Είναι καιρός να τελειώνει αυτή η αντιπαράθεση

Η μεταβαλλόμενη γεωπολιτική κατάσταση στην Ευρώπη θα επηρεάσει την περαιτέρω λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μπορούμε να κάνουμε αλλαγές για να ενισχύσουμε την κοινή μας Ενωση, διαφορετικά το ευρωπαϊκό εγχείρημα θα παρασύρεται και θα δονείται από τις εσωτερικές συγκρούσεις με πολιτικό υπόβαθρο.

Εδώ και αρκετούς μήνες, παρακολουθούμε στην Ευρώπη τη συσσώρευση ζητημάτων στη Λευκορωσία και στην Ουκρανία. Στη Λευκορωσία κατεστάλησαν οι ειρηνικές φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις και υπάρχουν χιλιάδες πολιτικοί κρατούμενοι μετά τις νοθευμένες εκλογές. Οι Αρχές της Λευκορωσίας προχώρησαν στην αποσταθεροποίηση της ΕΕ εξαπολύοντας επιθέσεις στα εξωτερικά σύνορά της και εργαλειοποιώντας τις μεταναστευτικές ροές. Εκατοντάδες χιλιάδες ρώσοι στρατιώτες έχουν συγκεντρωθεί γύρω από την Ουκρανία και στο έδαφος της Λευκορωσίας. Απαιτήθηκαν οι εγγυήσεις ασφαλείας λόγω υποτιθέμενων απειλητικών προς τη Ρωσία επενδύσεων σε λιμάνια και σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στις χώρες του Νότου της ΕΕ. Αυτές είναι μερικές μόνο από τις προκλήσεις για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

Φέτος η Πολωνία ανέλαβε την προεδρία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Μια πιθανή κλιμάκωση στην Ουκρανία θα έχει βαθιές στρατηγικές, οικονομικές και πολιτικές συνέπειες, καταστρέφοντας την υπάρχουσα αρχιτεκτονική ασφάλειας, την οποία αναπτύξαμε μαζί τις τελευταίες δεκαετίες. Ο ΟΑΣΕ είναι το κατάλληλο μέρος για να συζητηθεί η ευρωπαϊκή ασφάλεια, διασφαλίζοντας ίσα δικαιώματα όλων των κρατών της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας και της Ουκρανίας.

Παραδόξως, η κατάσταση έδειξε ότι η ΕΕ στο σύνολό της μπορεί να ασκήσει μια κοινή εξωτερική πολιτική. Για πρώτη φορά, οι απαντήσεις στα αιτήματα της Ρωσίας δεν δόθηκαν από μεμονωμένα κράτη – μέλη, στα οποία απευθύνθηκε η Μόσχα, αλλά από τον Υπατο Εκπρόσωπο, τον κ. Ζοζέπ Μπορέλ. Μαζί, ετοιμάσαμε την απάντηση για την περίπτωση κλιμάκωσης, με τη μορφή αυστηρών κυρώσεων.

Η κοινή εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική όταν η ΕΕ συνεχίζει να διχάζεται από εσωτερικές διαφωνίες μεταξύ των θεσμών και των κρατών – μελών. Μία από αυτές τις διαφωνίες είναι το άλυτο ακόμη ζήτημα της διαδικασίας του άρθρου 7 της Συνθήκης για την Ενωση που κινήθηκε κατά της Πολωνίας. Δεν είναι πλέον μόνο νομικό ζήτημα. Το πολιτικό της υπόβαθρο είναι ολοένα και πιο ορατό. Η ενεργοποίηση της διαδικασίας που ορίζει το άρθρο 7 δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα. Η Πολωνία έχει επανειλημμένα παρουσιάσει λεπτομερώς την κατάσταση του κράτους δικαίου και έχει απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων. Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου στις 22 Φεβρουαρίου για άλλη μια φορά θα απαντήσουμε στις ερωτήσεις των κρατών – μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ταυτόχρονα η Πολωνία θα επισημάνει ότι η συνέχιση της διαδικασίας του άρθρου 7 βαθαίνει τις διαφορές μεταξύ των κρατών – μελών, δημιουργεί σημαντικό πολιτικό και κοινωνικό κόστος και μειώνει την εμπιστοσύνη των πολωνών πολιτών στο εγχείρημα της ΕΕ. Ο τερματισμός αυτής της διαδικασίας θα πρέπει να είναι το κοινό μέλημα και ευθύνη των κρατών – μελών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ. Σήμερα αντιμετωπίζουμε τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της Ενωσης.

Ο Αρτουρ Λόμπαρτ είναι πρεσβευτής της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα