Η αντιστάθμιση της Κίνας ενάντια στο γεωπολιτικό σοκ

Οσον αφορά τον γεωπολιτικό αντίκτυπο, τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο σημαντικό από τη στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών από τη συνεργασία στον στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα. Αυτή η αλλαγή έχει κάνει πιο σκοτεινές τις απόψεις πολλών παρατηρητών για τις οικονομικές προοπτικές της Κίνας, όπως υποδεικνύεται από μια έκθεση Bruegel που δημοσιεύθηκε στα τέλη του περασμένου έτους.

Η υπόθεση, φαίνεται, είναι ότι η Κίνα δεν έχει άλλη επιλογή από το να υποχωρήσει από την επιτυχημένη αναπτυξιακή της πορεία και να ξεκινήσει μια λιγότερο ευημερούσα πορεία προς την αυτοδυναμία, με το κράτος να ασκεί απόλυτο έλεγχο στην οικονομία. Αλλά οι προσπάθειες της Κίνας να ενισχύσει την αυτάρκειά της σε ορισμένους τομείς είναι μια λογική απάντηση στις εξωτερικές πιέσεις – και δεν καταδικάζουν το οικονομικό μοντέλο ή τις προοπτικές της. Τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους να «συγκρατήσουν» την άνοδο της Κίνας.

Αυτές οι πολιτικές θα μπορούσαν να επιφέρουν μόνο κλιμακούμενο στρατηγικό κόστος για τις ΗΠΑ. Και, σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, ο διαρκής αντίκτυπός τους στην κινεζική οικονομία θα μπορούσε να είναι πολύ περιορισμένος, πόσο μάλλον αρκετά ώστε να σταματήσει την οικονομική άνοδο της Κίνας. Η Κίνα έχει ήδη ξεπεράσει ένα κρίσιμο όριο όσον αφορά την τεχνολογική δύναμη, όπως μετράται από την αξία των αποθεμάτων της συσσώρευσης φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου. Τώρα είναι μόνο θέμα του πότε, και όχι εάν, η Κίνα θα φτάσει τεχνολογικά τις ΗΠΑ.

Για να αυξήσει και να αξιοποιήσει το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας, η Κίνα πρέπει επειγόντως να δεσμευτεί για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα. Ενα τέτοιο μάθημα είναι να αντισταθούμε στην πολιτική πίεση για κατανομή πόρων σε λιγότερο παραγωγικές περιφέρειες. Ενα άλλο είναι να αποφευχθεί η υπερεπένδυση κεφαλαίων σε τομείς, όπως τα ακίνητα, που δεν συμβάλλουν πολύ στην αύξηση της παραγωγικότητας και που προκαλούν μακροοικονομική αστάθεια.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κυβέρνηση της Κίνας πρέπει να επιδιώξει δύσκολες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που διορθώνουν την κακή κατανομή των πόρων και επιτρέπουν την αύξηση της παραγωγικότητας, το πεδίο εφαρμογής της οποίας παραμένει μεγάλο. Για παράδειγμα, η Κίνα θα πρέπει να ανοίξει περισσότερο την οικονομία της στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Για να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της, η Κίνα πρέπει να επιταχύνει τις προσπάθειές της για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως έκανε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, και να βελτιώσει την κατανομή των πόρων προωθώντας ένα πιο δίκαιο, ανταγωνιστικό και προσανατολισμένο στην αγορά σύστημα.

Ο Ζανγκ Γιουν είναι πρύτανης του School of Economics στο Fudan University και διευθυντής του China Center for Economic Studies, ομάδας σκέψης στη Σαγκάη.