Η καριέρα «πονάει όταν ψηλώνει»

Την τελευταία εβδομάδα, το όνομά της «τρεντάρει» – μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία – πρώτο πρώτο στα ελληνικά σόσιαλ μίντια. Βέβαια, μέσα σε αυτήν την εικονική διαδικτυακή πραγματικότητα, εικονικές είναι και οι διαστάσεις των γεγονότων όσον αφορά τη σημαντικότητά τους. Και το όριο μεταξύ του σημαντικού και του ασήμαντου ως προς τον λόγο που έκανε τη Νατάσσα Μποφίλιου πρόσωπο των ημερών στην τοπική μας επικαιρότητα, είναι πολύ θολό. Κάπως σαν τις μολότοφ. Εξαρτάται από ποια πλευρά στέκεσαι. Τυπικά, η αφορμή ήταν η συμμετοχή της τραγουδίστριας σε ένα αντιπολεμικό συλλαλητήριο που διοργάνωσαν «φοιτητικοί σύλλογοι» (κι αυτοί οι αόριστοι προσδιορισμοί έχουν, κατά κανόνα, συγκεκριμένες κομματικές υπογραφές) την περασμένη Δευτέρα στο Σύνταγμα. Με μια αφίσα όπου το «κατά» των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης προηγείτο του «κατά» της Ρωσίας. Κάπως σαν follow up της πορείας που είχε διοργανώσει, πριν από μέρες, το ΚΚΕ με κατάληξη στην αμερικανική πρεσβεία.

Η φωτογραφία, από τη συναυλία, της τραγουδίστριας με τη γροθιά υψωμένη, έγινε viral, παραποιήθηκε, σε κάποιες περιπτώσεις «κακοποιήθηκε», γενικώς το διαδικτυακό κοινό την «περιποιήθηκε» και όχι πάντα με την καλή έννοια. Οπως, δηλαδή, γίνεται στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, όπως έγινε με τον Σάκη Ρουβά, όπως γίνεται κάθε τόσο και με κάποιον.

Η αιτία βέβαια ήταν άλλη. Η κλιμακούμενη, τα τελευταία χρόνια, αντίδραση στις ιδεολογικές αγκυλώσεις ενός συστήματος που έχει επιβληθεί και συντηρείται στην ελληνική καλλιτεχνική σκηνή, ειδικά τη μουσική, από κομματικές σκοπιμότητες. Ενα ταμπού που επειδή έχει να κάνει, κατά κάποιον τρόπο, με το θέαμα, φαίνεται να καταρρέει (ή, έστω, να τρίζει) θεαματικά. Γιατί ή αλήθεια είναι ότι, μετά τη Μεταπολίτευση, το ΚΚΕ των μικρών εκλογικών ποσοστών, είχε επιβάλει την άμεση ή έμμεση κυριαρχία του στον χώρο της Τέχνης και ήταν ο άτυπος μάνατζερ (οι όροι του «επάρατου» καπιταλισμού είναι, κάποιες φορές, απαραίτητοι) του έντεχνου τραγουδιού. Από την άλλη, επειδή στο ελληνικό Διαδίκτυο δεν έχει επέλθει ακόμη «σασμός» και η αφορμή που μπορεί να δώσει ένα προβεβλημένο πρόσωπο της μιας πλευράς είναι βούτυρο στο ψωμί της άλλης, ο κακός χαμός ήταν φυσικό επακόλουθο.

