«Η Ογδοη Συμφωνία του Αντον Μπρούκνερ απαιτεί ωριμότητα»

Την Ογδοη Συμφωνία σε ντο ελάσσονα του Αντον Μπρούκνερ θα παρουσιάσει η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό την μπαγκέτα του Βασίλη Χριστόπουλου. Ο διεθνώς αναγνωρισμένος αρχιμουσικός Βασίλης Χριστόπουλος αναμετράται με αυτή τη δημιουργία του «συνθέτη του Θεού», όπως αποκαλείται, για πρώτη φορά. Λίγο πριν ανέβει στο πόντιουμ της Ορχήστρας για να διευθύνει μια δική του μείξη της πρώτης και δεύτερης έκδοσης του έργου, εξηγεί τους λόγους που τον κρατούσαν μακριά από αυτό το αριστούργημα του Μπρούκνερ.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ. «Ηθελα να ερμηνεύσω το έργο εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Θεωρώ ότι αποτελεί μια κορυφή του συμφωνικού ρεπερτορίου. Είναι ένα συγκλονιστικό έργο, το αγαπώ πολύ. Απαιτεί όμως μια ωριμότητα. Δεν είναι μια δημιουργία που θα την ερμήνευα εύκολα στη νεότητά μου, τώρα είμαι πιο ώριμος και μπορώ να την αντιμετωπίσω. Οταν ήμουν για παράδειγμα καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, δεν το είχα προγραμματίσει γιατί εκτός από την ωριμότητα χρειάζεται και μια ψυχική ηρεμία για να αντιμετωπίσει κανείς αυτό το έργο. Δεν μπορείς να βρίσκεσαι μέσα σε μια καθημερινότητα, να βρίσκεσαι σε ένα γραφείο, να τρέχεις από σύσκεψη σε σύσκεψη. Και η δυσκολία έγκειται στο να διατηρηθεί η αφηγηματική ροή και να κορυφωθεί σωστά η ενέργεια σε ένα έργο που η διάρκειά του είναι μιάμιση ώρα, συγκαταλέγεται στα εκτενέστερα – και πιο αγαπημένα – έργα του συμφωνικού ρεπερτορίου και αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τους ερμηνευτές. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται αντοχή από τους μουσικούς – και σωματική -, από μένα και φυσικά συγκέντρωση. Ενα έργο που έχει ούτως ή άλλως ραψωδιακό χαρακτήρα. Αυτό φυσικά αφορά όλα τα μεγάλα έργα, αλλά εν προκειμένω η Ογδοη Συμφωνία του Μπρούκνερ, η πλέον μνημειώδης του, δεν έχει κείμενο ή σκηνική δράση για να βοηθήσει τη συνοχή. Και η “Ηλέκτρα” του Ρίχαρντ Στράους διαρκεί μία ώρα και σαράντα λεπτά χωρίς διάλειμμα, αλλά εκτυλίσσεται μια δράση η οποία σου κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο. Σε μια εξαιρετική μουσική απαιτείται περισσότερη φαντασία. Παρ’ όλα αυτά, είναι υπέροχες οι εικόνες που δημιουργεί ο Μπρούκνερ, με μεγάλο λυρισμό. Θέλω να πω πως δεν είναι δύσκολη για τον ακροατή η συμφωνία αυτή, είναι όμως για τον ερμηνευτή που πρόκειται να αναμετρηθεί μαζί της».

ΛΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΥΦΕΡΟΤΗΤΑ. «Για την προσέγγιση του έργου που έχει όλες αυτές τις δυσκολίες θα πρέπει να πω ότι δεν υπάρχουν λύσεις ετοιμοπαράδοτες. Είναι μια μεγαλειώδεις συμφωνία, όπου το αργό τρίτο μέρος είναι απίστευτου λυρισμού και τρυφερότητας. Αυτό είναι το πιο συγκινητικό, κατά την άποψή μου. Ο Μπρούκνερ, παρά την τεράστια επιτυχία της Εβδομης Συμφωνίας του, είχε μεγάλη ανασφάλεια ως προς αυτό το έργο, επηρεάστηκε πολύ από την (εν μέρει δικαιολογημένη) αυστηρότατη κριτική του μαέστρου Χέρμαν Λέβι και αναθεώρησε εκ βαθέων τη σύνθεση. Στη συναυλία θα παρουσιάσουμε μια μείξη της πρώτης εκδοχής του 1887 με την αναθεώρηση του 1890, με στόχο τη βέλτιστη δραματουργική υποστήριξη και ανάδειξη της μουσικής δύναμης κι εκφραστικότητας αυτής της εμβληματικής δημιουργίας».

ΣΑΝ ΠΑΦΛΑΣΜΟΣ ΚΥΜΑΤΩΝ. «Με τη συμφωνία αυτή είχα στα φοιτητικά μου χρόνια μία από τις πιο έντονες εμπειρίες. Οταν σπουδάζει κανείς ένα αντικείμενο, παρατηρεί με αναλυτική ματιά αυτό που συμβαίνει – στα έργα τέχνης του αντικειμένου του. Οταν όμως παρακολούθησα μια συναυλία με τη Φιλαρμονική του Λονδίνου υπό τη διεύθυνση του Ρικάρντο Σαγί όπου ερμήνευσαν την Ογδοη Συμφωνία του Μπρούκνερ, στο τρίτο μέρος μαγεύτηκα. Εκλεισα τα μάτια μου και νόμιζα ότι ακούω τον παφλασμό των κυμάτων».