Ταξίδι {LF}στα μυστικά {LF}του συμφωνικού ποιήματος

Αυτή η ανατολή του ηλίου που αναδύεται μέσα από τον ήχο των φαγκότων, αγκαλιάζεται από τα κοντραμπάσα, καλωσορίζει η τρομπέτα και υμνείται με τον εντυπωσιακό χτύπο από τα πιατίνια, είναι τα διασημότερα 90 δευτερόλεπτα της μουσικής. Το συμφωνικό ποίημα του Ρίχαρντ Στράους «Ετσι μίλησε ο Ζαρατούστρα», που έντυσε τις εικόνες του Στάνλεϊ Κιούμπρικ στην «Οδύσσεια του Διαστήματος», ήταν η ιδανικότερη εισαγωγή το βράδυ της περασμένης Παρασκευής στην Αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών «Χρήστος Λαμπράκης» για όσους είχαν την τύχη να παρακολουθήσουν την παράσταση «Ταξίδι στο κέντρο της μουσικής». Μέσα από αυτή την ωραία ιδέα του καλλιτεχνικού διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών Λουκά Καρυτινού δημιουργήθηκε μια πρωτότυπη σύμπραξη: της ΚΟΑ, του σημαντικού σολίστ Χρίστου Παπαγεωργίου, της λαμπρής ιστορικού Μαρίας Ευθυμίου και φυσικά του σπουδαίου αρχιμουσικού. Ο καθένας μέσα από τις γνώσεις και τη διαδρομή του, έδωσε πολύτιμα στοιχεία για να αποτυπώσει με γλαφυρό και ευφάνταστο τρόπο τις αθέατες πλευρές του συμφωνικού ποιήματος. Και όταν ο Χρίστος Παπαγεωργίου αναρωτήθηκε «γιατί άρχισαν να γράφονται την εποχή του Ρομαντισμού;» η Μαρία Ευθυμίου εισέβαλε στη σκηνή εν μέσω θερμών χειροκροτημάτων απαντώντας «γιατί ο 19ος αιώνας είναι ο σημαντικότερος της παγκόσμιας ιστορίας. Ενας πολύ γόνιμος κύκλος, με πολλές εξελίξεις και αυτό αφορά το συμφωνικό ποίημα».

Σε αυτόν τον αιώνα των μεγάλων αλλαγών και της δημιουργίας του σημαντικότερου κινήματος της τέχνης, του Ρομαντισμού, σπουδαίοι μουσικοί άρχισαν να αφηγούνται μέσα από τις συνθέσεις τους τις δικές του ιστορίες: «Η κλέφτρα κίσσα, εισαγωγή» (Τζοακίνο Ροσίνι), «Μακάβριος χορός, έργο 40» (Καμίγ Σεν Σανς), «Μια νύχτα στο φαλακρό βουνό» (Μοντέσκ Μουσόργκσκι), «Φινλανδία, έργο 26» (Γιαν Σιμπέλιους) μεταξύ άλλων. Ηταν πολλές οι εικόνες που πήραν μαζί τους οι θεατές από αυτό το βράδυ: τα χέρια που σηκώθηκαν για να ανταποκριθούν στο αίτημα του Λουκά Καρυτινού «όταν πιστεύετε ότι η ορχήστρα φτάνει στο σημείο όπου η μουσική περιγράφει την ανατολή του ηλίου, να σηκώσετε το χέρι σας», τη Μαρία Ευθυμίου να κάθεται ανάμεσα στην ορχήστρα, να ακούει ή να βρίσκεται στο πόντιουμ για να αποκαλύπτει το ιστορικό συγκείμενο του κάθε έργου, τον Λουκά Καρυτινό τη στιγμή που διηύθυνε να περιγράφει με εικόνες τη μουσική. Το βέβαιο είναι πως απέκτησε τον δικό της ήχο η φράση του Φρίντριχ Νίτσε «χωρίς μουσική η ζωή θα ήταν λάθος».