Μπορούν οι κυρώσεις στη Ρωσία να έχουν αποτέλεσμα χωρίς την Κίνα;

Τώρα που οι δυτικές δυνάμεις έχουν επιβάλει σαρωτικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία μετά την εισβολή της στην Ουκρανία, πολλοί αναρωτιούνται εάν η μη συμμετοχή της Κίνας θα υπονομεύσει την αποτελεσματικότητά τους. Θα πρέπει επίσης να αναρωτηθεί κανείς εάν οι πλούσιες χώρες μπορούν να κάνουν περισσότερα για τους φτωχούς σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες που είναι η παράπλευρη ζημιά του πολέμου και των κυρώσεων. Με βάση τα στοιχεία του 2019 (το τελευταίο πλήρες έτος πριν από την πανδημία), η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 14% των εξαγωγών της Ρωσίας και το 19% των εισαγωγών της. Αυτό φαίνεται να υποδηλώνει ότι η συμμετοχή της Κίνας στις κυρώσεις θα μπορούσε να κάνει μεγάλη διαφορά. Δύο πρόσθετες εκτιμήσεις επιβεβαιώνουν αυτό το συμπέρασμα σημαντικά.

Πρώτον, περισσότερο από το 60% των ρωσικών εξαγωγών στην Κίνα είναι αργό πετρέλαιο και διυλισμένο πετρέλαιο, τα οποία – τουλάχιστον προς το παρόν – εξαιρούνται από τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ετσι, μια απόφαση της Κίνας να ενταχθεί στο καθεστώς κυρώσεων θα εμπόδιζε λιγότερο από το 40% των εξαγωγών της Ρωσίας στη χώρα ή λιγότερο από το 6% των συνολικών ρωσικών εξαγωγών.

Δεύτερον, το εμπόριο της Ρωσίας με την Ευρώπη συνολικά είναι πολλές φορές μεγαλύτερο από το εμπόριό της με την Κίνα. Για παράδειγμα, οι συνδυασμένες εξαγωγές της Ρωσίας (προ των κυρώσεων) προς την Ολλανδία και μόνο τη Γερμανία ξεπέρασαν τις εξαγωγές της στην Κίνα. Αυτό, επίσης, υποδηλώνει ότι δεν πρέπει να υπερεκτιμάται η πιθανή συμβολή της Κίνας στη συνολική αποτελεσματικότητα του καθεστώτος κυρώσεων.

Ενας οικονομικός αποκλεισμός μέγιστης πίεσης για αλλαγή καθεστώτος στη Ρωσία ή με άλλον τρόπο που σταματά τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι ένα πράγμα. Οι κυρώσεις που αποτυγχάνουν να επιτύχουν αυτούς τους στόχους και ωστόσο καταστρέφουν τα προς το ζην των απλών Ρώσων, πολλοί από τους οποίους αντιτίθενται στον πόλεμο, είναι εντελώς άλλο πράγμα. Οι Ρώσοι με χαμηλό εισόδημα είναι πιθανότατα λιγότερο ικανοί να διαχειριστούν το βάρος των κυρώσεων από ό,τι οι ολιγάρχες.

Οι κυρώσεις θα επιβάλουν επίσης δυσκολίες σε πολλές άλλες αναπτυσσόμενες χώρες που δεν έχουν ακόμη ανακάμψει πλήρως από τις απώλειες εισοδήματος που προκαλούνται από την πανδημία. Η μη συμμετοχή της Κίνας δεν θα κάνει τεράστια διαφορά στο τέλος. Αλλά οι δυσμενείς διανεμητικές συνέπειες τόσο του πολέμου όσο και των κυρώσεων για τους φτωχούς στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι πραγματικές. Οι πλούσιες χώρες θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο παροχής οικονομικής βοήθειας σε εκείνους τους ανθρώπους στις αναπτυσσόμενες χώρες που έχουν λιγότερα μέσα για να αντιμετωπίσουν τις πρόσθετες δυσκολίες.

Ο Σανγκ Γιν Ουέι είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Ασίας. Είναι καθηγητής Οικονομικών στη Columbia Business School