Από τα σκονισμένα ράφια στο Sotheby’s

Οι ωραιότερες ιστορίες γράφτηκαν από τυχαία γεγονότα, από άγνωστους ανθρώπους σε ανύποπτες στιγμές. Πρωταγωνίστρια σε μία τέτοια ιστορία είναι και η φανέλα που φορούσε ο Ντιέγκο Μαραντόνα στον προημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1986 με την Αγγλία, στον οποίον πέτυχε τα δύο πιο διάσημα γκολ του: το Χέρι του Θεού και το ωραιότερο γκολ των Μουντιάλ.

Από τις 20 Απριλίου η συγκεκριμένη φανέλα του Ντιέγκο Μαραντόνα έχει βγει σε πλειστηριασμό από τον οίκο Sotheby’s και το τελευταίο χτύπημα του σφυριού θα γίνει την Τετάρτη 4 Μαΐου. Η πώλησή της αναμένεται να αποφέρει στον κάτοχό της, τον άγγλο πρώην διεθνή Στιβ Χοντζ πάνω από τέσσερα εκατομμύρια δολάρια και θα είναι πλέον και επίσημα η ακριβότερη στην ιστορία του ποδοσφαίρου.

Η πορεία που διέγραψε όλα αυτά τα χρόνια μέχρι να καταλήξει στον Sotheby’s είναι μία σύγχρονη Οδύσσεια που μόνο ένας Ομηρος θα μπορούσε να εμπνευστεί.

Μια ιδιαίτερη Οδύσσεια
Το ημερολόγιο έδειχνε 19 Ιουνίου 1986. Σε τρεις ημέρες η Αργεντινή θα αντιμετώπιζε την Αγγλία στο στάδιο Αζτέκα στην Πόλη του Μεξικού, για τα προημιτελικά του Μουντιάλ. Για τον Ντιέγκο Μαραντόνα και τους συμπαίκτες του ο αγώνας ήταν τελικός, η ευκαιρία τους να πάρουν ρεβάνς για τη στρατιωτική ήττα της χώρας τους στα Φόκλαντ. «Το ματς ήταν η ρεβάνς μας, ήταν σαν να παίρναμε πίσω κάτι από τα Φόκλαντ. Ολοι λέγαμε επίσημα πως δεν έπρεπε να ανακατεύουμε τα πράγματα αλλά ήταν ψέματα. Υπερασπιζόμασταν τη σημαία μας, τα νεκρά παιδιά, τους επιζώντες», αναφέρει στο βιβλίο «Εγώ ο Ντιέγκο», ο Ντιέγκο Μαραντόνα.

Η FIFA ενημέρωσε την ομοσπονδία της Αργεντινής πως η ομάδα της θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τη δεύτερη εμφάνισή της γιατί οι Αγγλοι θα έπαιζαν με την κλασική λευκή φανέλα τους.

Πριν από τη διοργάνωση ο εκλέκτορας των Αργεντινών Κάρλος Μπιλάρδο είχε ζητήσει από την εταιρεία Le Coq Sportif η οποία έντυνε την Μπιανκοσελέστε από το 1979, να δημιουργήσει μία φανέλα που να είναι ιδανική για τις δύσκολες καιρικές συνθήκες και το υψόμετρο του Μεξικού. Την ήθελε να είναι ελαφρύτερη από το συνηθισμένο και το ύφασμα να βοηθά τους παίκτες να μην αισθάνονται το βάρος του ιδρώτα τους. Να αποτελεί προέκταση του δέρματος.

Η γαλλική εταιρεία πραγματοποίησε την επιθυμία του Μπιλάρδο εφαρμόζοντας την τεχνολογία που ονόμασε «Air Tech». Το αποτέλεσμα ήταν ένα λεπτό προϊόν με πολλές μικρές τρύπες στο ύφασμα.

