Συγκρατημένη πτώση παρά τη διεθνή αστάθεια στο ΧΑ

Ενώ η κλιμάκωση της ρωσο-ουκρανικής έντασης ενίσχυσε τους φόβους για πολεμική σύρραξη στην Ευρώπη, αυξάνοντας τη ζήτηση για «ασφαλή επενδυτικά καταφύγια», το Χρηματιστήριο της Αθήνας αντέδρασε ψύχραιμα, αφού προς το τέλος των συναλλαγών περιόρισε τις αρχικές απώλειες του 2,13% στο 0,54%. Την αγορά στήριξαν τα κέρδη άνω του 1% ορισμένων blue chips όπως των ΕΛΠΕ, ΟΤΕ και Jumbo, με τη μετοχή της Coca Cola HBC (-3,36%), να δέχεται, παρά τα ικανοποιητικά αποτελέσματα, πιέσεις λόγω της έκθεσής της σε Ρωσία και Ουκρανία.

Ιστορικά, λένε οι αναλυτές κορυφαίων οίκων, γεωπολιτικά επεισόδια έχουν αποδειχθεί τις περισσότερες φορές ως «ευκαιρίες αγορών κατά την πτώση», αφού τα περιουσιακά στοιχεία ανακάμπτουν προσφέροντας καλά κέρδη μέσα στους επόμενους 12 μήνες από το συμβάν. Σήμερα όμως οι δευτερογενείς επιπτώσεις της ρωσο-ουκρανικής σύγκρουσης θα μπορούσαν να είναι μεγάλες, αφού ο βαθμός της ενεργειακής κρίσης, της ανόδου του πληθωρισμού, της ταχύτητας αύξησης των επιτοκίων, ακόμη και της πιθανότητας ύφεσης, δεν μπορούν να ξεκαθαρίσουν. Ο παράγοντας φόβου παραμένει αυξημένος και μέχρι να υπάρξει μια σαφέστερη εικόνα, οι αγορές θα παραμείνουν σε κατάσταση σύγχυσης και αστάθειας. Το γεωπολιτικό ρίσκο πάντως αυξάνει, ενώ το «πάγωμα» του Nord Stream 2 οδήγησε σε ισχυρό άλμα το φυσικό άεριο και στο υψηλότερο επίπεδο από το 2014 το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τη Moody’s, από τη Ρωσία εισάγει η Ευρώπη το 46% των αναγκών της σε στερεά καύσιμα, το 38% σε φυσικό αέριο και το 26% σε πετρέλαιο, ενώ η Ελλάδα εισάγει το 82% της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει, αλλά από τη Ρωσία προέρχεται το 26% του πετρελαίου και το 39% του φυσικού αερίου. Ετσι, έχει μεν υψηλή εξάρτηση από τις ρωσικές εξαγωγές, όμως δεν επηρεάζεται από τις εντάσεις στην Ουκρανία στο μέτωπο του εμπορίου ή της ασφάλειας και άρα συγκαταλέγεται από τη Moody’s ανάμεσα στις χώρες που κινδυνεύουν λιγότερο.

Για την Capital Economics, οι επιπτώσεις στις αγορές θα εξαρτηθούν από τη σοβαρότητα της σύγκρουσης και από την απάντηση της Δύσης, ενώ σε κάθε περίπτωση αναμένει πως οι επιπτώσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες θα είναι περιορισμένες και θα επικεντρωθούν στις συνέπειες της αύξησης του ενεργειακού κόστους (στο χειρότερο σενάριο, το πετρέλαιο μπορεί να φθάσει τα 120-140 δολάρια ανά βαρέλι), αλλά στα χρηματιστήρια τα περιθώρια διόρθωσης είναι σημαντικά.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ. Για την Berenberg Bank, εάν ο Πούτιν σταματήσει εδώ, οι επιπτώσεις για τις ανεπτυγμένες οικονομίες θα είναι περιορισμένες και οι αγορές θα επιστρέψουν σύντομα στην κανονικότητά τους. Εάν όμως προχωρήσει σε ευρείας κλίμακας εισβολή, η κατάσταση θα θυμίσει την κρίση των πυραύλων στην Κούβα το 1962 και οι επιπτώσεις στις οικονομίες, στις αγορές και στις πολιτικές ισορροπίες θα είναι σημαντικές. Σε ορίζοντα 1-2 μηνών αναμένεται η μείωση της διάθεσης για ανάληψη ρίσκου από τους επενδυτές να δίνει τη θέση της σε μια ανάκαμψη των τιμών μόλις η εικόνα ξεκαθαρίσει, με την Ευρώπη, παρά την αύξηση του ενεργειακού κόστους, να μην είναι τόσο ευάλωτη, καθώς το τέλος του χειμώνα δεν είναι μακριά. Σε ορίζοντα 3-12 μηνών οι αγορές θα επιστρέψουν στις προηγούμενες τάσεις, ενώ στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις (πέραν του ενός έτους) αναμένονται μεταξύ άλλων ταχύτερη διαφοροποίηση της Ευρώπης από το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο, περισσότερες δαπάνες για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την πυρηνική ενέργεια και το υδρογόνο και αύξηση των αμυντικών δαπανών. Πολλά θα κριθούν και από τις επόμενες αμερικανικές προεδρικές εκλογές καθώς, εάν επικρατήσει η σημερινή κατάσταση, το ΝΑΤΟ τα ενισχυθεί, ενώ μια επιστροφή στο «America First» θα οδηγήσει σε σοβαρές εντάσεις τη συμμαχία ΗΠΑ – Ευρώπης.