Τι φέρνει η «νέα εποχή» για το Μαξίμου

Σε ανασχεδιασμούς, επίσπευση και επαναπροτεραιοποίηση πολιτικών οδηγείται η κυβέρνηση και, στην αρχή μιας «νέας εποχής» μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ρίχνει το βάρος στις κρίσιμες για την Ελλάδα «ζώνες» ανατροπών. Ελληνικά αιτήματα, διεκδικήσεις και δύσκολες συζητήσεις –  θεωρητικώς – της επόμενης μέρας έρχονται εκτάκτως – και στην πράξη – μπροστά, με επιδίωξη του Μαξίμου να μη στέκεται στην πλευρά του παρατηρητή αλλά του «συνδιαμορφωτή εξελίξεων», σύμφωνα με πρωθυπουργικούς συνεργάτες, «με κινητικότητα παντού και με καθαρές θέσεις».

Πλάι στη βεβαιότητα για πολλαπλές αναταράξεις (και) στην Ελλάδα βρίσκεται επιπλέον η αβεβαιότητα για το εύρος και τη διάρκεια των επιπτώσεων. Και μόνο αυτό, κατά την παραδοχή κυβερνητικών παραγόντων, τους εγκλωβίζει μακριά από ασφαλή μακροπρόθεσμα σχέδια, πρωτίστως στο οικονομικό πεδίο και ό,τι αφορά την τσέπη του πολίτη, που αποτελεί κυρίαρχη πηγή διαχειριστικής και πολιτικής πίεσης για το Μαξίμου.

Ωστόσο η κυβέρνηση θέλει να δείχνει ότι μπαίνει προετοιμασμένη στα πεδία των μεγάλων αλλαγών με συγκεκριμένες προτεραιότητες και στόχους:

Πρώτον, η επιτάχυνση της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Μόσχα, ενόσω νοικοκυριά και επιχειρήσεις λυγίζουν από το ράλι ανατιμήσεων και από το οικονομικό επιτελείο αναζητούν εναγωνίως τρόπους άμεσης θωράκισης, χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό, καθώς για κάθε 10 ευρώ ανόδου στην τιμή του φυσικού αερίου – λένε – προτίθεται βάρος 600 εκατ. ευρώ στην οικονομία.

Δεύτερον, η προβολή του «δόγματος» αποτροπής και η επένδυση της ελληνικής πλευράς σε συμμαχίες για μια νέα στρατηγική «πυξίδα» της Ευρώπης, σε συνεννόηση με Ουάσιγκτον και ΝΑΤΟ.

Τρίτον, οι ελπίδες για επαναπροσέγγιση πανευρωπαϊκά σε ό,τι αφορά το Προσφυγικό και ειδικότερα τη στήριξη χωρών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή υποδοχής ροών. Για όλα αυτά το βλέμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη στρέφεται αρχικά στη σύνοδο κορυφής εντός της ερχόμενης εβδομάδας (10-11 Μαρτίου) στο Παρίσι, που αν και άτυπη θεωρείται σημαντική για τη δρομολόγηση επόμενων βημάτων, και έπειτα στο ευρωπαϊκό συμβούλιο στις Βρυξέλλες (24-25 Μαρτίου).

Τηλεδιάσκεψη με Φατάχ αλ Σίσι

Σε ό,τι αφορά την ενέργεια, το Μαξίμου επενδύει ξεκάθαρα στο LNG, στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, μεταξύ άλλων διαβάζοντας, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, και μια γεωπολιτική «ευκαιρία» αναβάθμισης των περιφερειακών συμμαχιών. Αυτό όμως που περισσότερο «καίει» την κυβέρνηση είναι το άνοιγμα το συντομότερο του… ευρω-παραθύρου (στην ίδια λογική που η Ευρώπη αντέδρασε απέναντι στην υγειονομική κρίση) για τη χρηματοδότηση μέτρων αντιστάθμισης των επιπτώσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας χωρίς υπολογισμό τους στο δημόσιο χρέος. Πάντως στον επανασχεδιασμό της ενεργειακής στρατηγικής έδειξε ευθέως ο Πρωθυπουργός από τη Βουλή, όταν προανήγγειλε νέα επένδυση σε FSRU στη Βόρεια Ελλάδα με ιδιωτικά κεφάλαια. «Δεν μπορούν να αποκλειστούν απόπειρες εκβιασμού από μέρους της Ρωσίας, ενισχύουμε τη διαφοροποίηση των πηγών μας», είπε, μιλώντας ουσιαστικά για την ανάγκη να κοπούν οι γέφυρες εξάρτησης από τη ρωσική Gazprom. Το ίδιο έλεγε λίγα 24ωρα πριν ο γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς, αποφασίζοντας να επιταχύνει την κατασκευή δύο τερματικών LNG στο γερμανικό έδαφος. Επιπλέον ο Πρωθυπουργός θέλει να κλειδώσει το συντομότερο το πλαίσιο συνεργασίας – ηλεκτρικής διασύνδεσης – με το Κάιρο, εξού και η χθεσινή τηλεδιάσκεψή του με τον αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, δύο εβδομάδες μετά τη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες. Στη συζήτηση μετείχε από το Λουξεμβούργο και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Βέρνερ Χόγιερ, με τον Πρωθυπουργό να χαρακτηρίζει την Ελλάδα και την Αίγυπτο ως «φυσικές γέφυρες ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική». Το πρότζεκτ στηρίζεται από ΗΠΑ και ΕΕ.

Πιο άμεσα η Αθήνα, που βλέπει τον αντίκτυπο του πολέμου όχι μόνο στην ενέργεια αλλά και στον τουρισμό, στις αγορές, στις τιμές προϊόντων, αγωνιά για την επίτευξη δημοσιονομικής ευελιξίας. Κοινώς, να ανοίξει η ευρωπαϊκή στρόφιγγα μέσα στην άνοιξη για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων με εξαίρεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες μιας σειράς από δαπάνες. Και ενεργειακές και αμυντικές.

Το δόγμα αποτροπής

Το θέμα της κοινής άμυνας και ενός νέου δόγματος αποτροπής φαίνεται πάντως να μπαίνει στο ευρωπαϊκό τραπέζι πιο εμφατικά από κάθε άλλη φορά, χωρίς να περιμένει κανείς εύκολες διπλωματικές συζητήσεις. Ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ Ζοσέπ Μπορέλ μίλησε για τη γέννηση της «γεωπολιτικής Ευρώπης». Ο ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι είδε «μια ώθηση να επενδύσουμε πια περισσότερα στην άμυνα», σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γερμανία που επανεξοπλίζεται υιοθετεί νέο δόγμα ασφάλειας ενώ υπέρμαχος της ενιαίας άμυνας – του «ευρωστρατού» με λίγα λόγια – παραμένει ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ακολουθεί εδώ και μήνες ίδια προσέγγιση, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο του Βερολίνου και σε αυτό το πεδίο. Πλέον στην Αθήνα εκτιμούν ως πιθανές τις εξελίξεις ή έστω τις ζωηρές επίσημες συζητήσεις προς την κατεύθυνση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Ακόμα και αν αναλυτές θεωρούν περίπλοκη μια τέτοια ευρωπαϊκή «ολοκλήρωση», η αλλαγή «παραδείγματος» όπως καταγράφεται στις μεγάλες πρωτεύουσες ικανοποιούν την ελληνική πλευρά, η οποία έχει σταθερά την προσοχή στην Τουρκία και στον αναθεωρητισμό που, κατά τον Πρωθυπουργό, εξακολουθεί να καραδοκεί στη γειτονιά της Ελλάδας. «Πολιτική είναι να θέτεις ως προτεραιότητα τη στρατηγική ευρωπαϊκή αυτονομία» είπε ο ίδιος στους υπουργούς του εντός της εβδομάδας, «ως απάντηση στο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον του μέλλοντος».

Σε νέα βάση το Προσφυγικό

Ως «ζώνη» ανησυχίας λειτουργεί επίσης η αποτελεσματική διαχείριση της ανθρωπιστικής κρίσης με την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ να αναθεωρεί προς το χειρότερο, σχεδόν μέρα παρά μέρα, τις εκτιμήσεις για το προσφυγικό κύμα. Η Αθήνα είναι αποφασισμένη να φέρνει με κάθε ευκαιρία στο προσκήνιο την ανάγκη για ενιαία ευρωπαϊκή αντίδραση και στήριξη των χωρών υποδοχής, εκτιμώντας ότι η ουκρανική κρίση ενδέχεται να θέσει τελικά σε νέα βάση συνολικά τις συζητήσεις σχετικά με το σύμφωνο μετανάστευσης και ασύλου για το οποίο είναι διατυπωμένα τα επιχειρήματα της Ελλάδας. Σε πρόσφατη ομιλία του ο Ντράγκι καυτηρίασε τις «κοντόφθαλμες» προσεγγίσεις της ΕΕ στο παρελθόν σε ό,τι αφορά τις προσφυγικές ροές ενώ είναι ενδεικτικό και το δημοσίευμα των «New York Times» για δύο μέτρα και δύο σταθμά από ορισμένα κράτη – μέλη καθώς η «Ευρώπη ανοίγει πόρτες που ήταν κλειστές σε άλλους» και «χιλιάδες Ουκρανοί θα καταλήξουν σε χώρες υπό την ηγεσία εθνικιστικών κυβερνήσεων που ήταν απρόθυμες να υποδεχτούν πρόσφυγες στο παρελθόν».