Ωστόσο λόγω έλλειψης χρόνου ή χρημάτων η Le Coq χρησιμοποίησε αυτή την τεχνική μόνο στην πρώτη εμφάνιση της ομάδας και όχι στη δεύτερη, την μπλε που δημιουργήθηκε από βαμβάκι. Υπήρχε και μία τρίτη εμφάνιση, λευκή, την οποία είχαν πάρει μαζί τους οι Αργεντινοί αλλά δεν την είδε κανείς.

Στη φάση των «16» ο Μαραντόνα και οι συμπαίκτες του αναγκάστηκαν να αγωνιστούν εναντίον της Ουρουγουάης με τη δεύτερη, μπλε φανέλα. Για καλή τους τύχη εκείνη την ημέρα στην Πουέμπλα είχε λίγη ψύχρα και δεν ενόχλησε τους παίκτες.

Οταν ήρθε η ενημέρωση από τη FIFA για το πώς πρέπει να εμφανιστούν οι Αργεντινοί στο γήπεδο, επικράτησε πανικός.

Σύμφωνα με τον αμυντικό εκείνης της ομάδας, Οσκαρ Ρουγκέρι η Αργεντινή είχε ξεμείνει από φανέλες της δεύτερης εμφάνισης γιατί οι παίκτες τις είχαν ανταλλάξει με τους Ουρουγουανούς στο προηγούμενο ματς.

Μάχη με τον χρόνο
Ο τελειομανής Μπιλάρδο – είχε απαιτήσει από τους παίκτες να είναι δύο, τρία κιλά βαρύτεροι στο Μουντιάλ για να αντέξουν στις καιρικές συνθήκες – ζήτησε τότε από τον διοικητικό διευθυντή της ομοσπονδίας, Ρουμπέν Μοσκέλα να φέρει φανέλες ίδιας τεχνολογίας με αυτές της πρώτης εμφάνισης γιατί οι παίκτες δεν θα μπορούσαν να παίξουν κάτω από τον καυτό ήλιο της Πόλης του Μεξικού μέρα μεσημέρι με τις βαριές βαμβακερές φανέλες.

Ο Μοσκέλα ήρθε σε επαφή με τον εκπρόσωπο της Le Coq στο Μεξικό, τον Πατρίσιο Ντ’ Ονόφριο, ο οποίος απάντησε πως είναι αδύνατο να προμηθεύσει η εταιρεία την Αργεντινή με φανέλες νέας τεχνολογίας. Απέμεναν λίγες ώρες για τον αγώνα με την Αγγλία και ο Μοσκέλα ίδρωνε από την αγωνία.

Ξεχύθηκε στους δρόμους της Πόλης του Μεξικού και επισκέφτηκε όλα τα καταστήματα αθλητικών ειδών. «Γεια σας, είναι από την Εθνική Αργεντινής που παίζει στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Εχετε μπλε φανέλες;», ρωτούσε ο Μοσκέλα. Πήγε επτά ή οκτώ φορές στον Μπιλάρδο με δείγματα φανελών. Πήρε ισάριθμες αρνητικές απαντήσεις και κάθε φορά ο εκλέκτορας γινόταν πιο απαιτητικός.

Στην τελευταία του προσπάθεια πήγε σε ένα κατάστημα στην περιοχή Τεπίτο που του σύστησε ο τρίτος τερματοφύλακας της Αργεντινής, ο Εκτορ Μιγκέλ Σελάδα, ο οποίος αγωνιζόταν στην Αμέρικα και γνώριζε τα κατατόπια και αγόρασε δύο μπλε φανέλες της Le Coq. Καμία δεν διέθετε φυσικά την τεχνολογία Air Tech και δεν ήταν ιδιαίτερα ελαφριές.

