Η μπάντα με τα μάτια ενός «οπαδού»

«Πρώτα και κύρια: Δεν πρόκειται για μια εγκεκριμένη βιογραφία, ούτε καν για βιογραφία καθαυτή. Κανείς από τους Pearl Jam δεν έχει ανάμειξη στο βιβλίο. Δεν είναι ένα βιβλίο που προβάλλει ισχυρισμούς παρασκηνιακής πρόσβασης, ούτε διεκδικεί αξιώσεις εμπειρογνωμοσύνης. Δεν αποτελεί πηγή αποκαλυπτικών ειδήσεων, πέρα από τα ήδη γνωστά. Αντίθετα – για να δανειστώ τον τίτλο ενός μυθιστορήματος -, είναι οι σημειώσεις ενός οπαδού. Δεν είμαι ούτε δημοσιογράφος ούτε μουσικός ούτε φίλος με το συγκρότημα αλλά οπαδός, κάποιος που δεν τους έχει γνωρίσει ποτέ προσωπικά, που δεν έχει βρεθεί ποτέ σε παρασκήνια, που τους έχει δει μόνο από τη θέση του στο κοινό. Μετάφραση: κάποιος που δεν έχει περισσότερα διαπιστευτήρια από εσάς.  Αυτό είναι ένα βιβλίο για τους Pearl Jam· μιλάει για το πώς κατέληξαν να βρεθούν μεταξύ τους μια χούφτα περιφερόμενοι μουσικοί, πώς έγραψαν μια απίστευτη ποσότητα τραγουδιών μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία και πώς κατάφεραν να μείνουν ενωμένοι για τριάντα χρόνια και βάλε».

Ο συγγραφέας Ronen Givony (σε εκείνον ανήκουν τα παραπάνω) προσπαθεί μέσα από τη βιογραφία «Οι Pearl Jam σε χρόνο Ενεστώτα» να αναδείξει – αποδείξει ότι οι αμερικανοί ρόκερ αποτελούν μέρος της σύγχρονης κουλτούρας. Αλλες φορές τα καταφέρνει και άλλες όχι. Αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Το ζητούμενο είναι ότι μέσα από το πρίσμα του αποτυπώνει τον θρύλο και την παράδοση της δεκαετίας του ’90 (μουσικό κίνημα της grunge και της σκηνής του Σιάτλ), τη δημόσια εικόνα τους, την αισιοδοξία τους, την κοινωνική τους συνείδηση, τον ακτιβισμό τους. Ολα αυτά που τους οδήγησαν αυτοδικαίως σε 11 άλμπουμ, πωλήσεις 85 εκατομμυρίων δίσκων και περισσότερες από 1.000 συναυλίες σε 50 διαφορετικές χώρες. Τα «Πρόσωπα» παρουσιάζουν αποσπάσματα από το βιβλίο.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Στη συναυλία του Σπρίνγκστιν

1977. Ο δωδεκάχρονος Έντι Βέντερ (σ.σ.: ο μετέπειτα τραγουδιστής των Pearl Jam) παρακολουθεί την πρώτη του συναυλία στο Σικάγο: Μπρους Σπρίνγκστιν, στο Θέατρο Οντιτόριουμ. Κάθεται στον πιο ψηλό εξώστη, στην τελευταία σειρά. Την επόμενη φορά θέλει να βρεθεί πιο κοντά στη σκηνή, όπως λέει στο κοινό στο ίδιο θέατρο το 2008. «Ο θείος μου με πήγε να δω τον Σπρίνγκστιν στο Θέατρο Οντιτόριουμ, στην τελευταία σειρά. Το κάθισμα ήταν από βινύλιο, είχε τρυπήσει κι από μέσα πετάγονταν άχυρα. Μου φάνηκε η πιο ωραία εμπειρία της ζωής μου. Η συναυλία κράτησε πολύ, αλλά δεν ήθελα να φύγω. Όταν άναψαν τα φώτα στο τέλος, μερικοί δεν έφευγαν, κι εγώ σκέφτηκα: «Μπορεί να ξαναβγεί. Δεν θα ήταν φοβερό αν έβγαινε κι έπαιζε μόνο για τα δεκαπέντε άτομα που έχουν μείνει;» Κάθισα εκεί και περίμενα για μισή ώρα. Η συναυλία αυτή θα του εμπνεύσει μια μόνιμη συνήθεια. Σχεδόν σε κάθε εμφάνιση των Pearl Jam, ο Εντ θα κάνει ειδική μνεία σε όσους κάθονται στα καθίσματα με φτηνό εισιτήριο, θα παίξει γι’ αυτούς και θα φροντίσει να αναγνωρίσει την παρουσία τους.

