Οι γαλλικές εκλογές από τη… γερμανική σκοπιά

Αν ψήφιζαν οι Γερμανοί στις γαλλικές εκλογές, θα έβγαζαν πρόεδρο τον Εμανουέλ Μακρόν. Η πρώτη του θητεία είχε σφραγιστεί από την οραματική ομιλία του για την Ευρώπη. Μολονότι η απάντηση του Βερολίνου δεν ήταν αυτή που περίμενε το Παρίσι, η συνεργασία Γαλλίας – Γερμανίας την προηγούμενη πενταετία ήταν στενή, η Συνθήκη των Ηλυσίων του 1963 ανανεώθηκε με τη Συνθήκη του Ααχεν το 2019. Για το νέο κεφάλαιο των γαλλογερμανικών σχέσεων, που ανοίγει με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, μετά και την παράδοση της σκυτάλης από την Ανγκελα Μέρκελ στον Ολαφ Σολτς, μιλούν στα «ΝΕΑ» ο Σοσιαλδημοκράτης ομοσπονδιακός βουλευτής Νιλς Σμιντ και η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Αννα Ντεπαρνί – Γκρούνενμπεργκ.

Ο Μακρόν έχει τις περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει και αυτές τις εκλογές. Είχε εκλεγεί με καθαρή φιλευρωπαϊκή ατζέντα και έδωσε ώθηση σε πολλά ευρωπαϊκά θέματα, διαπιστώνει ο Νιλς Σμιντ (SPD). Αλλά και η κυβέρνηση «φωτεινού σηματοδότη» του καγκελάριου Ολαφ Σολτς έχει σαφή φιλευρωπαϊκό προσανατολισμό. Το προεκλογικό σύνθημα του Σολτς ήταν «ισχυρότερη, κυρίαρχη Ευρώπη». Τα τελευταία χρόνια υπήρξε μια αισθητή προσέγγιση Βερολίνου – Παρισιού, ο Ολαφ Σολτς ως υπουργός Οικονομικών και ο γάλλος ομόλογός του Μπρουνό Λε Μερ πρωτοστάτησαν στη θέσπιση του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ από την πανδημία. Προσέγγιση υπήρξε και στη βιομηχανική πολιτική για την προώθηση νέων τεχνολογιών, διαπιστώνει ο Σμιντ.

Οι ισορροπίες στις γαλλογερμανικές σχέσεις ανατράπηκαν με την αποχώρηση της Ανγκελα Μέρκελ, η οποία είχε αυξημένο ειδικό βάρος στην ευρωπαϊκή και τη διεθνή σκηνή. Σε ζητήματα ασφάλειας και στρατιωτικής ισχύος η Γαλλία και ο Εμανουέλ Μακρόν έχουν μεγαλύτερο εκτόπισμα από τη σημερινή Γερμανία και τον Ολαφ Σολτς. Αλλά η Γερμανία έκανε στροφή 180 μοιρών με την ιστορική ομιλία του καγκελάριου Σολτς στο Μπούντεσταγκ στα τέλη Φεβρουαρίου και ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα εξοπλισμού και εκσυγχρονισμού των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Αλλωστε, «εκτός από τα πρόσωπα στην κορυφή της ηγεσίας», λέει ο Σοσιαλδημοκράτης Σμιντ, «η Γερμανία παραμένει ηγετική οικονομική δύναμη και μετά το Brexit πολλοί εταίροι εκτός Ευρώπης, στην Αμερική, στον Καναδά και αλλού, έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στη Γερμανία».

Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία αναβάθμισε στην ατζέντα τα θέματα ασφάλειας καθώς και τον ρόλο του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια της Ευρώπης. «Πρέπει να ενισχύσουμε την άμυνα της Ευρώπης εντός του ΝΑΤΟ», λέει ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός. Γαλλία και Γερμανία συνεργάζονται για την ανάπτυξη ενός νέου τύπου άρματος μάχης, ενός νέου μαχητικού αεροσκάφους. «Πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι οι Αμερικανοί σε κάποια θέματα θα αποχωρήσουν και οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να κινηθούμε πιο αυτόνομα», λέει ο Σμιντ. «Οι προεδρικές εκλογές διεξάγονται υπό το σοκ του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος επισκίασε τη μέχρι τότε δημόσια αντιπαράθεση γύρω από ζητήματα ταυτότητας και μετανάστευσης στη Γαλλία», λέει στα «ΝΕΑ» η γερμανίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων Αννα Ντεπαρνί – Γκρούνενμπεργκ. Αναμένει και αυτή επανεκλογή του Μακρόν. «Για το δεξιό και ακροδεξιό στρατόπεδο είναι ο εχθρός, αλλά είναι το μικρότερο κακό. Επίσης, για το προοδευτικό, οικολογικό και αριστερό φάσμα είναι αντίπαλος, αλλά ενσαρκώνει το αποδεκτό Κέντρο σε σχέση με την Ακροδεξιά», εξηγεί.

Οι γαλλογερμανικές σχέσεις είναι πολύ ισχυρές για να προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες, εκτιμά η Γκρούνενμπεργκ. Αυτό ισχύει και μετά την κυβερνητική αλλαγή στη Γερμανία. Με τη Μέρκελ ο Μακρόν είχε σχετικά εύκολο παιχνίδι, να αυτοπαρουσιάζεται ως νέος, δυναμικός ηγέτης απέναντι σε μια συγκρατημένη και χωρίς καμία χαρισματική ακτινοβολία γερμανίδα καγκελάριο. Με τους Πράσινους και τους Φιλελεύθερους στη νέα κυβέρνηση του Βερολίνου δεν θα είναι εύκολο για τον Μακρόν να κερδίζει πόντους έναντι της Γερμανίας όπως έκανε μέχρι τώρα με το επιχείρημα ότι η Γαλλία έχει πυρηνική ενέργεια ενώ η Γερμανία είναι ακόμα στο κάρβουνο.

Στα ζητήματα της ασφάλειας, η συνεργασία Γαλλίας και Γερμανίας είναι επιβεβλημένη. «Προσωπικά δεν έχω κανένα πρόβλημα με τη στρατιωτική ισχύ της Γαλλίας», λέει η Πράσινη ευρωβουλευτής. Αλλωστε η Γερμανία παραμένει μεγάλη οικονομική δύναμη, από την οποία η Γαλλία μπορεί να μάθει ακόμα πολλά.

Ανοιχτό μέτωπο θα παραμείνει το μέτωπο της ευρωπαϊκής αντιμετώπισης των συνεπειών του πολέμου, με ένα κοινό ευρωπαϊκό πρόγραμμα, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης μετά την κρίση της πανδημίας. Η Γερμανία βάζει φρένο. «Είναι πολύ νωρίς να αποφασίσουμε τώρα κάτι τέτοιο, ακόμη δεν έχουν εκταμιευτεί τα κεφάλαια από το Ταμείο για την πανδημία», λέει ο Σοσιαλδημοκράτης Νιλς Σμιντ. Από το 2023 μπορεί να εκτιμηθεί καλύτερα, αν θα χρειαστεί να καλυφθούν ανάγκες από τον προϋπολογισμό της ΕΕ ή αν θα χρειαστεί χαλάρωση των κανόνων του Μάαστριχτ για μεγαλύτερα περιθώρια ελιγμών των εθνικών προϋπολογισμών. Αλλά «ταμπού δεν υπάρχουν πλέον».