Η Νέα Υόρκη αλλάζει το παιχνίδι

Ανατροπή στους κανόνες που επιχειρούσαν να βάλουν σε τάξη την αγορά της τέχνης και να μειώσουν τις πιθανότητες να μετατραπούν οι δημοπρασίες σε «πλυντήρια» που ξεπλένουν μαύρο χρήμα προκαλούν οι αποφάσεις που έλαβε η πόλη της Νέας Υόρκης. Οι αλλαγές που προωθούνται στο νομικό σύστημα σχεδιάστηκαν με στόχο να ανακουφίσουν τις μικρές επιχειρήσεις που επλήγησαν σοβαρά από την πανδημία και έχουν ως κύριο στόχο την ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας και τη μείωση κυρώσεων, αλλά περιλαμβάνουν και τη χαλάρωση σημαντικών περιορισμών στους οίκους δημοπρασιών, οι οποίοι έχουν τζίρο αρκετών δισεκατομμυρίων ετησίως.

Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία που θα ισχύει από τις 15 Ιουνίου, οι οίκοι δημοπρασιών θα μπορούν να λειτουργούν χωρίς άδεια, παρά το γεγονός ότι τον Φεβρουάριο το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δημοσίευσε έκθεση που επισήμανε ότι η αγορά είναι ευάλωτη στο ξέπλυμα χρήματος.

Η προηγούμενη νομοθεσία επίσης απαγόρευε τις πλασματικές προσφορές, που είχαν ως στόχο να παρασύρουν τους υποψήφιους αγοραστές ώστε να ανέβουν οι τιμές σε πολύ υψηλά επίπεδα. Μια άλλη δικλίδα προστασίας των καταναλωτών προέβλεπε ότι κατά τη σύνταξη του καταλόγου των προς πώληση έργων οι οίκοι δεν μπορούσαν να αναγράφουν ως εκτιμώμενη αξία ενός έργου ποσό κατώτερο από εκείνο που είχε ορίσει ο πωλητής ως αποθεματική τιμή, ώστε να μη δημιουργείται πλασματική εικόνα στον μελλοντικό αγοραστή.

Στο σύνολό τους οι κανονισμοί αυτοί εξασφάλιζαν ίσους όρους ανταγωνισμού στην αίθουσα δημοπρασιών και η έλλειψή τους παρομοιάζεται με την απουσία κανόνων οδικής κυκλοφορίας.

Το υπουργείο Προστασίας Καταναλωτών και Εργαζομένων, ωστόσο, συνέστησε την άρση τους βασιζόμενο στον ελάχιστο αριθμό καταγγελιών που σχετίζονται με τον συγκεκριμένο κλάδο και στο γεγονός ότι τα περισσότερα παράπονα από τους καταναλωτές σε σχέση με παραπλανητικές πρακτικές πωλήσεων και διαφήμισης θα μπορούσαν θα αντιμετωπιστούν από τον νόμο για την Προστασία των Καταναλωτών του δήμου.

Μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών, όπως οι Christie’s και Phillips, υποστηρίζουν, προς το παρόν τουλάχιστον, ότι σκοπεύουν να συνεχίσουν τη δραστηριότητές τους σαν να εξακολουθούν να ισχύουν οι αυστηρότεροι κανονισμοί, εμμένοντας στη διαφάνεια προς συμφέρον των πελατών τους.

Επιφυλακτικοί ωστόσο εμφανίζονται όσοι κινούνται στον χώρο των δημοπρασιών και σε νομικούς κύκλους καθώς θεωρούν ότι η κατάργηση των κανονισμών θα μπορούσε να επηρεάσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και να απορρυθμίσει τη λειτουργία των οίκων δημοπρασιών. Επισημαίνουν, δε, ότι μπορεί εν πρώτοις η νέα συνθήκη να προσφέρει περισσότερη ελευθερία, αλλά η απουσία κανόνων τελικά θα οδηγήσει σε διάβρωση της εμπιστοσύνης των πελατών.

Ιδιοκτησία τα NFT, αποφάσισε η Βρετανία

Απόφαση-ορόσημο χαρακτηρίζεται εκείνη του ανώτατου δικαστηρίου της Βρετανίας που αποφάνθηκε ότι τα NFT αποτελούν ιδιοκτησία και εκτιμάται ότι θα επηρεάσει τις ισορροπίες στον χώρο της ψηφιακής αγοράς τέχνης. Η απόφαση ήρθε ως αποτέλεσμα της προσφυγής θύματος που υποστήριξε ότι εκλάπησαν δύο NFT (φωτογραφία) από το ψηφιακό πορτοφόλι του εντός του 2022. Τα κλοπιμαία κατέληξαν σε δύο ανώνυμους λογαριασμούς σε άλλη αγορά NFT. Η απόφαση του δικαστηρίου, αναγνωρίζοντας στο θύμα το δικαίωμα της ιδιοκτησίας των NFT, δέσμευσε τους επίμαχους λογαριασμούς ώστε να μην μπορούν να μεταπωληθούν τα κλοπιμαία και επέβαλε την αποκάλυψη της ταυτότητας των κατόχων των λογαριασμών. Η απόφαση δημιουργεί προηγούμενο και ανοίγει τον δρόμο για τους εξαπατημένους κατόχους NFT να διεκδικήσουν πίσω ό,τι δικαιωματικά τους ανήκει με τη βοήθεια των δικαστηρίων, σύμφωνα με νομικούς κύκλους της Βρετανίας. Αντίστοιχοι κύκλοι στις ΗΠΑ, ωστόσο, εκτιμούν ότι το αμερικανικό δίκαιο αντιμετωπίζει ήδη ως ιδιοκτησία τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και πως απλώς η Βρετανία ακολουθεί τα βήματα των ΗΠΑ.

Οι ηθικές επιλογές ενός συλλέκτη

Μπορούν οι συλλέκτες να χρησιμοποιήσουν τη δύναμη που έχουν για καλό σκοπό; Στο ερώτημα αυτό θα επιχειρήσουν να απαντήσουν καλλιτέχνες, συλλέκτες, θεσμικοί παράγοντες και ιδιοκτήτες γκαλερί στη συζήτηση που διοργανώνει η έγκυρη επιθεώρηση τέχνης «The Art Newspaper» στις 12 Μαΐου. Στόχος της συζήτησης αυτής, που θα μεταδοθεί διαδικτυακά με δωρεάν πρόσβαση για όλους κατόπιν εγγραφής, είναι να διερευνηθούν οι τρόποι με τους οποίους οι συλλέκτες έργων τέχνης μπορούν όταν κάνουν τις αγορές τους να ακολουθούν μια σειρά επιλογών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο να λειτουργεί ο κόσμος της τέχνης πιο δίκαια. Κάθε αγορά δεν συνεπάγεται για τον συλλέκτη μόνο την επιλογή ενός έργου και ενός καλλιτέχνη, αλλά η απόφασή του έχει αντίκτυπο στην αγορά, στους θεσμούς, στις σχέσεις του με τα μουσεία. Η ηθική διάσταση των επιλογών αυτών, η οποία ενδεχομένως να έχει ευρείες συνέπειες για το οικοσύστημα της τέχνης, τόσο σε εμπορικό όσο και σε θεσμικό επίπεδο, θα αποτελέσει βασικό άξονα της στρογγυλής αυτής τράπεζας. Ο σύνδεσμός για την εγγραφή παρακολούθησης της συζήτησης είναι https://bit.ly/3waxeli.