Μια δολοφονία για τις αμβλώσεις

Στις 10 Μαρτίου 1993, δεκατρείς μέρες μετά την έκρηξη μιας βόμβας στο υπόγειο γκαράζ του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου και μόλις λίγες εβδομάδες μετά την ορκωμοσία του Μπιλ Κλίντον, γίνεται μια εγχώρια τρομοκρατική ενέργεια στην Πενσακόλα της Φλόριντας, τη γενέτειρα του Μάικ Μακρίντι. Πιο συγκεκριμένα, στη Γυναικολογική Κλινική της Πενσακόλα ένας φανατικός πολέμιος των αμβλώσεων πυροβόλησε τρεις φορές στην πλάτη τον γιατρό Ντέιβιντ Γκαν, έναν σαρανταεπτάχρονο μαιευτήρα και γυναικολόγο που πραγματοποιούσε αμβλώσεις, φωνάζοντας, σύμφωνα με μαρτυρίες, «Σταμάτα να σκοτώνεις παιδιά!» Ένας αυτόπτης μάρτυρας είπε στους ρεπόρτερ της Washington Post ότι ο ένοπλος άνδρας κινήθηκε εναντίον του γιατρού, τον κυνήγησε και τον πυροβόλησε εξ επαφής. Ο μάρτυρας είπε πως οι διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν έξω από την κλινική συμπεριφέρονταν περίεργα μετά το περιστατικό. « Έδειχναν χαρούμενοι», είπε. Η δολοφονία του Ντέιβιντ Γκαν καλύπτεται εκτενώς. Πέντε μέρες αργότερα ένας άλλος φανατικός, ο Πολ Χιλ, είναι καλεσμένος στην εκπομπή του Φιλ Ντόναχιου, όπου – παρουσία του γιου του Ντέιβιντ Γκαν – χαρακτηρίζει τη δολοφονία ως «δικαιολογημένη ανθρωποκτονία». Ο Εντ τυχαίνει να παρακολουθεί την εκπομπή απ’ το σπίτι του και αποφασίζει να επικοινωνήσει με τον Ντέιβιντ Γκαν. Ο γιος του γιατρού λέει στο Spin: «Πριν από έναν χρόνο με πήρε τηλέφωνο ο Έντι Βέντερ, αφού είχα πάει στον Ντόναχιου. Ήθελε να μου πει απλώς ένα γεια και ότι λυπόταν πολύ. Ειλικρινά με συμπονούσε για την κατάσταση στην οποία είχα βρεθεί». Στις 13 Μαΐου 1993 το συγκρότημα δίνει μια συναυλία στο Σαν Φρανσίσκο για να μαζέψει χρήματα για την οικολογική οργάνωση Surfrider Foundation. Είναι μια από τις πιο εποικοδομητικές εμφανίσεις τους, στην οποία παίζουν για πρώτη φορά σχεδόν όλο το Vs. και το «Better Man». Ειδικά για την περίσταση διαφημίζονται ως David J. Gunn Band.

«Δεν είμαστε όλοι καουμπόηδες»

Στις 15 Φεβρουαρίου 2003, λίγες μέρες αφότου ο Κόλιν Πάουελ είπε στον ΟΗΕ πως δεν υπήρχε «καμία αμφιβολία» ότι το Ιράκ διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής και ήταν έτοιμο να τα χρησιμοποιήσει, έγιναν οι μεγαλύτερες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας της ιστορίας σε πάνω από εκατό χώρες, και στις επτά ηπείρους, συμπεριλαμβανομένης της Ανταρκτικής. Το BBC υπολογίζει ότι έξι με δέκα εκατομμύρια άνθρωποι διαδηλώνουν κατά του επερχόμενου πολέμου με το Ιράκ. Τη μέρα των διαμαρτυριών οι Pearl Jam βρίσκονται στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας. Το απόγευμα ενώνονται με το πλήθος των 10.000 ατόμων (το 10% του πληθυσμού της πόλης) στην πλατεία Βικτώρια. Λίγες ώρες αργότερα ο Εντ λέει στο κοινό:

«Γεια στην Αδελαΐδα! Τι φοβερή μέρα! Δεν ξέρω αν αισθάνεστε κι εσείς έτσι, αλλά… νομίζω ότι είναι ένα από τα καλύτερα σαββατοκύριακα που θυμάμαι στη ζωή μου… στη ζωή μας, αν όχι το καλύτερο. Αυτό το σαββατοκύριακο έγινε η μεγαλύτερη διαμαρτυρία μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ. Εμείς ερχόμαστε ως αντιπρόσωποι των βρωμογιάνκηδων για να σας πούμε ότι δεν είμαστε όλοι καουμπόηδες, δεν είμαστε σαν τον Τζον Γουέιν. Και… μην πιστεύετε τι λένε στις ειδήσεις. Δεν υποστηρίζουμε όλοι τον πρόεδρό μας».

