Εκτός τόπου και χρόνου

Ο πόλεμος είναι ασθένεια μεταδοτική, το οποίο σημαίνει ότι κινδυνεύουμε και εμείς. Βέβαια, η χώρα μας είναι φιλειρηνική. Εμάς δεν μας αρέσει καθόλου να κάνουμε πόλεμο με τους άλλους! Εχει περισσότερη πλάκα να τον κάνουμε μεταξύ μας, αφού άλλωστε έχουμε μακρά παράδοση στο άθλημα. Γι’ αυτό, επειδή τέλος πάντων με τα πολλά (πέντε εμφύλιοι ήταν αυτοί) κάτι φαίνεται ότι μάθαμε, τώρα κάνουμε τους πολέμους μας πολιτισμένα: μέσω των εκλογών. Δεν είναι λοιπόν απορίας άξιο πώς με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις επιπτώσεις της άναψε η συζήτηση περί εκλογών στην Αθήνα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μας βεβαιώνει ότι η συζήτηση είναι «εκτός τόπου και χρόνου». Ισως να είναι. Πάντως, γίνεται.

Ολη η συζήτηση που γίνεται βασίζεται επάνω σε μία διαπίστωση και μία πρόβλεψη. Η διαπίστωση αφορά το λάθος της κυβέρνησης να φέρει έναν εκλογικό νόμο (αυτόν που θα ισχύσει στις μεθεπόμενες εκλογές), ο οποίος δίνει μπόνους 30 εδρών στο πρώτο κόμμα, αντί των 50 του παλαιότερου, οπότε δυσχεραίνεται η αυτοδυναμία, χάνεται η προοπτική της πολιτικής σταθερότητας κ.ο.κ. Νομίζω ότι είναι πια η επικρατούσα άποψη στους συνεργάτες του Πρωθυπουργού ότι επρόκειτο για περιττή γενναιοδωρία, την οποία τώρα όλοι έχουν μετανιώσει. Η πρόβλεψη αφορά τις ποικίλες και μακροπρόθεσμες συνέπειες του πολέμου που ξεκίνησε ο Πούτιν, μια πρόγευση των οποίων ήδη νιώθουμε στην οικονομία.

Επειτα είναι και κάτι ακόμη: δεν υπάρχει στο βάθος του ορίζοντα καμία πολιτική δύναμη, με την οποία θα ήταν δυνατόν η ΝΔ να συνεργαστεί για τον σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης. Κάποια περίοδο αιωρείτο στην ατμόσφαιρα το ερώτημα για τον άγνωστο Ανδρουλάκη. Τώρα πια, στο Μαξίμου δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι πιθανότερο είναι η Κραταιότης του να συμμετάσχει στο «Dancing with the Stars» (του Λουξεμβούργου), ζευγάρι με την κυρία Ούρσουλα, παρά να συνεργασθεί με τη ΝΔ. Το βλέπει άλλωστε ο καθένας που παρακολουθεί την επικαιρότητα και διαπιστώνει ότι ο Κραταιός είναι τόσο προσεκτικός στις κινήσεις του ώστε παρέμεινε βαρετός. (Εμεινε ο εαυτός του, δεν τον διέφθειρε η προεδρική εξουσία, ώστε να αρχίσει ξαφνικά να λέει έξυπνα και ενδιαφέροντα πράγματα…) Συνεπώς, ο φόβος της ακυβερνησίας είναι λογικό να συνέχει ορισμένους συνεργάτες του Πρωθυπουργού, οι οποίοι θέλουν κάτι να κάνουν για να προλάβουν το απευκταίο.

Ενα από τα επιχειρήματα που ακούς σχετικώς είναι ότι επιβάλλεται να διορθώνονται τα λάθη όταν διαπιστώνονται, διότι, επιμένοντας σε ένα λάθος αντί να το διορθώσεις, πολλαπλασιάζεις το τελικό κόστος. Πολύ σωστά. Ομως, διορθώνεις ένα λάθος με ένα άλλο ακόμη μεγαλύτερο; Φοβάμαι ότι η διόρθωση του εκλογικού νόμου θα ήταν ένα τέτοιο λάθος. Οτι κάτι τέτοιο θα πρόδιδε ηττοπάθεια, ενώ συγχρόνως θα αποκαθιστούσε ανέλπιστα και την κουρελιασμένη αξιοπιστία του ΣΥΡΙΖΑ, δεν χωρεί συζήτηση. Αλλά, για χάρη της κουβέντας, ας υποθέσουμε ότι το αποφασίζουν. Πώς το παρουσιάζει και πώς αιτιολογεί ο Πρωθυπουργός στον κόσμο; Επικαλούμενος μήπως τα «εθνικά θέματα», σύμφωνα με τα πατροπαράδοτα πολιτικά ήθη;

Μέχρι σήμερα, όσες φορές έχει απευθυνθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον κόσμο, είτε απευθείας είτε μέσω της Βουλής, καταφέρνει και κάνει τον κόσμο να τον ακούσει. Δεν λέω ότι πείθει τους πάντες· τον ακούνε όμως και η εκτίμησή τους αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις. Να πάρουμε το παράδειγμα αυτού του 47%, που σύμφωνα με τις μετρήσεις, θέλει εκλογές στο τέλος της τετραετίας. Γιατί όλοι αυτοί απορρίπτουν τις πρόωρες εκλογές; Επειδή, όπως νομίζω, μπορεί ο καθένας από αυτούς να καταλογίζει τα μύρια όσα στον Μητσοτάκη, όλοι τους όμως συμφωνούν στη διαπίστωση ότι «αυτοί κάτι κάνουν, άσε τους να δούμε». Αυτή η στάση, που μπορεί να κυμαίνεται από την κριτική στήριξη μέχρι την ψυχρή ανοχή, οφείλεται στην προσωπική αξιοπιστία του Κυριάκου. Λάθη κάνει, όμως κάνει αυτό που λέει και δεν παραπλανά. Αναρωτιέμαι αν θα είναι ίδια η αξιοπιστία του Κυριάκου και την επομένη της ανακοίνωσης ότι θα διορθωθεί ο εκλογικός νόμος.

Ασφαλώς, οι πολιτικοί γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση πολύ καλύτερα από τους επαγγελματίες παρατηρητές και τους προπονητές της κερκίδας. Καταλαβαίνω, επίσης, ότι ο κόσμος μου είναι πολύ περιορισμένος για να εξάγω από αυτόν γενικά συμπεράσματα. Είμαι βέβαιος όμως ότι η εκμετάλλευση του φόβου είναι κάτι που όλοι το νιώθουν αμέσως ως πολύ φτηνό. Και ο μεγαλύτερος κίνδυνος από μια τέτοια απόφαση της κυβέρνησης θα είναι η σκιά της εκμετάλλευσης του φόβου.