Κραχ στις αγορές, συναγερμός στην Αθήνα

Συναγερμό σε Ελλάδα και εξωτερικό σήμανε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία οδήγησε χθες σε μίνι κραχ τα διεθνή χρηματιστήρια και σε εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Με τη νευρικότητα να κυριαρχεί στις αγορές – καθώς όλοι προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τις επόμενες κινήσεις του Κρεμλίνου -, το οικονομικό επιτελείο αγωνιά για τις επιπτώσεις στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας. Τη στιγμή μάλιστα που είχε αρχίσει να αναπτύσσει ισχυρή δυναμική, καλύπτοντας ταχύτατα το έδαφος που έχασε στη διάρκεια της πανδημίας. Το ενδεχόμενο ενός νέου κύκλου γενικευμένων ανατιμήσεων από το ράλι που καταγράφουν πρώτες ύλες (σιτηρά, καλαμπόκι) και ενέργεια (ο μαύρος χρυσός ξεπέρασε τα 100 δολ. το βαρέλι) σε συνδυασμό με σοβαρές και μακροπρόθεσμες αναταράξεις στον τουρισμό – τον βασικό μοχλό εισροής συναλλάγματος – απειλεί να εκτροχιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους της κυβέρνησης, δημιουργώντας νέα δεδομένα. Ηδη, σύμφωνα με εκπροσώπους του τουριστικού κλάδου, υπήρξαν οι πρώτες ακυρώσεις, τουλάχιστον μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο γύρω από την κατάληξη της σύγκρουσης. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας μιλώντας σε χθεσινή εκδήλωση της Ελληνικής Παραγωγής και της Ελληνικής Ενωσης Αλουμινίου υπογράμμισε πως το ενεργειακό κόστος παίρνει άσχημη τροπή και τόνισε την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις σε ενιαίο ευρωπαϊκό επίπεδο. Μάλιστα ανέφερε την πρωτοβουλία που αναλαμβάνει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τη σύσταση ενός ενιαίου ταμείου που θα μπορεί να συγκεντρώσει έσοδα 100 δισ. ευρώ από επιπρόσθετα δικαιώματα ρύπων ώστε να ενισχυθούν τα μέτρα στήριξης των κρατών – μελών. «Με αυτόν τον τρόπο στη χώρα μας αναλογούν έξτρα ποσά της τάξης των 2 δισ. ευρώ. Αν συσταθεί το ενιαίο ταμείο τότε οι ενισχύσεις στη χώρα μας, συνυπολογίζοντας και τα 2 δισ. ευρώ που διαθέτει η κυβέρνηση, θα αυξηθούν στα 4 δισ. ευρώ».

Εκτακτη συνεδρίαση. Πάντως, στην κυβέρνηση έχει σημάνει διπλός συναγερμός. Ο πρώτος αφορά την επάρκεια ενεργειακού εφοδιασμού. Για τον λόγο αυτό σήμερα είναι προγραμματισμένη έκτακτη σύγκληση της Επιτροπής Διαχείρισης Κρίσεων υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη συμμετοχή των επικεφαλής της ΡΑΕ, της ΔΕΗ, της ΔΕΠΑ Εμπορίας, του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΣΦΑ. Η ομάδα θα συνέρχεται σε τακτά διαστήματα επικαιροποιώντας τα εναλλακτικά σχέδια για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων προβλημάτων στον εφοδιασμό της χώρας με φυσικό αέριο. Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ακόμη κι αν διακοπεί η παροχή αερίου στη χώρα μας, επάρκεια αερίου θα υπάρχει χάρη στις εναλλακτικές πηγές των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων LNG της Ρεβυθούσας και του αγωγού TAP. Ο δεύτερος συναγερμός έχει να κάνει με το ενεργειακό κόστος. Σήμερα η μέση τιμή χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλότερη κατά 34% με τις διαπραγματεύσεις στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας να διαμορφώνονται σε μέσα επίπεδα στα 235,50 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Η τιμή του φυσικού αερίου TTF ανέβηκε χθες στη διάρκεια της ημέρας ακόμη και πάνω από 50% φτάνοντας στα 144 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Ζητούνται μέτρα. Τον προβληματισμό τους για την κατάσταση στο ενεργειακό κόστος με αφορμή και τα γεγονότα στην Ουκρανία δεν έκρυψαν και εκπρόσωποι της βιομηχανίας. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης Αλουμινίου Γιώργος Μεντζελόπουλος τόνισε ότι πριν από τη ρωσική εισβολή οι τιμές του ρεύματος για τις βιομηχανίες αλουμινίου είχαν αυξηθεί μέχρι και 300%. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, το ύψος, η ένταση και η διάρκεια των οποίων είναι αδύνατο αυτή τη στιγμή να εκτιμηθεί» δήλωσε ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Αναστάσιος Καπνοπώλης υπογραμμίζοντας πως Ρωσία και Ουκρανία αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σίτου, το 20% των παγκόσμιων προμηθειών καλαμποκιού και το 80% των παγκόσμιων εξαγωγών ηλιέλαιου.

Η Ουκρανία είναι σημαντικός εξαγωγέας σιταριού και καλαμποκιού και η Ρωσία σιταριού. Οποιαδήποτε διακοπή των εξαγωγών αυτών των δύο χωρών θα οδηγούσε σε άνοδο των παγκόσμιων τιμών. Το ίδιο μπορεί να συμβεί αν επιβληθούν κυρώσεις στο εμπόριο σιτηρών της Ρωσίας. Ειδικότερα η Ρωσία είναι ο κορυφαίος εξαγωγέας μαλακού σιταριού στον κόσμο. Η χώρα αντιπροσωπεύει το 10% της παγκόσμιας παραγωγής και το 20% των διεθνών εξαγωγών. Η Ουκρανία είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος εξαγωγέας στο μαλακό σιτάρι, διεκδικώντας μερίδιο 10%. Η χώρα κατέχει επίσης ποσοστό στις διεθνείς εξαγωγές καλαμποκιού που υπερβαίνει το 10%..