Η… επανάσταση του φανταστικού

Η 25η Μαρτίου είναι διπλή γιορτή στην Ελλάδα για περισσότερα από 10.000 άτομα, τον στενό πυρήνα δηλαδή των φαν του διαπρεπούς άγγλου συγγραφέα και ακαδημαϊκού Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, οι οποίοι μαζί με την επέτειο της Επανάστασης του ’21 τιμούν και την «Ημέρα Ανάγνωσης Εργων του Τόλκιν», μαζί με εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον κόσμο, μεταξύ αυτών οι Μπαράκ Ομπάμα, Τζέιμς Κάμερον και Λεντ Ζέπελιν. Την ιδιαίτερη φυλή ανθρώπων κάθε ηλικίας που λατρεύει τον Τόλκιν σαν Θεό – και όχι άδικα, καθώς κατόρθωσε να δημιουργήσει ένα ολόκληρο σύμπαν με δικούς του χάρτες, γλώσσες, φυλές, δικό του ημερολόγιο, δική του ιστορία, προϊστορία, δικούς του ήρωες και συμβολισμούς – πρωτοσυνάντησα σε ένα σεμινάριο γύρω από τη Λογοτεχνία του Φανταστικού και συγκεκριμένα στα μάτια του συμμαθητή Γιώργου που έλαμπαν με κάθε αναφορά στη Μέση Γη, τον Σάουρον, τη Μόρντορ, τους Μάγους και τα Ξωτικά. Οπως αναφέρει ο ίδιος σήμερα: «Ανακάλυψα τον Τόλκιν ψιλοτυχαία στην εφηβεία μου. Μια ατάκα που είχα διαβάσει και για μένα ισχύει απόλυτα είναι ότι από τη στιγμή που θα μπεις σε αυτόν τον κόσμο δεν θα ξαναβγείς. Θα είσαι για πάντα εκεί μέσα. Ο άνθρωπος έγραψε μια μυθολογία 10.000 χρόνων. Ο κόσμος του είναι πολύ λεπτομερής, νιώθεις ότι αυτό έχει συμβεί. Πλέον το έργο του Τόλκιν είναι κομμάτι της ποπ κουλτούρας, όταν λέμε ότι κάποιος είναι εκβαρβαρισμένος τον λέμε “Ορκ”. Είναι στο λεξιλόγιο όλων, τόσο μας έχει επηρεάσει».

Χιλιάδες μέλη. Στην Ελλάδα υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες ομάδες χιλιάδων μελών που συναποτελούν μια μεγάλη κοινότητα με κώδικα επικοινωνίας, για τα σοβαρά και τα αστεία της ζωής, το σύμπαν του Τόλκιν, οι οποίοι συναντιούνται για ομαδικές προβολές ταινιών ή gaming, με θέμα πάντα το φανταστικό πεδίο που οραματίστηκε για εκείνους ο άγγλος φιλόλογος. Η κυκλοφορία της ταινίας «Ο Αρχοντας των Δαχτυλιδιών: Η Συντροφιά του Δαχτυλιδιού», το 2001, είχε ως αποτέλεσμα το 2002 να ιδρυθεί, στα πρότυπα αντίστοιχων ευρωπαϊκών συλλόγων, ο Ελληνικός Σύλλογος Φίλων Τόλκιν – The Prancing Pony, που σήμερα αριθμεί περί τα 100 μέλη, ηλικίας 23-65 ετών, και άλλες 4.500 σε ανοιχτό γκρουπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρόεδρος του Συλλόγου, Καίτη Καραγεώργη, μιλά στα «ΝΕΑ» για το πώς είθισται να γιορτάζουν την 25η Μαρτίου τα μέλη του Συλλόγου που πλέον νιώθουν σαν οικογένεια.

Αντιπολεμικό στοιχείο. «Προ κορωνοϊού, συγκεντρωνόμασταν σε εξωτερικούς χώρους, γιατί ο Τόλκιν λάτρευε τη φύση, και διαβάζαμε κάποια αποσπάσματα. Συνήθως έχουμε ένα κεντρικό θέμα και από εκεί και πέρα γίνεται συζήτηση. Για τη φετινή διαδικτυακή εκδήλωση, το θέμα μας είναι το αντιπολεμικό στοιχείο στο έργο του Τόλκιν. Ο Τόλκιν, 19-20 ετών, χρειάστηκε να πολεμήσει στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ηταν στη φοβερή Μάχη του Σομ. Είχε πάει με τέσσερις αγαπητούς φίλους, που είχαν μια λογοτεχνική συντροφιά ως φοιτητές, και τους έχασε όλους. Αργότερα, στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπηρετούσαν δύο από τους τρεις γιους του. Γενικά ο Τόλκιν μισούσε τον πόλεμο. Παρότι αναφέρει πολλές μάχες στα βιβλία του, είναι γραμμένες με τέτοιον τρόπο για να δείξει πόσο κακός είναι ο πόλεμος. Κάποια στιγμή, ένας από τους ήρωές του λέει “δεν αγαπάω το σπαθί για τη λάμψη του αλλά για αυτό που μπορεί να υπερασπίσει”. Ή, ένα από τα Χόμπιτ, όταν βλέπει για πρώτη φορά έναν νεκρό στρατιώτη, εχθρό υποτίθεται, λέει “ποιος να ήταν αυτός, ήταν πραγματικά κακός; Ηταν ένας άνθρωπος σαν κι έμενα; Γιατί να είναι τώρα νεκρός;”», αναφέρει η πρόεδρος του Συλλόγου.

Τα συναισθήματα που γεννά η τολκινική 25η Μαρτίου περιγράφει στα «ΝΕΑ» και ένα από τα νεαρότερα μέλη του Συλλόγου, ο 28χρονος Δημήτρης: «Ο καθηγητής έχει το ταλέντο να σε κάνει πολύ εύκολα να μπεις στην ατμόσφαιρα του βιβλίου και την ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων. Ενθουσιάζεσαι, νιώθεις δέος, στενοχωριέσαι, φοβάσαι και χαίρεσαι μαζί με τους ήρωες. Τώρα, όταν έχεις τη χαρά να διαβάσεις μαζί με άλλους είναι κάπως διαφορετικά. Η αξία τού να μοιράζεσαι διαβάζοντας μαζί με άλλους αυτό που αγαπάς είναι ανεκτίμητη. Κοιτάς τους άλλους στα μάτια και αναζητάς αν νιώθουν το ίδιο κι εκείνοι. Κάνετε σχόλια, γελάτε, ενθουσιάζεστε, συγκινείστε. Πραγματικά πολύ όμορφο συναίσθημα»