Στον λαβύρινθο {LF}με ταχύτητα χελώνας

Κάθε νέα κυκλοφορία του Γιορν Λιρ Χορστ συγκεντρώνει το ενδιαφέρον μας. Ο νορβηγός συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, εκμεταλλευόμενος στο έπακρο την προσωπική του πείρα λόγω της πολυετούς καριέρας του στην αστυνομία του Λάρβικ, έχει καταλάβει σημαντική θέση στον χώρο της σκανδιναβικής αστυνομικής. Αυτό ισχύει και για το τελευταίο βιβλίο του, τον «Φάκελο Κλάουζεν» (εκδ. Διόπτρα, σε μετάφραση του συγγραφέα Βαγγέλη Γιαννίση).

Ολα ξεκινούν όταν ο επιθεωρητής Βίστιν καλείται εκτάκτως στο γραφείο του γενικού εισαγγελέα Γιόχαν Ολαβ Λινγκ για μια υπόθεση που, όπως φαίνεται, υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας συνηθισμένης διαδικασίας. Πρόκειται για τον θάνατο του σημαίνοντος στελέχους του Εργατικού Κόμματος Μπέρναρντ Κλάουζεν, πρώην βουλευτή και υπουργού, του οποίου οι πολιτικές φιλοδοξίες παραμένουν ζωντανές και ισχυρές. Οι υποψίες του Βίστιν θα επαληθευτούν από την πρώτη επίσκεψη στο σαλέ του αποβιώσαντος, όταν στη διάρκεια της έρευνας με τον μόνιμο συνεργάτη του Μόρτενσεν θα ανακαλύψουν έναν πραγματικό θησαυρό. Ενα τεράστιο ποσό, κρυμμένο σε μεγάλα χαρτοκιβώτια, που, όπως φαίνεται, ελάχιστοι γνώριζαν την ύπαρξή του και δεν συνάδει απόλυτα με την εικόνα του μακαρίτη ως αδέκαστου και αδιάφθορου πολιτικού. Τα συμφέροντα του Κόμματος, αλλά και του γενικότερου πολιτικού περιβάλλοντος, δείχνουν να βρίσκονται σε κίνδυνο και τα στελέχη του προσπαθούν να παρέμβουν στη διαδικασία, ιδιαίτερα από τη στιγμή που έρχεται στην επιφάνεια η πληροφορία ότι ο Κλάουζεν έγραφε κάποιο αυτοβιογραφικού τύπου μυθιστόρημα, που θα μπορούσε να περιέχει επιβαρυντικά στοιχεία για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος.

Ο Βίστιν στρατολογεί λίγους και επίλεκτους αστυνομικούς δημιουργώντας μια ευέλικτη ομάδα που λειτουργεί αυτόνομα και αναφέρεται στον γενικό εισαγγελέα. Μαζί τους, συμμετέχει η κόρη του Λίνε. Η ομάδα ακολουθεί πιστά, εμμονικά σχεδόν, τις αρχές διαδικασίας της αστυνομικής έρευνας, χαρακτηριστικό στοιχείο του συγγραφέα. Αργά, με ταχύτητα χελώνας, αλλά και την έμφυτη επιμονή της για την τελική νίκη, η ομάδα θα ανακαλύψει τα πρώτα στοιχεία. Και στην υπόθεση Κλάουζεν αυτά τα στοιχεία θα αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμα και σημαντικά. Το ποσό των ογδόντα περίπου εκατομμυρίων κορονών που βρέθηκε στο σαλέ του Κλάουζεν είναι σχεδόν ισοδύναμο με τη λεία μιας μεγαλειώδους ληστείας που διαπράχθηκε την ίδια περίπου εποχή στο αεροδρόμιο του Γκαντερμόν και παρέμενε ανεξιχνίαστη. Καθώς ο Βίστιν με τους συνεργάτες του αρχίζουν να αναρωτιούνται για τη σχέση του Κλάουζεν με τη ληστεία και τα κλοπιμαία, έρχεται ένα δεύτερο χτύπημα. Μια ανώνυμη επιστολή προς τον εισαγγελέα, όπου κάποιος υποδεικνύει να ερευνήσουν τον ρόλο του μακαρίτη Κλάουζεν με την εξαφάνιση ενός νεαρού άνδρα στην γειτονική λίμνη του Γέρσε.

