Ολιγωρία ή σκόπιμη καθυστέρηση;

Oscar Wilde: «I never put off till tomorrow what I can possibly do – the day after». Δεν υπάρχει λόγος να μεταθέτω κάτι για αύριο όταν μπορώ να το κάνω… μεθαύριο.

Η σοβούσα ενεργειακή κρίση δείχνει ότι οι παραινέσεις του Oscar Wilde βρίσκουν τελευταία ενθουσιώδεις υποστηρικτές στις Βρυξέλλες. Ενδεχομένως και στην Αθήνα, αν κρίνουμε από τα αντανακλαστικά τόσο της ΕΕ όσο και της ελληνικής κυβέρνησης στη λήψη μέτρων και πρωτοβουλιών για: α) ανάσχεση του κύματος ακρίβειας, β) ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, γ) αποτροπή της πολεμικής σύρραξης και – σήμερα πια – για την εποικοδομητική ειρηνευτική παρέμβαση τερματισμού της παράνομης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και του αιματοκυλίσματος στην Ευρώπη.

Στα ενεργειακά: Η Ευρώπη παραμένει διχασμένη λόγω του ετερόκλητου ενεργειακού μείγματος, των προτεραιοτήτων και της διαφορετικής εξάρτησης των κρατών – μελών. Δεν είναι σε θέση εδώ και πάνω από έναν μήνα να καταλήξει εάν η πληρωμή του φυσικού αερίου στην Gazprombank από τις ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες σε ευρώ και η μετατροπή του εσωτερικά σε ρούβλια παραβιάζει και με ποιον τρόπο τις οικονομικές κυρώσεις, καθώς και για τις κατευθύνσεις προς εταιρείες και κράτη – μέλη προκειμένου να αποφευχθεί η διακοπή της παροχής σ’ αυτή τη συγκυρία. Εξάλλου εδώ και μήνες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραπέμπει στα ίδια τα κράτη – μέλη για μέτρα ανάσχεσης της ακρίβειας και του ενεργειακού κόστους, κάτι το οποίο άλλες κυβερνήσεις έσπευσαν να αξιοποίησαν διεκδικώντας και αποσπώντας παρεκκλίσεις και εξαιρέσεις από το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας. Εμείς;

Η δεκάμηνη μετάθεση του προβλήματος στις Βρυξέλλες μαρτυρά είτε ασύγγνωστη ολιγωρία είτε σκόπιμη καθυστέρηση – τόσο για την ΕΕ όσο και για τη χώρα μας. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ολέθρια στρατηγική. Σήμερα ξορκίζουμε το ενδεχόμενο διακοπής της παροχής ομνύοντας στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, το κόστος και η επάρκεια του οποίου μεσοπρόθεσμα δεν φαίνεται να μας απασχολεί.

Η λύση σήμερα είναι μία: προετοιμασία για την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και αξιοποίηση των εγχώριων πηγών ενέργειας με έμφαση στην αναβάθμιση των δικτύων για την υποστήριξη διάχυσης των ΑΠΕ, την ιδιοπαραγωγή και ιδιοκατανάλωση. Με όρους τοπικότητας και συμπεριληπτικότητας, με ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό και γενναία κίνητρα, όχι αποκλειστικά για μεγάλης κλίμακας επενδύσεις και υποδομές, αλλά για την όσο το δυνατόν ευρύτερη διασπορά της παραγωγής. Με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα και την ενεργειακή δημοκρατία. Διαβήκαμε ήδη «the day after».

Ο Νικόλαος Φαραντούρης είναι καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου και Δικαίου της Ενέργειας και διευθυντής Μεταπτυχιακών στην «Ενέργεια: Στρατηγική, Δίκαιο και Οικονομία» στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς