρησαν να κάνουν το ίδιο επιλέγοντας να μιλήσουν, αντί για «ανυπακοή», για «προσωρινές εξαιρέσεις». Οσο για το ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας, ο Μελανσόν επαναβεβαίωσε από το Ομπερβιλιέ τη βούλησή του να την εγκαταλείψει – κι ας τάσσονται ξεκάθαρα οι Κομμουνιστές υπέρ της διατήρησης και ανανέωσής της.

«Απάτη»: έτσι χαρακτήρισαν τη συμφωνία των Πρασίνων με τους Ανυπότακτους τρεις πρώην ευρωβουλευτές, όλοι τους ιστορικά στελέχη, των Πρασίνων, ο Ντανιέλ Κον Μπεντίτ, ο Ζοζέ Μποβέ, και ο Ζαν-Πολ Μπεσέ, κάνοντας λόγο για προδοσία των θεμελιωδών αρχών του κόμματος. Αντίστοιχη φρασεολογία χρησιμοποιούν για τη συμφωνία και πολλά ιστορικά στελέχη των Σοσιαλιστών, συμπεριλαμβανομένων του πρώην προέδρου Φρανσουά Ολάντ, του πρώην πρωθυπουργού Ζαν-Μαρκ Ερό και του πρώην υπουργού Στεφάν Λε Φολ. Ο πρώην πρωθυπουργός Μπερνάρ Καζνέβ, μάλιστα, ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει το κόμμα, ενώ άλλα στελέχη του σκοπεύουν να διεκδικήσουν βουλευτική έδρα αυτόνομα. Υπάρχουν βέβαια και εκείνοι, όπως η δήμαρχος της Λίλλης Μαρτίν Ομπρί ή ο ευρωβουλευτής Ραφαέλ Γλικσμάν, που δηλώνουν υπέρ της συμφωνίας με τους Ανυπότακτους, ώστε να εκλέξει η Αριστερά «όσο το δυνατόν περισσότερους βουλευτές», φροντίζοντας παράλληλα να υπενθυμίσουν τις διαφωνίες τους με τον Μελανσόν.

Στο μεταξύ, οι πρώτες δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ακόμα και απόλυτα ενωμένη, η Αριστερά μπορεί να ελπίζει σε 100-150 έδρες το πολύ στην Εθνοσυνέλευση. Για τον πολιτολόγο Ολιβιέ Κοστά, Σοσιαλιστές και Οικολόγοι ίσως να σώσουν κάποιες έδρες καθώς και τα οικονομικά τους, ουσιαστικά αποδέχονται ωστόσο την περιθωριοποίησή τους έναντι της ριζοσπαστικής Αριστεράς και παράλληλα σπρώχνουν ένα μεγάλο κομμάτι των παλιών ψηφοφόρων τους στην αγκαλιά της προεδρικής πλειοψηφίας. Πολλά θα κριθούν, σε κάθε περίπτωση, και από το πρόσωπο που θα επιλέξει – όχι πριν από τις 13 Μαΐου – για νέο πρωθυπουργό του ο Εμανουέλ Μακρόν.