Απέναντι στον πόλεμο {LF}με διαφορετικές θεωρήσεις

Η εβδομάδα που διανύσαμε – σε χρόνο πυκνό – μετέβαλε ή αποσαφήνισε τη στάση των κομμάτων της Αριστεράς στο πεδίο που αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ζητήματα δε που απασχολούσαν την Αριστερά διεθνώς από την εποχή του Λένιν ή της Ρόζας Λούξεμπουργκ, επανατοποθετήθηκαν κάτω απ’ το σχήμα ιμπεριαλισμός – ειρήνη ή δίκαιοι – άδικοι πόλεμοι με τις γνωστές αντιπαραθέσεις. Οι αρχικές αντιπολεμικές ιαχές έξω από τη ρωσική πρεσβεία – εδώ για λίγο και τα τρία κόμματα του Κοινοβουλίου ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, ΜέΡΑ25, βρέθηκαν έξω από την εν λόγω πρεσβεία για πρώτη φορά στη νεότερη Ιστορία την περασμένη Παρασκευή το απόγευμα – έδωσαν τη θέση τους στις διαφορετικές θεωρήσεις.

Ακόμη κι αν το ΚΚΕ – με το πιο μαζικό μπλοκ όλων – τελικώς κατευθύνθηκε και στην αμερικάνικη πρεσβεία βασιζόμενο στη δική του ανάλυση και θέση για την αντιπαράθεση των πολλών ιμπεριαλισμών. Στην πρεσβεία την ΗΠΑ πήγε και το ΜέΡΑ25 ενώ και ο Γιάνης Βαρουφάκης ήταν ιδιαίτερα επικριτικός με το ΝΑΤΟ στη συζήτηση για το μείζον θέμα στη Βουλή την Τρίτη. Τρότσκι, Λένιν, ψήφιση πολεμικών δαπανών του Κάιζερ στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο από τους γερμανούς σοσιαλδημοκράτες, ελληνικό εκστρατευτικό σώμα το 1919 στην Ουκρανία: Η σάγκα της Αριστεράς επαναψηλάφισε στον δημόσιο διάλογο όλα τα ιστορικά θέματα. Στη Βουλή της Τρίτης, οι γραμμές ήταν σαφείς και διαφορετικές από ένα απλό «όχι στον πόλεμο» αφού είχε μεσολαβήσει η απόφαση της ελληνικής συνδρομής στην ουκρανική κυβέρνηση κατά των Ρώσων. Το τελευταίο έδινε και δίνει την ευκαιρία στα κόμματα της Αριστεράς να διαφοροποιηθούν από την κυβέρνηση, παρότι το πεδίο του πολέμου είναι εξαιρετικά δύσκολο για αντιπολίτευση.

Και παρότι στην κλασική εθνική αναδίπλωση που πυροδοτείται σε τέτοιες στιγμές, οι αντιπολιτευτικές ρωγμές είναι πάντα ευάλωτες σε ετεροβαρείς ερμηνείες ή θέσεις. Καθόλου τυχαία και η πίεση της κυβέρνησης προς τα άλλα κόμματα για τις επιλογές της. Η καθολική καταδίκη της ρωσικής εισβολής και μάλιστα σε μια συγκυρία που οι λαοί αναζητούν τομή επιστροφής στην κανονικότητά τους, είναι ένα πρόσθετο ζήτημα που πιέζει τις μικρότερες δυνάμεις του πολιτικού συστήματος. Ας δούμε καταρχάς ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ πώς χειρίζεται την όλη κρίση ως τώρα. Ακαριαία, η θέση του Αλέξη Τσίπρα «χωρίς ναι μεν αλλά», μόλις ξέσπασε ο πόλεμος, ενοποίησε πολιτικά το κόμμα του, επιρρεπές σε διαφοροποιήσεις. Αυτό φάνηκε και στο πρώτο Πολιτικό Συμβούλιο του κόμματος μετά τη ρωσική επίθεση όπου και επιτεύχθηκε ομοφωνία για την καταδίκη.

Ο ΑΛΕΞΗΣ ΤΣΙΠΡΑΣ. Το μπλοκ περίπου 250 ανθρώπων του ΣΥΡΙΖΑ έξω από τη ρωσική πρεσβεία κατά την πρώτη συγκέντρωση ήταν στην πράξη απόδειξη πως σε εκείνη τη συγκυρία το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν σχετικοποιούσε την επίθεση – παρά τις κραυγές των αντιπάλων του πως οριοθετούσε τη στάση του σε ένα πασιφιστικό και μόνον σύνθημα. Αυτό μεταβλήθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε αφού και η συζήτηση μετατοπίστηκε εν τω μεταξύ στο αν η Ελλάδα καλώς εμπλέκεται στην όλη κρίση λόγω της αποστολής αμυντικής βοήθειας. «Θέλω να εκφράσω τις βαθύτατες ανησυχίες μας για ορισμένες πρωτοβουλίες σας κ. Μητσοτάκη, όχι συνολικά για τη στάση σας. Για το γεγονός ότι χωρίς να υπάρξει εισήγηση του ΚΥΣΕΑ, χωρίς συνεννόηση ή έστω ενημέρωση των πολιτικών δυνάμεων, αποφασίσατε να στείλετε όπλα στην Ουκρανία. Οχι στο πλαίσιο αποφάσεων και κοινών δράσεων της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ, αλλά μονομερώς. Ποια η σκοπιμότητα η Ελλάδα από εμπλεκόμενη σε πρωτοβουλίες ειρήνης, να μετατρέπεται σήμερα σε εμπλεκόμενη του πολέμου;», ήταν η αποστροφή της πρωτολογίας του Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή που σηματοδότησε κάτι ακόμη: τη μη συμφωνία με το ΚΙΝΑΛ πάνω στο θέμα – η Χαριλάου Τρικούπη έδωσε συναίνεση για την αποστολή υλικού – και άρα έκανε τη συζήτηση για «προοδευτική σύγκλιση» εκ των πραγμάτων ακανθώδη.

