«Η αγωνία μού τρύπησε το στομάχι»

Το στρες έχει ενοχοποιηθεί για την εκδήλωση ή την επιδείνωση προβλημάτων υγείας όπως είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, η κόπωση, η κατάθλιψη… Και καθώς η λίστα είναι μεγάλη, σε αυτήν συμπεριλαμβάνεται και το έλκος στομάχου, επιβεβαιώνοντας την έκφραση που αρκετοί χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας «η αγωνία μού τρύπησε το στομάχι».

Οπως εξηγεί η Christine Lee, γαστρεντερολόγος στη φημισμένη «Cleveland Clinic» των ΗΠΑ, οι κύριες αιτίες που προκαλούν έλκη στομάχου (γνωστά και ως πεπτικά έλκη ή γαστρικά έλκη) είναι οι εξής:

• Λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, ένα μικρόβιο που μπορεί να αποικίσει διάφορες περιοχές στο στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο.
• Η υπερβολική χρήση αναλγητικών φαρμάκων, με έμφαση στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ).

Εν τούτοις, «το γεγονός ότι το άγχος δεν αναφέρεται στις βασικές αιτίες, δεν σημαίνει πως δεν ευθύνεται για την ανάπτυξη της συγκεκριμένης πάθησης. Συνεπώς, αν και μπορεί να μην αποτελεί τον κύριο ένοχο, είναι σίγουρο πως πληροί τις προϋποθέσεις για να λειτουργήσει ως συνεργός» εξηγεί η ειδικός.

Αλλωστε, πολυάριθμες μελέτες δείχνουν πως η συσχέτισή τους είναι κάτι παραπάνω από πιθανή. «Τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με τη συγκεκριμένη πάθηση συχνά αναφέρουν υψηλά επίπεδα στρες στην καθημερινή τους ζωή» εξηγεί η Dr. Lee και προσθέτει πως το στρες μπορεί να αυξήσει το γαστρικό οξύ στο στομάχι, μειώνοντας παράλληλα τους αμυντικούς μηχανισμούς, όπως η παραγωγή προστατευτικής βλέννας.

Ετσι, όταν κάποιος βρίσκεται υπό συνεχές στρες, οι συνέπειες αυτές αθροίζονται και μπορεί με το πέρασμα του χρόνου να οδηγήσουν στη δημιουργία πληγής (έλκος) στο εσωτερικό τοίχωμα του στομάχου.

Επιπρόσθετα, εκείνοι που βιώνουν έντονο στρες τείνουν να χρησιμοποιούν περισσότερα ΜΣΑΦ για την αντιμετώπιση των πόνων που τους «βασανίζουν». Η κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση καπνού, δύο ακόμη κακές συνήθειες που εντείνονται όταν το άγχος «φωλιάζει» στην καθημερινότητα, αποτελούν εξίσου σημαντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες καθώς τροφοδοτούν την ανάπτυξη και επιδεινώνουν τα συμπτώματα του έλκους στομάχου.

Ενα λοιπόν ερώτημα που γεννάται είναι ποιο εκδηλώνεται πρώτα, το στρες ή το έλκος; «Υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες απόψεις για το συγκεκριμένο θέμα. Οι περισσότεροι όμως καταλήγουν πως το στρες δεν μπορεί να προκαλέσει από μόνον του έλκος στομάχου» τονίζει η Dr. Lee.

Τα ύποπτα συμπτώματα. Το «κάψιμο» (καύσος) στο στομάχι και η δυσπεψία είναι δύο κλασικά σημάδια που υποδηλώνουν έλκος στο στομάχι ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί παράλληλα να ταλαιπωρείται κανείς και από πόνο του εντέρου. Η ενόχληση δε αυξάνεται όταν έχει κανείς άδειο στομάχι.

Αλλα κοινά συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν είναι το φούσκωμα, η ναυτία ή/και ο έμετος. Καθώς όμως παρόμοια συμπτώματα μπορεί να αναπτύσσονται και εξαιτίας άλλων παθήσεων του πεπτικού (όπως είναι για παράδειγμα γαστρίτιδα ή η χολοκυστοπάθεια), είναι σημαντικό όταν διαπιστώνει κανείς ότι οι ενοχλήσεις επιμένουν  περισσότερο από τρεις εβδομάδες να απευθυνθεί σε γιατρό.

Πώς αντιμετωπίζεται. Τα κοινά έλκη, όπως αναλύει η Dr. Lee, επουλώνονται με φάρμακα που είναι σχεδιασμένα κατά τέτοιον τρόπο ώστε να μειώνουν το γαστρικό οξύ του στομάχου. Χορηγούνται επίσης αντιόξινα (για τις έντονες καούρες) αλλά και φάρμακα που βοηθούν στην παραγωγή προστατευτικής βλέννας.

Οταν πάλι διαπιστωθεί λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο, ο ασθενής λαμβάνει αντιβιοτικά ώστε να εξαλειφθεί το βακτήριο. Σημειώνεται πάντως πως σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται επαναληπτική θεραπεία.

Η ειδικός επίσης υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο να αποφεύγουν τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με έλκος στομάχου επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως είναι η χρήση ΜΣΑΦ, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα. Ακόμη όμως και μετά την ανάρρωση ο περιορισμός τους παραμένει κρίσιμος με γνώμονα την αποφυγή μελλοντικών προβλημάτων.

Και το στρες; «Ακόμη και αν το άγχος δεν ευθύνεται για την εκδήλωση τους έλκους στομάχου, σίγουρα δεν το βοηθά» υπογραμμίζει η Dr. Lee. «Συνεπώς, το να μάθει κανείς να χειρίζεται τους στρεσογόνους παράγοντες στη ζωή του σίγουρα θα τον βοηθήσει να παραμείνει πιο υγιής και συνάμα χαρούμενος και παραγωγικός». Πώς όμως θα συμβεί αυτό; «Δοκιμάστε τεχνικές χαλάρωσης όπως είναι ο διαλογισμός. Εντάξτε τη φυσική άσκηση στην καθημερινότητά σας. Κι αν αισθάνεστε ότι το στρες που βιώνετε δεν είναι διαχειρίσιμο τότε αναζητήστε βοήθεια» καταλήγει.