Γιατί η χέβι μέταλ αγαπάει τους ρωμαίους αυτοκράτορες

Για να μη χαθούμε στην ιστορία, ας δεχθούμε (που δεν απέχει και ιδιαιτέρως μακριά από την πραγματικότητα) ότι στις 13 Φεβρουαρίου 1970 κυκλοφορεί από τους Black Sabbath ο πρώτος ομώνυμος δίσκος τους, που θεωρείται από την πλειονότητα των μεταλλάδων η πρώτη (heavy) metal κυκλοφορία. Γι’ αυτό και θεωρείται η ημερομηνία γέννησης του εν λόγω ιδιώματος. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και ο δεύτερος δίσκος τους με τίτλο «Paranoid». Από τότε έως σήμερα έχει περάσει μισός αιώνας και το heavy metal, παρ’ όλο που αντιμετωπίστηκε και αντιμετωπίζεται εν πολλοίς με σκεπτικισμό από πολλούς κριτικούς, εν τούτοις συνεχίζει να είναι από τα πλέον δημοφιλή είδη ροκ μουσικής με εκατομμύρια οπαδούς ανά τον κόσμο (και στην Ελλάδα). Οπως ντόρο κάνουν και τις περισσότερες φορές τα τραγούδια των συγκροτημάτων του heavy metal, οι στίχοι τους, οι συναυλίες τους και τα καλύμματα των δίσκων τους. Δεν είναι εύκολο να είναι κάποιος χεβιμεταλλάς. Είναι τρόπος ζωής και κουλτούρας, ένδυσης και επικοινωνίας. Και όπως έχει παρατηρήσει ο ιστότοπος AllMusic «από τις μυριάδες μορφές ροκ εν ρολ, το heavy metal είναι το πιο ακραίο σε ένταση, αρρενωπότητα και θεατρικότητα».

Ισως αυτό αποτέλεσε αφορμή για το διαδικτυακό περιοδικό «Lapham’s Quarterly» να ασχοληθεί με το heavy metal. Συγκεκριμένα εστίασε στη σχέση του με τους ρωμαίους αυτοκράτορες. Τη δε τιμητική τους έχουν ο Καλιγούλας και ο Νέρωνας, ενδεχομένως για προφανείς λόγους. Για τους ρωμαίους αυτοκράτορες έχουν γραφεί, εκδοθεί και  τραγουδηθεί εκατοντάδες τραγούδια, αλλά και concept άλμπουμ. Οπως για παράδειγμα το άλμπουμ του βελγικού συγκροτήματος Paragon Impure «Gaius! (For the Delivery of Agrippina)» (2005) και το άλμπουμ του ρωσικού συγκροτήματος Neron Kaisar «Madness of the Tyrant (2013)». Το 2021 κυκλοφόρησαν δύο ξεχωριστοί δίσκοι για τον Νέρωνα: το συγκρότημα του Ηνωμένου Βασιλείου Acid Age κυκλοφόρησε το «Semper Pessimus» και το καναδικό συγκρότημα Ex Deo το «The Thirteen Years of Nero». Η έκταση της δημοτικότητας ορισμένων αυτοκρατόρων μπορεί ακόμη και να ποσοτικοποιηθεί, χάρη στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων Encyclopaedia Metallum, σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό Ιστορίας. Αυτό έκανε και διαπίστωσε ότι την τιμητική του έχει ο Νέρωνας με 139 και ακολουθεί ο Καλιγούλας με 110 τραγούδια, σε έναν σχετικά μεγάλο κατάλογο 444 κομματιών, όπου υπάρχουν αναφορές σε ρωμαίους αυτοκράτορες. (Η πρώτη πεντάδα ολοκληρώνεται με τον Μέγα Κωνσταντίνο, 34, Αύγουστο, 24 και Τιβέριο, 13 τραγούδια.) Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, υπάρχουν και πολλά άλλα τραγούδια στα οποία υπάρχουν έμμεσες αναφορές με αποτέλεσμα να εντοπίζονται δύσκολα. Οπως για παράδειγμα συμβαίνει με το «Incitatus», τραγούδι-ωδή των βραζιλιάνων (;) μεταλλάδων Orthostat ή το τραγούδι του αμερικανικού συγκροτήματος Graves of Valor, «Locusta». Πρόκειται για την διαβόητο κατασκευαστή δηλητηρίων στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του 1ου αιώνα. Υποτίθεται ότι συμμετείχε στις δολοφονίες του Claudius και του Britannicus. Ηταν αγαπημένη του αυτοκράτορα Νέρωνα για αρκετά χρόνια ο οποίος την έβαλε να εκπαιδεύει και άλλους δηλητηριαστές. Μετά τον θάνατο του Νέρωνα, η Locusta εκτελέστηκε από τον διάδοχό του, Galba.

Η θεματική της μάχης, η βία, η σύγκρουση, ο ανταγωνισμός, ο θάνατος, φαίνεται πως ανταποκρίνονται στα κριτήρια που κάποιοι metal καλλιτέχνες σιωπηρά έχουν θεσπίσει και δεχτεί εν πολλοίς και οι οπαδοί τους. Τα παραπάνω θέματα δένουν με την καταιγιστική μουσική αλλά σε αυτή την ιδιαίτερη αγάπη προς τους ρωμαίους αυτοκράτορες θα πρέπει να προσθέσουμε ακόμη ένα στοιχείο. Αυτό της αρρενωπότητας. Ο ρωμαίος στρατηγός αποτελεί ανδρική φιγούρα που προχωρεί στην εκτέλεση συγκεκριμένων πράξεων, εξουσιάζει τον στρατό του, είναι υπεύθυνος για τη ζωή και τον θάνατο των στρατιωτών του, των αιχμαλώτων, των υπηκόων που διοικεί. Πρέπει όση πυγμή και δύναμη είχε ως οντότητα να την παρουσιάσει και στο «κοινό» του. Ολο αυτό το σκηνικό φαίνεται ότι διαθέτει την αναγκαία και ικανή γοητεία ώστε να αποτελεί πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες του heavy metal αλλά και για το (κυρίως ανδρικό) κοινό τους.

Οση δύναμη κι αν διέθεταν οι ρωμαίοι αυτοκράτορες, κάποια στιγμή αποτέλεσαν ιστορικό παρελθόν. Αν και τον αυτοκράτορα μπορεί πολλοί να εμίσησαν, αλλά την αυτοκρατορία ουδείς. Στη metal σκηνή δεν έχουν υμνηθεί μόνο τα κατορθώματα (;) ή οι μύθοι των αυτοκρατόρων αλλά και η πτώση τους. Οπως μας θυμίζει το ιρλανδικό συγκρότημα Primordial στα τραγούδια του «Empire Falls» και «As Rome Burns», το metal μπορεί να μας υπενθυμίσει ότι όλα κάποτε έχουν ένα τέλος.