Κάποιοι πιο σκληροί θυμήθηκαν τη συμφωνία των γερμανών σοσιαλδημοκρατών για το Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και την ιστορική διαφωνία της επαναστάτριας Ρόζας Λουξεμπουργκ που τότε έλεγε: «Είτε είμαστε εθνικοφιλελεύθερα πρόβατα με σοσιαλιστική λεοντή, οπότε αποφεύγουμε κάθε παιχνίδι αντιπολίτευσης, είτε είμαστε μαχητές της προλεταριακής Διεθνούς με την πλήρη σημασία του όρου, οπότε πρέπει να ρίξουμε όλες μας τις δυνάμεις στο έργο της αντιπολίτευσης». Βέβαια, ούτε ο Μητσοτάκης είναι Κάιζερ, ούτε η Ελλάδα «ιμπεριαλίστρια», ούτε ο Ανδρουλάκης ηγείται ενός SPD των αρχών του 20ου αιώνα.

Οι πιο παρατηρητικοί είδαν στη στάση Τσίπρα – που επιπροσθέτως μίλησε για στρατηγική αυτονομία της ΕΕ – την προσπάθεια να διαχωρίσει πολιτικά τον χώρο του για την επόμενη ημέρα της κρίσης. Λαμβάνοντας υπόψη πως πια είναι ένα κόμμα που έχει κυβερνήσει τη χώρα μας και άρα έχει γνώση των ορίων των ρήξεων και των συναινέσεων.

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑΣ. Πούρα γραμμή κατά του πολέμου αλλά και συνολικά με ρητορική κατά του ιμπεριαλισμού έχει το ΚΚΕ: «Η τυπική έναρξη του νέου πολέμου ήταν η απαράδεκτη στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας, που προωθεί τα δικά της σχέδια καπιταλιστικής ενοποίησης και εκμετάλλευσης των λαών, και γι’ αυτό το ΚΚΕ από την πρώτη στιγμή την καταδίκασε απερίφραστα. Ομως, δεν μπορούμε να σιωπήσουμε, ούτε φυσικά πολύ περισσότερο να συμφωνήσουμε μαζί σας, που αποκρύπτετε ότι αυτό το εύφλεκτο υλικό του πολέμου, συσσωρεύεται εδώ και χρόνια, με ευθύνη περισσότερων παικτών και όχι μόνο της Ρωσίας», ανέφερε ο Δημήτρης Κουτσούμπας στη Βουλή. Οι επικριτές του ΚΚΕ καυτηριάζουν το γεγονός πως παρά την καταδίκη της ρωσικής εισβολής, ο Περισσός μιλάει και για τις ευθύνες των ΗΠΑ – ΕΕ – ΝΑΤΟ «σχετικοποιώντας» το έγκλημα. Για τους γνώστες όμως των επεξεργασιών του ΚΚΕ, η θέση του για τη διαπάλη των ιμπεριαλιστικών κρατών, είναι προφανής με αιχμή πάντα και τον ρόλο του ΝΑΤΟ. Βεβαίως το ΚΚΕ στέκεται εντελώς αρνητικά σε κάθε αποστολή πολεμικού υλικού ή ενεργούς εμπλοκής στην Ουκρανία. «Το πραγματικό δίλημμα σήμερα δεν είναι ΗΠΑ ή Ρωσία, ΕΕ ή Ρωσία, ΝΑΤΟ ή Ρωσία. Η εργατική – λαϊκή πάλη πρέπει να χαράξει αυτοτελή, ανεξάρτητη γραμμή, μακριά από όλα τα αστικά και ιμπεριαλιστικά σχέδια», είπε ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στη Βουλή χωρίς να αφήνει χώρο για παρερμηνείες.

Ο ΓΙΑΝΗΣ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ. Το ΜέΡΑ25 και ο Γιάνης Βαρουφάκης τέλος έστειλαν πρόσκληση για κοινό αντιπολεμικό αγώνα στα κόμματα της Αριστεράς. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει με έμφαση τη δυνατότητα για ειρήνευση και το ΚΚΕ στηλιτεύει αντι-ΝΑΤΟϊκά, το ΜέΡΑ25 μίλησε κατά της ρωσικής εισβολής και του Πούτιν και κατά του ΝΑΤΟ – όπως και κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και με αιχμή το αίτημα για κατάπαυση – απόσυρση – ουδετερότητα. Ο Γιάνης Βαρουφάκης έκανε επίσης αναφορά στη (σωστή) δράση του Ανδρέα Παπανδρέου για το Κίνημα των Αδεσμεύτων αλλά και σε μια νέα ουδετερότητα που πρέπει να υπάρξει για την Ουκρανία αλλά και την Ευρώπη. Το αίτημά του ως αυτές τις ώρες για κοινό μέτωπο της Αριστεράς, έχει μείνει αναπάντητο. Επιβεβαιώνοντας τις λεπτές μα σαφείς γραμμές που διαφοροποιούν τους τρεις αυτούς χώρους.