Τα ενεργειακά στο τραπέζι με τον Μπλίνκεν

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την Κίνα και τη Ρωσία το προηγούμενο διάστημα είχε δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Ουάσιγκτον δεν ενδιαφέρεται όσο στο παρελθόν για την Ανατολική Μεσόγειο. Η στροφή της Ουάσιγκτον στον Ινδο-Ειρηνικό δε είχε οδηγήσει και σε αναλύσεις περί μερικής εγκατάλειψης της περιοχής, αφού η αμερικανική διπλωματία είχε θέσει σαφώς άλλες προτεραιότητες. Το σενάριο ωστόσο δείχνει να αλλάζει καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία – που παραμένει σε εξέλιξη – δημιουργεί νέα δεδομένα και επιβάλλει νέες προτεραιότητες, όπως η ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία. Η περιοδεία της υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Βικτόρια Νούλαντ, στην Ευρώπη και δη η επίσκεψή της σε Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρο, έδωσε το στίγμα για την επαναβεβαίωση των ισορροπιών στην περιοχή, με την ίδια να προαναγγέλλει ότι τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται και η υλοποίηση της συνάντησης των ΥΠΕΞ Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και ΗΠΑ, που τελεί εν αναμονή τουλάχιστον από τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Αν και η ημερομηνία και το μέρος δεν έχουν ακόμα καθοριστεί, διπλωματικές πηγές βλέπουν ως πιθανή μία ημερομηνία γύρω από τις 14 Μαΐου καθώς εκείνες τις ημέρες ο αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, θα βρίσκεται στην Ευρώπη προκειμένου να παραστεί στην υπουργική συνάντηση των G7, αλλά και στην άτυπη σύνοδο των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ στο Βερολίνο. Γρίφος μέχρι στιγμής παραμένει και ο τόπος διεξαγωγής της τετραμερούς, με την Αθήνα και τη Λευκωσία να αποκλείονται. Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο του Ισραήλ ή επιλογής εναλλακτικά μιας ευρωπαϊκής πόλης που θα βόλευε περισσότερο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει κάτι κλειδωμένο μέχρι στιγμής.

ΔΕΣΜΕΥΣΗ. Η Νούλαντ υπογράμμισε και τη δέσμευση των ΗΠΑ στο σχήμα 3+1, υπό το φως και των εξελίξεων στην Ουκρανία, τονίζοντας τη σημασία του για την ενέργεια και την ασφάλεια. Εστω και αν τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, που είχε γίνει προσπάθεια να συναντηθούν ξανά οι ΥΠΕΞ, δεν είχε αποδώσει καρπούς.

Στο τραπέζι αναμένεται δεδομένων των εξελίξεων να τεθεί και το ζήτημα του ρόλου της Τουρκίας στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ανατολικής Μεσογείου και υπό ποιους όρους θα μπορούσε να ενταχθεί σε αυτούς. Και το ενδιαφέρον στρέφεται στις πιέσεις που θα ασκηθούν κυρίως στην Κυπριακή Δημοκρατία και σε ποια κατεύθυνση. Αποψη που ενισχύεται και από την αναβάθμιση της Αγκυρας στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της περιοχής. Τις ισορροπίες αναμένεται να προσπαθήσουν να διατηρήσουν Αθήνα και Λευκωσία, που έχουν ήδη ξεκαθαρίσει και κατά την πρόσφατη τριμερή των ΥΠΕΞ Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ στην Αθήνα ότι ο ρόλος της Τουρκίας στο Ουκρανικό δεν μπορεί να της εξασφαλίσει «συγχωροχάρτι». Από την πλευρά του το Ισραήλ εμφανίζεται να δηλώνει επίσης τη δέσμευσή του στην τριμερή και να διαβεβαιώνει ότι δεν κάνει κινήσεις που δεν γνωρίζουν η Ελλάδα και η Κύπρος.

Η τουρκική πλευρά ωστόσο έχει καταστήσει σαφές και διά στόματος Ερντογάν ότι βλέπει την εξομάλυνση των σχέσεών της με το Ισραήλ ως μέσο για ένταξή της στους ενεργειακούς σχεδιασμούς, ενώ εκτιμά ότι υπάρχει πληθώρα εναλλακτικών, ακόμα και αν αποκλειστεί η δημιουργία νέων αγωγών. Για τα μέσα Μαΐου άλλωστε προγραμματίζεται και η επίσκεψη των τούρκων υπουργών και Εξωτερικών και Ενέργειας στο Ισραήλ, όπως έχει προαναγγείλει ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, με κεντρικό άξονα τα ενεργειακά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι χθες ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, είχε συνάντηση, παρουσία του υφυπουργού Κώστα Φραγκογιάννη, με τον πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Ενέργειας και Εμπορίου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, με αντικείμενο την ενδυνάμωση της διμερούς στρατηγικής σχέσης σε όλους τους τομείς, ενώ στην ατζέντα ήταν επίσης τα ζητήματα ενέργειας και Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.