Οι εξελίξεις στην πορεία της έρευνας δεν είναι καταιγιστικές. Ο Χορστ, σε αντίθεση με άλλους επιφανείς συγγραφείς, λόγω της αστυνομικής του εμπειρίας γνωρίζει καλά να παίζει με τους κανόνες της αληθινής αστυνομικής έρευνας. Είπαμε: η ταχύτητα της χελώνας. Τα στοιχεία έρχονται στην επιφάνεια με αργό ρυθμό. Απαιτείται επίμονη, σχολαστική διαδικασία έρευνας, πολλές διασταυρώσεις κι αρκετές επανειλημμένες συναντήσεις, όχι μόνο με πρόσωπα-κλειδιά, αλλά και δευτερεύοντες, σχεδόν ασήμαντους και ξεχασμένους μάρτυρες. Και μετά, επαγωγική έρευνα και σύνδεση ευρημάτων.

Ταξίδια στον χρόνο

Λιτό κείμενο, χωρίς φιλοδοξίες λογοτεχνικού ύφους, αλλά συνάμα τόσο ρεαλιστικό. Ως γνήσιος μετρ του police procedural, ο Χορστ δίνει μια απόλυτα πραγματική εικόνα της σύγχρονης αστυνομίας και της διαδικασίας της έρευνας με τρόπο απολαυστικό για τους θιασώτες του είδους. Πλοκή πολυσύνθετη και περίπλοκη, αλλεπάλληλα ταξίδια στον χρόνο, συσχετίσεις των υποθέσεων του παρελθόντος και του παρόντος με βάση στοιχεία που αποδεικνύονται και όχι εικασίες ή «ευκολίες του συγγραφέα», πειστική σκιαγράφηση χαρακτήρων. Επιπλέον, χρησιμοποιεί και την πρακτική αυτού που αποκαλούμε «σύγχρονη τηλεοπτική οπτική», με τη γρήγορη εναλλαγή σκηνών και τα μικρά, σύντομα κεφαλαία, που συντηρούν τη διατήρηση του ενδιαφέροντος του αναγνώστη.

Οπως είχα σημειώσει και στο παρελθόν, ο Χορστ ωριμάζει και δίνει συνεχώς δείγματα της πρόθεσής του να κατακτήσει υψηλά επίπεδα στον χώρο του κοινωνικοαστυνομικού μυθιστορήματος. Και εδώ είναι προφανής ο στόχος του, καθώς εκμεταλλευόμενος την υπόθεση Κλάουζεν έχει την ευκαιρία να σχολιάσει τον πολιτικό κόσμο της χώρας και τις θέσεις του στα σύγχρονα κοινωνικά θέματα, έστω κι αν οι αναφορές του παραμένουν σε δεύτερο φόντο. Προσωπικά βλέπω τις αναλογίες και ομοιότητες με το έργο του αείμνηστου και κορυφαίου Χένινγκ Μανκέλ, ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του κεντρικού ήρωα, του επιθεωρητή Βίστιν, που αναδίδει από μακριά έστω άρωμα του μοναδικού Βαλάντερ – ακόμη και στη σχέση με τη θυγατέρα του. Εξαιρετική η μετάφραση του πολύπειρου συγγραφέα Βαγγέλη Γιαννίση, συντελεί στην ανάδειξη του ύφους και την αναγνωστική απόλαυση.

Ο Γρηγόρης Αζαριάδης είναι συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων. Πρόσφατα επανακυκλοφόρησαν από τις εκδ. Bell οι «Παλιοί λογαριασμοί» (2012, Γαβριηλίδης).

{1BSYG}Jorn Lier Horst{1BSYG}{CR}{2BTIT}Φάκελος ΚΛΑΟΥΖΕΝ{2BTIT}{CR}{3BEKD}Μτφ. Βαγγέλης Γιαννίσης {CR}Εκδ. Διόπτρα, σελ. 480{3BEKD}{CR}{4BTIM}Τιμή 16,60 ευρ{4BTIM}ώ