Θεραπείες του 2022 με… εξειδικευμένες εξετάσεις του 2014

Οι αλματώδεις εξελίξεις στην Ιατρική ανοίγουν καθημερινά νέους ορίζοντες όσον αφορά την αντιμετώπιση του καρκίνου, προσαρμόζοντας τις νέες θεραπείες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς. Παρ’ όλα αυτά, στη χώρα μας οι πάσχοντες συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβασή τους σε εξιδεικευμένες εξετάσεις – παρότι αποτελούν «κλειδί» για τις θεραπείες της νέας γενιάς -, την ώρα που τα συστήματα Υγείας ανά τον κόσμο αναζητούν ένα διαφορετικό μοντέλο αποζημίωσης, λόγω της ραγδαίας αύξησης του κόστους.

«Οι προηγμένες μέθοδοι θεραπείας του καρκίνου περιλαμβάνουν συζυγίες φαρμάκων, ανοσοθεραπείες, κυτταρικές θεραπείες, νανοσωματίδια που ενεργοποιούν τα Τ-κύτταρα, εμβόλια mRNA, ακόμα και μόρια αναδιαμόρφωσης της χρωματίνης» εξηγεί μιλώντας στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Βιολογίας-Νανοϊατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Γαζούλη, ανοίγοντάς μας το… παράθυρο προς τη νέα εποχή. Παράλληλα, και σύμφωνα με την ειδικό, οι επιστήμονες εστιάζουν σε διαφορετικές δυνατότητες, «δηλαδή, στη βελτίωση των ήδη γνωστών θεραπειών, σε έρευνα προς εντελώς νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις και συντονισμό επιλογών για πολλαπλή στόχευση. Στόχος είναι ο περιορισμός των παρενεργειών και η καταστολή της ανάπτυξης αντοχής στα φάρμακα. Και παράλληλα η μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των θεραπειών για τον καρκίνο, διασφαλίζοντας την ασφάλεια των ασθενών».

Οπως εντούτοις σημειώνει μιλώντας στα «ΝΕΑ» η πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) Καίτη Αποστολίδου, παρότι οι ασθενείς στη χώρα μας έχουν σχετικά έγκαιρη πρόσβαση στις νέες θεραπείες, δεν υπάρχει δημόσια χρηματοδότηση για μία σειρά από βιοδείκτες – ιδίως στις εξετάσεις πολλαπλών βιοδεικτών με τη χρήση αλληλούχισης επόμενης γενιάς. Πιο συγκεκριμένα, ο διάμεσος χρόνος μεταξύ της λήψης άδειας κυκλοφορίας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων και της πρόσβασης των ασθενών σε ογκολογική θεραπεία είναι 385 ημέρες στην Ελλάδα (ελαφρώς ταχύτερος από τον διάμεσο χρόνο των 452 ημερών στην ΕΕ), αλλά οι χρόνοι καθυστέρησης ποικίλλουν σημαντικά κατά περίπτωση.

ΚΟΜΒΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει η ίδια, η αναγνώριση των βιοδεικτών αποτελεί κομβικό σημείο για να υπάρξει το βέλτιστο όφελος της θεραπείας ανά ασθενή. Μάλιστα, παρομοιάζει τους βιοδείκτες και τις νέες θεραπείες με το κουμπί και την κουμπότρυπα που πρέπει να ταιριάζουν απόλυτα. Τι σημαίνει αυτό; Η στροφή προς την Ιατρική ακριβείας υποστηρίζεται από σημαντικές προόδους στην εξέταση βιοδεικτών, όπως η αλληλούχιση επόμενης γενιάς, η οποία καθιστά δυνατή την ανίχνευση γονιδιωματικών αλλοιώσεων που υποκινούν την ανάπτυξη όγκων και παρέχει κρίσιμες πληροφορίες για την πιθανή ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία. Και ενώ, όπως καταλήγει η πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, η τεχνολογία εξελίσσεται, η έγκριση αποζημίωσης των βιοδεικτών έχει μείνει στο… 2014, με αποτέλεσμα συχνά στη χώρα μας να μην προσδιορίζεται σε ποιον ασθενή ταιριάζει ποια αγωγή.

Σε κάθε περίπτωση, η «επανάσταση» στην αντιμετώπιση του καρκίνου έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος των νέων θεραπειών, με αποτέλεσμα, όπως διευκρινίζει η Μαρία Γαζούλη, να ανακύπτουν δύσκολα ερωτήματα σχετικά με τη σχέση οφέλους-κόστους. Ενδεικτικά αναφέρει πως η θεραπεία με κύτταρα CAR-T μπορεί να αγγίξει τα 500.000 ευρώ, ενώ οι Αναστολείς Σημείων Ελέγχου κοστίζουν πάνω από 100.000 ευρώ τον χρόνο. Και όλα αυτά την ώρα που ο καρκίνος παρουσίασε αυξητική τάση κατά τη διάρκεια του 2021, με 2,7 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις και 1,3 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως.Στην Ελλάδα, για το έτος 2020 καταγράφηκαν περισσότερες από 62.000 νέες διαγνώσεις και 33.000 θάνατοι. Μοιραία, τα ασφαλιστικά συστήματα ανά τον κόσμο αναζητούν, όπως τονίζει η καθηγήτρια, νέα βιώσιμα μοντέλα αποζημίωσης, όπως για παράδειγμα οι τιμές να συνδέονται με την απόδοση των φαρμάκων.