Το κοινό τρελαίνεται απ’ τη χαρά του, όπως έγινε (και θα ξαναγίνει) στο Μπρίσμπεϊν, στο Σίδνεϊ, στη Μελβούρνη και στο Περθ, όπου προσθέτουν στο σετ και σχετικές διασκευές: το «Fortunate Son» των Creedence Clearwater Revival, το «Know Your Rights» των Clash και το «Give Peace a Chance». Σ’ αυτές τις συναυλίες οι Pearl Jam παίζουν συχνά το «Bushleaguer» και με τη δημοτικό- τητα του Τζορτζ Μπους του νεότερου να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδό της στο εξωτερικό, όπως είναι φυσικό δεν δημιουργείται κανένα πρόβλημα.

• Pearl Jam: σχηματίστηκαν το 1990 στο Σιάτλ. Καλύτερα τραγούδια: «Tremor Christ», «In My Tree», «Hard to Imagine», «Go», «Release», «Hail, Hail», «Parting Ways», «Insignificance», «Come Back», «Unthought Known», «Save You», «Grievance», «Down», «Blood», «Leash». Χειρότερο τραγούδι: «Can’t Deny Me».

• Εντι Βέντερ: ο τραγουδιστής. Γεννήθηκε το 1964. Μεγάλωσε στο Σικάγο και στο Σαν Ντιέγκο. Καλύτερα τραγούδια: «Off He Goes», «Long Road», «Better Man», «Corduroy», «Rearviewmirror», «Immortality», «Lukin», «Porch», «Around the Bend», «Green Disease», «Sleeping by Myself». Χειρότερο τραγούδι: «World Wide Suicide». Χαρακτηριστική δήλωση: «Και μια πίτσα να θέλεις να παραγγείλεις, είναι δύσκολο με πέντε άτομα».

• Στόουν Γκόσαρντ: ο ιδρυτής. Γεννήθηκε το 1966. Μεγάλωσε στο Σιάτλ. Καλύτερα τραγούδια: «Breath», «Daughter», «Black», «Even Flow», «All Those Yesterdays», «Of the Girl», «Parachutes», «Rival», «No Way», «Alive». Χειρότερο τραγούδι: «Thin Air». Χαρακτηριστική δήλωση: « Έχουμε φοβερό ντράμερ και φοβερό τραγουδιστή. Αυτές είναι οι θέσεις-κλειδιά. Ο Μάικ κι εγώ δεν είμαστε κακοί. Αλλά σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου από εδώ υπάρχουν σίγουρα εκατό φοβεροί κιθαρίστες».

• Μάικ Μακρίντι: ο εντυπωσιακός. Γεννήθηκε το 1966 στην Πενσακόλα. Μεγάλωσε στο Σιάτλ. Καλύτερα τραγούδια: «Faithfull», «Brain of J», «Present Tense», «Let Me Sleep (It’s Christmastime)», «Yellow Ledbetter». Χειρότερο τραγούδι: «Marker in the Sand». Χαρακτηριστική δήλωση: «Ποιο [τραγούδι μας] δεν μου αρέσει; Ίσως ένα παράξενο κομμάτι που δεν παίζουμε ποτέ, με τίτλο “Bugs”. Επίσης, βαριέμαι λίγο να παίζω το “Corduroy”, αλλά μην το πεις στον Έντι γιατί θα τσαντιστεί».

• Τζεφ Εϊμεντ: το θεμέλιο. Γεννήθηκε το 1963. Μεγάλωσε στο Μπιγκ Σάντι της Μοντάνα. Καλύτερα τραγούδια: «Why Go», «Pilate», «Low Light», «Smile», «Jeremy», «Rats». Χειρότερο τραγούδι: «Sweet Lew». Χαρακτηριστική δήλωση: «Βασικά, υπάρχουν πολλές ομοιότητες [με το μπάσκετ]. Παίζεις με άλλα τέσσερα άτομα. Όταν τα πράγματα λειτουργούν πολύ καλά, είναι σαν μια ομάδα με καλή χημεία. Με τους Pearl Jam είναι σαν να παίζεις στους Λέικερς του ’88».

• Ματ Κάμερον: ο βιρτουόζος. Γεννήθηκε το 1962. Μεγάλωσε στο Σαν Ντιέγκο. Καλύτερα τραγούδια: «The Fixer», «You Are». Χειρότερο τραγούδι: «Evacuation». Χαρακτηριστική δήλωση: «Το «Limo Wreck» [των Soundgarden] είναι ένα συνηθισμένο μοιρολόι σε 15/8».

info

Ronen Givony, «Οι Pearl Jam σε χρόνο ενεστώτα», μτφ. Πάνος Τομαράς, εκδ. Οξύ, avopolis.gr