ΗχοΔύναμα

Μπραμς: Συμφωνίες αρ. 3 και 4, Ορχήστρα Γκεβαντχάουζ της Λειψίας, Χέρμπερτ Μπλόμστεντ, PENTATONE

Με αυτόν τον δίσκο ολοκληρώνεται ο κύκλος των Τεσσάρων Συμφωνιών του Μπραμς που ηχογράφησε ο Χέρμπερτ Μπλόμστεντ τα τελευταία χρόνια στη Λειψία. Η Πρώτη Συμφωνία είχε εκδοθεί μαζί με την «Τραγική Εισαγωγή» το 2020 και η Δεύτερη μαζί με την «Ακαδημαϊκή Εισαγωγή» το 2021. Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, ο Μπλόμστεντ είχε ηχογραφήσει πάλι την Τέταρτη Συμφωνία, πάλι στη Λειψία, για την εταιρεία DECCA. Ενώ, στην ειδική έκδοση της ίδιας της Ορχήστρας και της Querstand με ανέκδοτες ηχογραφήσεις του Μπλόμστεντ από την εκεί περίοδο 1998-2005, περιλαμβάνεται μία ακόμη ερμηνεία της Δεύτερης Συμφωνίας. Αν προσθέσει κανείς κάποια έργα για χορωδία και ορχήστρα που ηχογράφησε στα χρόνια του στο Σαν Φρανσίσκο, διαμορφώνεται η βασική εικόνα της δισκογραφίας του Μπλόμστεντ στον Μπραμς, κάτι που παρουσιάζει ορισμένες ενδιαφέρουσες ιδιαιτερότητες.

Ο Μπλόμστεντ μπορεί με ασφάλεια να θεωρηθεί ο σημαντικότερος εν ζωή μαέστρος σήμερα. Γεννημένος στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1927, με σουηδική καταγωγή, είναι 95 ετών. Και παρά το γεγονός ότι κύρια πεδία του υπήρξαν ο ύστερος κλασικισμός και ο ρομαντισμός μέχρι και την τελευταία περίοδό του, ο Μπραμς σπανίζει. Κάτι που γίνεται ακόμα πιο ιδιαίτερο αν αναλογιστεί κανείς από ποιες ορχήστρες πέρασε ως επικεφαλής τους: Τη Στατσκαπέλε της Δρέσδης, την Γκεβαντχάουζ, τα τελευταία χρόνια τη Βαμβέργη και βέβαια την NDR του Αμβούργου: την πόλη όπου γεννήθηκε ο Μπραμς. Που, όπως και οι προηγούμενες, έχουν τεράστια παράδοση στο έργο του. Αυτά, μόνον στη Γερμανία. Γιατί ο Μπλόμστεντ δούλεψε, μεταξύ άλλων, με εξίσου σπουδαίες ορχήστρες με σχετικά αντίστοιχη παράδοση στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιαπωνία: ιδίως στο Σαν Φρανσίσκο και στο Τόκιο με την περίφημη ΝΗΚ. Σε όλες αυτές τις ορχήστρες, η δισκογραφία του παρέμεινε συγκριτικά επικεντρωμένη: δύο κύκλοι Μπετόβεν, ένας κύκλος Σούμπερτ και ένας πλήρης κύκλος Μπρούκνερ με επιπλέον μεμονωμένες προσθήκες καθώς και εξίσου ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις στον Μότσαρτ και τον Μάλερ και τον Χίντεμιτ, συνθέτουν τον σκληρό πυρήνα του. Η συγκριτική «απουσία» του Μπραμς, συνεπώς, «ξενίζει».

Ισως αυτό το κενό ήταν που θέλησε να κλείσει με αυτόν τον κύκλο, σε τέτοια ύστερη ηλικία. Και το έκανε με τον ευτυχέστερο τρόπο. Η συνεργασία του μαέστρου και της Ορχήστρας, είναι υποδειγματική. Οι αναγνώσεις του Μπλόμστεντ είναι καθηλωτικές για το βάθος, την καθαρότητα και τη ακεραιότητά τους. Και, αντίθετα με τον αντίστοιχο πρόσφατο κύκλο Μπετόβεν όπου ο Μπλόμστεντ έγινε πιο νευρώδης «μινιμαλιστής» σε σχέση με εκείνον της Δρέσδης, στον Μπραμς παραμένει περισσότερο ο παλιότερος μαέστρος των μεγάλων, πλατιών ηχητικών τόξων. Οσο για τις ικανότητες και τον ήχο της Γκεβαντχάουζ, κάθε αναφορά είναι περιττή.

Ετσι, με αυτόν τον δίσκο κλείνει κάτι περισσότερο από ένας ακόμα σπουδαίος συμφωνικός κύκλος Μπραμς. Είναι μια κεντρικής σημασίας παρακαταθήκη ενός μαέστρου που υπήρξε πάντοτε μακράν σημαντικότερος από όσο θέλησε (και φυσικά μπορούσε) ο ίδιος να προβάλλει. Αλλά είναι μαζί και κάτι σαν ένα τέλος εποχής: πόσοι αρχιμουσικοί σήμερα έχουν αναλάβει τα πρώτα τους καθήκοντα το 1954; Ο Μπλόμστεντ υπήρξε πάντοτε πρωτίστως, κυρίως, ουσιώδης. Και αυτή είναι μία από τις κυριότερες αρετές που οφείλει να έχει, παράλληλα με όλα τα προαπαιτούμενα, ένας μαέστρος που θα καταπιαστεί με αυτά τα έργα. Που ευτύχησαν εδώ με μία ακόμα πολύτιμη συμβολή στη μακρά, σπουδαία ιστορία της δισκογραφίας τους.