Πλήρωσε λοιπόν η Νατάσσα Μποφίλιου τον διογκούμενο θυμό για ένα ιδιότυπο καλλιτεχνικοκομματικό κατεστημένο; «Βρέθηκε» τη λάθος στιγμή στο λάθος, επικοινωνιακά, σημείο; Τα ‘θελε και τα ‘παθε; Ή το ρεζουμέ είναι «Για όλους τους λαούς υψώνεις τη φωνή σου – Νατάσσα, μην ξεχνάς, είμαστε μαζί σου» όπως έγραψε η ιστοσελίδα Κατιούσα; Η απάντηση μπορεί να είναι όλα μαζί αλλά συγχρόνως και τίποτα από αυτά. Είναι θέμα κατανόησης της λεγόμενης κομματικής ταυτότητας. Και η αλήθεια είναι ότι η Μποφίλιου ποτέ δεν την έκρυψε. Τη δήλωσε – έχει πει ξεκάθαρα ότι ψηφίζει ΚΚΕ – και την πρόβαλε. Οι φωτογραφίες της με τον γενικό γραμματέα Δημήτρη Κουτσούμπα αποτυπώνουν μια ατμόσφαιρα οικογενειακού άλμπουμ. Εχει υιοθετήσει, στον δημόσιο λόγο και τις συνεντεύξεις, την κομματική ρητορική, τα κομματικά τσιτάτα, συνθήματα, στερεότυπα. Και χρησιμοποιεί ένα, κατά πολλούς, ξεπερασμένο λανγκάζ που κινείται ανάμεσα στη λεκτική παρελθοντολογία και την πολιτική αφέλεια. Οπως τον Δεκέμβριο του 2017 που, σε συνέντευξή της, είχε πει ότι είναι φανατική τροτσκίστρια που ψηφίζει ΚΚΕ και ονειρεύεται έναν ηγέτη που θα την εμπνεύσει και θα την κάνει να βγει στο βουνό, ξεσηκώνοντας, τότε, ένα κύμα «αντιμποφιλισμού». Ετσι θέλει, έτσι κάνει χωρίς να κρατάει προσχήματα. Και δεν μπορεί να μην ξέρει ότι, στην εποχή μας, αυτό την εκθέτει στην ανελέητη διαδικτυακή κριτική.

Αλλωστε, από την αρχή της καριέρας της (έκανε την πρώτη της ηχογράφηση το 2005) η Νατάσσα Μποφίλιου ήταν μία τραγουδίστρια που δίχαζε το κοινό και όχι μόνο για τις φωνητικές της δυνατότητες – γι’ αυτές έχει κριθεί από το μεγάλο και ένθερμο κοινό της.

Παράλληλα με την εντυπωσιακή εξέλιξή της αναδείχθηκε σε ένα πρόσωπο που άλλοι λάτρευαν και άλλοι αγαπούσαν να μισούν. Της καταλόγιζαν έναν υφέρποντα αλτέρνατιβ βεντετισμό. Σωστές ή λάθος (το ένστικτο του κοινού δεν είναι πάντα αλάθητο) έχτισαν και αυτές οι απόψεις το προφίλ μιας «σταρ» που δεν χρειάζεται και να τη συμπαθούν όλοι. Αν, μάλιστα, μιλούσαμε για τακτικές μάνατζμεντ made in USA, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι αυτό είναι μεθοδευμένο. Πάντως, μια και αναφερόμαστε σε «διαχείριση καριέρας», οι παραστάσεις της είναι πάντα εξαιρετικά προσεγμένες σε όλα τα επίπεδα.

«Ωστόσο», λένε οι «αντιμποφιλικοί», «ενώ δηλώνει κομμουνίστρια, έχει ένα εντελώς καπιταλιστικό λουκ, τραγουδάει σε μεγάλες σκηνές με ακριβό εισιτήριο» και τα λοιπά και τα λοιπά. Ισως όμως αυτό να είναι και η επιτυχία της Μποφίλιου. Μια πολιτικοποιημένη – που, στα ελληνικά, σημαίνει κομματικοποιημένη – τραγουδίστρια η οποία δεν είναι «ταγάρι», φοράει παγέτες και κατακόκκινο κραγιόν, βάφει τα μαλλιά της στο ξανθό το σκανδιναβικό και «παίζει» με τους όρους της εναλλακτικής μεν, σόου μπιζ δε. Και η σηκωμένη γροθιά υψώνεται μέσα από ένα κομψό ροζ παλτό. Στυλιστικές αναφορές που μέσα στον χαμό του Διαδικτύου ανάγονται σε πολιτικές. Εξάλλου οι Αμερικανοί λένε ότι δεν υπάρχει καλή και κακή δημοσιότητα. Οι αριστεροί καλλιτέχνες πάλι μπορεί να το λένε αλλιώς. Οτι όχι μόνο η καρδιά αλλά και η καριέρα «πονάει όταν ψηλώνει».