Μεγάλοι σταθμοί της τζαζ με «νέο» ήχο

Ο όρος «tone poem» μεταφράστηκε στα ελληνικά ως «ποίημα τόνου» ή «συμφωνικό ποίημα» και αναφέρεται σε ένα κομμάτι συμφωνικής μουσικής, συνήθως ενός και μόνο μέρους, που παραπέμπει στο περιεχόμενο ενός ποιήματος, διηγήματος, πίνακα ζωγραφικής ή ακόμη και τοπίου. Από αυτόν τον μουσικό όρο δανείζεται το όνομά της η «Tone Poet», η σειρά επανεκδόσεων της δισκογραφικής εταιρείας Blue Note. Τη σειρά εμπνεύστηκε ο Joe Harley, που έχει και την ευθύνη της επιλογής των ηχογραφήσεων που επανεκδόθηκαν και πρόκειται να επανεκδοθούν. Πρόκειται για μερικούς από τους πιο σημαντικούς δίσκους όλων των ετικετών της εταιρείας (Pacific Jazz, United Artists, Solid State) που επανακυκλοφορούν σε βινύλιο με ηχητική επεξεργασία υψηλού επιπέδου των αρχικών αναλογικών ταινιών από τον Kevin Gray της Coaherent Audio και αποτύπωσή τους σε παρθένο βινύλιο 180 γραμμαρίων.

Τα εξώφυλλα των δίσκων τυπώνονται σε σκληρό χαρτόνι που ανοίγει (gatefold) και θυμίζουν τα υπέροχα εξώφυλλα που τυπώνονταν στην Αμερική στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Καθώς οι ηχογραφήσεις των δίσκων jazz γίνονταν σχεδόν πάντα μέσα σε ελάχιστες μέρες – ή και ώρες κάποιες φορές -, τα εξώφυλλα περιλαμβάνουν αδημοσίευτες φωτογραφίες από τις ηχογραφήσεις και τα γνωστά κατατοπιστικά συνοδευτικά κείμενα των παραγωγών των δίσκων, που ελλείψει Διαδικτύου, ακόμη και βιβλίων πάνω στην jazz, δίδαξαν το πνεύμα αυτής της μουσικής στους φανατικούς ακροατές της στη δεκαετία του 1950 και του 1960.

Στο πέρασμα του χρόνου, οι ηχητικές απαιτήσεις του κοινού γίνονται όλο και μεγαλύτερες. Ετσι, αν ένα βινύλιο μαζικής κοπής 140 γραμμαρίων θεωρούνταν τέλειο το 1968 – ειδικά αν ήταν και στερεοφωνικό -, σήμερα δεν ακούγεται με την ίδια απόλαυση. Τα μηχανήματα αναπαραγωγής έχουν προχωρήσει πολύ, έχουμε περάσει μάλιστα και από την εποχή του CD, που θεωρήθηκε για ένα διάστημα το τέλειο αναπαραγωγικό μέσο λόγω της καθαρότητας του ήχου και της έλλειψης κάθε θορύβου κατά τη διαδικασία ακρόασης. Η επιστροφή στο βινύλιο έρχεται να απαιτήσει όμως σήμερα μεγαλύτερη ζεστασιά στον ήχο και μεγαλύτερη λεπτομέρεια στην γκάμα των συχνοτήτων.

Ενας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς δίσκων jazz της δεκαετίας του ’50 και του ’60 ήταν ο Rudy van Gelder. Αν και το βινύλιο εκείνης της εποχής δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στην ποιότητα του ήχου που αποτυπωνόταν στην ταινία του studio, εκείνος ηχογραφούσε με την ύψιστη ηχητική ευκρίνεια. «Οταν βάλαμε για πρώτη φορά να ακούσουμε μια ταινία του Van Gelder στα μηχανήματα της Coaherent Audio», λέει ο εμπνευστής της σειράς «Tone Poet» Joe Harley, «ο ήχος ήταν εκπληκτικός. Ενιωθες ότι οι μουσικοί έπαιζαν εκεί μπροστά σου!». Ολες οι δυναμικές, όλη η ζωντάνια, όλη η ποιότητα του ήχου έπρεπε να περάσουν πλέον στο βινύλιο της νέας σειράς. Αν και έχουν γίνει πολλές επανεκδόσεις δίσκων της Blue Note, ο Harley φιλοδοξεί ο ήχος της σειράς «Tone Poet» να είναι αξεπέραστος. Και τα καταφέρνει, όπως ακριβώς και στα εξώφυλλα: το χαρτί είναι εξαιρετικό, η ποιότητα της εκτύπωσης είναι κορυφαία.

Στη σειρά «Tone Poet» έχουν κυκλοφορήσει σπουδαίοι δίσκοι, ανάμεσα στους οποίους είναι το «Born To Be Blue» του Grant Green, το «Chet Baker Sings» του Chet Baker, το «Minor Move» του Tina Brooks, το «Roots And Herbs» του Art Blakey ή το πρόσφατο «Out Of The Blue» του Sonny Red. Στο επόμενο διάστημα περιμένουμε ανάμεσα σε άλλα το «Curtain Call» του Hank Mobley με τον Kenny Dorham στην τρομπέτα και τον Sonny Clark στο πιάνο, τη μοναδική ηχογράφηση στην Blue Note του σαξοφωνίστα Harold Vick και τη συνεργασία του 1956 ανάμεσα στον Chet Baker και τον Art Pepper, εκείνο το υπέροχο «Picture Of Heath» της Pacific Jazz.

Η σειρά «Tone Poet» της Blue Note είναι μια από τις καλύτερες σειρές επανεκδόσεων που κυκλοφορούν. Ισως οι δίσκοι της είναι λίγο ακριβότεροι από τους συνηθισμένους, είναι όμως αρκετά πιο οικονομικοί από το σύνολο των σειρών audiophile της αγοράς. Κι επιπλέον, έχουν στα αυλάκια τους σπουδαία μουσική.

Ο Γιώργος Φλωράκης είναι παραγωγός στο Τρίτο Πρόγραμμα και στο Kosmos 93,6.