Οι Calexico {LF}και η μουσική {LF}των συνόρων

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 η δισκογραφική εταιρεία Folklyric κυκλοφορεί μια σειρά με τον τίτλο «Texas-Mexican Border Music», που ολοκληρώνεται σε 24 δίσκους βινυλίου και περιλαμβάνει τραγούδια από τις δύο πλευρές των συνόρων, κυρίως από το Μεξικό. Οι εκτελεστές έρχονται επίσης από το Μεξικό, μόνο που ηχογραφούν συνήθως σε στούντιο του Τέξας και ο στόχος τους είναι να εντάξουν τη μουσική της πατρίδας τους στη μουσική της ευρύτερης Αμερικής. Για τους νεαρούς αμερικανούς μουσικούς που βρίσκονταν τότε στην εφηβεία, αυτοί οι δίσκοι λειτουργούν όπως και η τεράστια συλλογή πρωτογενών ηχογραφήσεων φολκ και κάντρι μουσικής του Αλαν Λόμαξ 15 χρόνια νωρίτερα: ως μια τεράστια πηγή έμπνευσης πάνω στην οποία βασίστηκε το μουσικό κίνημα από το οποίο ξεπήδησαν ο Ντίλαν, η Μπαέζ και τόσοι άλλοι.

Αν μένεις στην Tucson, δεν χρειάζεσαι παρά μία μόλις ώρα για να φτάσεις στα σύνορα με το Μεξικό. Και αν έχει βραδιάσει και το αεράκι το επιτρέπει, θα φτάσουν σίγουρα στ’ αφτιά σου οι τρομπέτες και τα κρουστά των Μαριάτσι. Πρόκειται για μουσικούς του δρόμου σε πρώτη φάση, που δημιούργησαν το ομώνυμο είδος πρώτα στο Δυτικό Μεξικό και ύστερα σε ολόκληρη τη χώρα. Η χαρακτηριστική μουσική ακούστηκε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της αποικιακής εποχής μα άκμασε στη μετααποικιακή και περισσότερο στην εθνικιστική περίοδο. Μαριάτσι λέμε το είδος της μουσικής αλλά και τους εκτελεστές του. Η μουσική αυτή έρχεται να συνδεθεί με τα τραγούδια Ραντσέρα, τραγούδια που έπαιζαν οι Μαριάτσι, αμέσως μετά την επανάσταση.

ΕΡΗΜΟΣ ΚΑΙ ΟΝΕΙΡΑ. Οι Calexico όχι μόνο έρχονται από την Tucson αλλά αγαπούν ιδιαίτερα τον τόπο τους. Η έρημος Σονόρα και οι κάκτοι της αποτελούν το πρωταρχικό σκηνικό των ονείρων τους. Μεγαλώνοντας σε τέτοια τοπία, ο Joey Burns και ο John Covertino έρχονται σε επαφή από νωρίς με τα πιο σημαντικά σχήματα της πόλης, τους Green On Red και τους Giant Sand, καθώς και ολόκληρο το ιδίωμα που δημιουργείται στα μέσα της δεκαετίας του ’80 και ονομάζεται – λόγω της ερήμου – desert rock. Μάλιστα, παίζουν μαζί με τους περισσότερους από τους μουσικούς που δραστηριοποιούνται στην Tucson, πρώτα ως μέλη των Giant Sand και αργότερα ως Friends Of Dean Martinez. Στον ήχο του «Spoke», του πρώτου δίσκου των Calexico, συναντάμε τον ήχο της ερήμου αλλά και όψεις ενός μουσικού ύφους που μυρίζει αρκετά πόλη. Αυτό συμβαίνει γιατί τόσο οι Green On Red όσο και οι Giant Sand αντιμετωπίζουν τον τόπο τους ως μια μικρή επαρχία της Αμερικής. Ετσι, γρήγορα μετακομίζουν στο Λος Αντζελες, πόλη που φαίνεται ότι μπορεί να τους προσφέρει την επιτυχία για την οποία διψούν. Περισσότερο από τους Giant Sand, οι Green On Red είναι εκείνοι που σε αυτή τους τη μετανάστευση φέρνουν μαζί τους όχι μόνο τον ήχο της ερήμου αλλά και μια κάντρι αισθητική, που έχουν κληρονομήσει από τα μεγάλα ονόματα του – επίσης γειτονικού στην Tucson – Τέξας. Οι πατρικές φιγούρες του Johnny Cash και του Willie Nelson έρχονται να συναντήσουν την ηλεκτρική αισθητική του Neil Young, κατοίκου Καλιφόρνιας ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’60.

ΕΠΙΡΡΟΕΣ. Ο Burns και ο Convertino βρίσκονται στη μεγάλη πόλη, αρκετά νεότεροι από τους μουσικούς με τους οποίους παίζουν, γεμάτοι όμως από ένα πλήθος διαφορετικών επιρροών και ήχων: η κάντρι του Τέξας γίνεται ηλεκτρική στην Καλιφόρνια, διατηρώντας το ύφος της ερήμου. Και ακριβώς εκεί, στο Λος Αντζελες, οι Calexico συναντούν τον ήχο ενός συγκροτήματος που δημιουργήθηκε το 1965, έπαιζε ψυχεδέλεια και δεν δίσταζε να προσθέσει στον ήχο του κλασικότροπα έγχορδα και τρομπέτες μαριάτσι: τους Love. Με τη γνωριμία αυτή και την εξαιρετική διασκευή του εμβληματικού «Alone Again Or», το ταξίδι ολοκληρώνεται και οι Calexico τολμούν να πλησιάσουν χωρίς δισταγμό πια το σύνολο των ήχων που τους καθόρισαν, συμπεριλαμβανομένης της μουσικής των Mαριάτσι. Η γνωριμία τους με τον Sergio Mendoza τούς οδηγεί όλο και πιο βαθιά στο μουσικό ύφος που έρχεται από το Μεξικό.

Σήμερα, 26 χρόνια μετά τη δημιουργία της μπάντας, το «El Mirador» αποτελεί μια εξαιρετική σύνοψη της μουσικής των συνόρων. Στον δίσκο αυτόν υπάρχουν πλευρές του ήχου των Μαριάτσι, του ύφους της ερήμου και ενός απόμακρου αλλά διακριτού κάντρι στοιχείου, σε ένα ιδίωμα που πρωταρχικά αναφέρεται στην ευρύτερη αισθητική του ροκ.

Ο Γιώργος Φλωράκης είναι μουσικός παραγωγός στο Τρίτο Πρόγραμμα και στο Kosmos.