Η Ελλάδα και η νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης

Ο πόλεμος στην Ουκρανία υποχρεώνει την Ευρώπη σε ανασχεδιασμό και επανακαθορισμό των προτεραιοτήτων της σε όλα τα επίπεδα. Ειδικότερα, στο ενεργειακό πεδίο, οι αλλαγές που συντελούνται είναι τεκτονικές. Η μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο είναι πλέον ο κύριος στόχος. Για να το πετύχει αυτό, η Ευρώπη καλείται σε σύντομο χρονικό διάστημα να αναζητήσει νέες πηγές ενεργειακών πόρων και, φυσικά, εναλλακτικές οδεύσεις προς τις αγορές της.

Η συμφωνία-μαμούθ με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την προμήθεια 15 δισεκατομμυρίων κ.μ. υγροποιημένου αερίου αποδεικνύει ότι η ΕΕ κινείται πια ταχύτερα, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα στο Κρεμλίνο ότι δεν είναι διατεθειμένη να παίξει τα ρωσικής έμπνευσης εκβιαστικά παιχνίδια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η αποστροφή του Βλαντίμιρ Πούτιν περί πληρωμής του αερίου σε ρούβλια: είναι νομικώς αδύνατο να παραβιαστούν μονομερώς τα συμβόλαια που έχουν συμφωνηθεί να αποπληρώνονται σε ευρώ. Κι αν όντως γινόταν, τότε η Ρωσία θα γλίτωνε τις σκληρές κυρώσεις διά της πλαγίας οδού. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αυτοακυρωθεί.

Ταυτόχρονα, όμως, οι ευρωπαίοι εταίροι πρέπει να συγκλίνουν γρήγορα και αποφασιστικά και σε κομβικά ενεργειακά ζητήματα, όπως είναι για παράδειγμα οι διαρθρωτικές διαφορές στην αγορά της ενέργειας ανάμεσα σε Βορρά και Νότο. Κάτι τέτοιο θα διευκόλυνε την αντιμετώπιση νέων πιθανών προκλήσεων στο μέλλον.

Στη νέα πραγματικότητα, η ανατολική Μεσόγειος μπορεί και πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο. Η περιοχή μας μπορεί να γίνει το επίκεντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης, με κέντρο αναφοράς την Ελλάδα. Και η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ήδη έχει κάνει τις σωστές επιλογές γι’ αυτόν τον στόχο. Η χώρα μας είναι αποδεδειγμένα ο πλέον αξιόπιστος εταίρος στη γειτονιά. Είναι πάροχος ασφάλειας κι αυτό ανεβάζει σημαντικά το γεωπολιτικό της αποτύπωμα. Ταυτόχρονα, η ιδιαίτερη σχέση με την Κύπρο και η ισχυρά θεμελιωμένη συνεργασία με την Αίγυπτο και το Ισραήλ αναδεικνύουν τον ρόλο της πατρίδας μας στη νέα ενεργειακή και γεωπολιτική πραγματικότητα.

Ακόμα και το ενεργειακό προφίλ της Ελλάδας βοηθά στην υλοποίηση του στόχου. Εχουμε από νωρίς αρχίσει να επενδύουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις οποίες – όπως φαίνεται – στρέφεται σχεδόν ολοκληρωτικά ο δυτικός κόσμος, μετά την απροκάλυπτη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Διαθέτουμε την εμπειρία και την τεχνογνωσία στον χώρο και αυτό είναι διεθνώς παραδεκτό. Επιπλέον, η πατρίδα μας επενδύει στη συνδεσιμότητα. Η κυβέρνηση ορθώς τοποθέτησε τη χώρα στο επίκεντρο του σχεδιασμού του East Med. Και είναι απολύτως έτοιμη να εργαστεί για την υλοποίησή του, εφόσον το σχέδιο προχωρήσει. Ομως, δεν επαναπαύθηκε. Φρόντισε να βάλει την Ελλάδα και στην καρδιά της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ευρώπης – Αφρικής. Το ελληνοαιγυπτιακό καλώδιο θα μεταφέρει στην ευρωπαϊκή αγορά φθηνό ρεύμα, συμβάλλοντας σημαντικά στη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Στον νέο ενεργειακό χάρτη, η Ελλάδα θα έχει κεντρικό ρόλο ως αξιόπιστος εταίρος, ως ισχυρός διαμετακομιστικός κόμβος. Οι πρωτοβουλίες και η προνοητικότητα της κυβέρνησης εξυπηρετούν αυτόν τον στόχο. Και, βέβαια, επιταχύνονται οι διαδικασίες για τη διερεύνηση αξιοποίησης των δυνητικών κοιτασμάτων αερίου στην Κρήτη και το Ιόνιο. Διασφαλίζεται ο σημαίνων ρόλος της χώρας μας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Ο Τάσος Χατζηβασιλείου είναι βουλευτής Σερρών της ΝΔ και διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης & Ιστορίας