Επέστρεψε στον Μπιλάρδο πνιγμένος στην απόγνωση. Η πρώτη αντίδραση του προπονητή που εκείνη τη στιγμή συζητούσε με τον βοηθό του Κάρλος Πασαμέ, ήταν ξανά αρνητική. Ετυχε να περνά από μπροστά τους ο Μαραντόνα και ο Μπιλάρδο του είπε: «Κοίτα τι έφερε ο Μοσκέλα. Τι πιστεύεις, θα σου κάνει;». Ο Ντιέγκο άρπαξε μια φανέλα και είπε «αυτή είναι χαριτωμένη. Με αυτή τη φανέλα θα νικήσουμε την Αγγλία». Ο Μοσκέλα ανάσανε βαθιά και ο Μπιλάρδο άναψε το πράσινο φως να αγοραστούν σαράντα φανέλες.

Τα λάθη και η… ολονυχτία
Τα προβλήματα όμως συνεχίζονταν. Οι φανέλες δεν διέθεταν το έμβλημα της ομοσπονδίας και νούμερα στην πλάτη. Ο προπονητής της Αμέρικα Μιγκέλ Ανχελ Λόπες και ο πρώην άσος Εδουάρδο Κρεμασό, φίλοι από τα παλιά του Μπιλάρδο προσφέρθηκαν να βοηθήσουν.

Το έμβλημα δημιουργήθηκε από έναν σχεδιαστή της Αμέρικα, ο οποίος ωστόσο ξέχασε να τοποθετήσει τις δάφνες που περικλείουν το ακρωνύμιο «AFA». Το λάθος έγινε αντιληπτό αργά για να διορθωθεί. Τέσσερις μεξικανές ράφτρες έραβαν όλο το βράδυ τα εμβλήματα πάνω στις φανέλες για να προλάβουν να είναι έτοιμες για το ματς με τους Αγγλους.

Σε μια από τις εξόδους τους οι Αργεντινοί είχαν αγοράσει μία κάμερα που ήταν τότε πολύ της μόδας και κατέγραφαν ό,τι συνέβαινε στο προπονητικό κέντρο. Σε ένα από εκείνα τα στιγμιότυπα που έχουν διασωθεί η κάμερα που κρατά ο Χούλιο Ολαρτικοετσέα στρέφεται προς το τραπέζι που οι ράφτρες δίνουν μάχη με τον χρόνο για να ετοιμάσουν τις φανέλες, ενώ ακούγεται η φωνή του Χόρχε Μπουρουσάγα να λέει: «Είναι απίστευτο. Εχει απομείνει μία ημέρα για το παιχνίδι με την Αγγλία και αυτές οι γυναίκες φτιάχνουν τις φανέλες μας».

Σε εκείνη την ιστορική εμφάνιση της Αργεντινής υπήρχε λάθος και στα νούμερα. Πάνω στη βιασύνη αγοράστηκαν αριθμοί που χρησιμοποιούσαν στο αμερικανικό ποδόσφαιρο που ήταν μεγαλύτερα από το κανονικό και γκρι αντί λευκά. Επίσης οι φανέλες έγραφαν «Made in Mexico» και ο κόκορας της Le Coq ήταν ελαφρώς έξω από το τρίγωνο που χαρακτήριζε την εταιρεία.

Ο Χόρχε Βαλντάνο που ξεκίνησε βασικός σε εκείνο το ιστορικό παιχνίδι που για τους Αργεντινούς θεωρείται ο σημαντικότερος αγώνας στην ιστορία τους, θυμάται: «Βρήκαν μία φανέλα ελαφριά και λίγο λαμπερή, με φωτεινούς αριθμούς που δεν ήταν η πιο κατάλληλη για ένα Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο Μαραντόνα ήρθε από το πουθενά, την είδε και τη λάτρεψε και τότε ο Μπιλάρδο συμφώνησε να μας αφήσει να παίξουμε με αυτή τη φανέλα. Το μόνο ελάττωμα είναι ότι ο θυρεός δεν ήταν δικός μας, ήταν αυτοσχέδιος. Στο πιο σημαντικό παιχνίδι στην ιστορία του αργεντίνικου ποδοσφαίρου είχαμε έναν θυρεό που δεν ήταν αληθινός και μια φανέλα που αγοράστηκε από την αγορά».