«Απάντηση, {LF}όπου χρειαστεί…»

Ετοιμη να απαντήσει τόσο διπλωματικά όσο και στο πεδίο απέναντι στην εντεινόμενη τουρκική προκλητικότητα δηλώνει η Αθήνα, που διαβάζει ως επικίνδυνη κλιμάκωση τις δηλώσεις Τσαβούσογλου που προαναγγέλλουν αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών του Αιγαίου σε διεθνές επίπεδο, με όχημα τις αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης. Η τουρκική αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών «συμπορεύεται» με το casus belli και αναδεικνύει την αναζήτηση νέων πεδίων έντασης από την πλευρά της Αγκυρας, παράλληλα με τη συντήρηση ενός διαρκούς και εφ’ όλης της ύλης blame game κατά της Αθήνας.

Για την τουρκική πλευρά, μετά το καλοκαίρι του 2020 και την κρίση του «Ορούτς Ρέις», το αμερικανικό non paper χαρακτηρίστηκε ως «νίκη» της Αγκυρας απέναντι στην πολιτική συμμαχία του EastMed και άνοιξε τον δρόμο για νέες προκλήσεις. Η αμφισβήτηση της κυριαρχίας ελληνικών εδαφών με πρόσχημα την αποστρατιωτικοποίηση γίνεται το νέο αφήγημα που προσπαθεί να δυναμιτίσει τον διάλογο και να δημιουργήσει εστίες έντασης στο διπλωματικό πεδίο αρχικά, αλλά σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους. Ενδεικτικό των τουρκικών προθέσεων είναι ότι η τοποθέτηση Τσαβούσογλου έρχεται δέκα μέρες πριν από τον 64ο γύρο των διερευνητικών επαφών. Το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης η τουρκική πλευρά έχει επιχειρήσει επανειλημμένα να το θέσει, παράλληλα με το σύνολο των τουρκικών διεκδικήσεων, και στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών, με την ελληνική πλευρά να το απορρίπτει, καθιστώντας παράλληλα σαφές ότι η μόνη συζήτηση αφορά την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ.

Για την ελληνική πλευρά είναι σαφές να σταλεί το μήνυμα στην Αγκυρα ότι οι απειλές δεν μένουν αναπάντητες και η Αθήνα είναι προετοιμασμένη για όλα τα σενάρια κλιμάκωσης που ενδεχομένως να επιδιώξει η Αγκυρα σε διεθνή φόρα, αλλά και επί του πεδίου. Στο ίδιο πλαίσιο, διπλωματικές πηγές τόνιζαν ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να προσέρχεται στο τραπέζι των συνομιλιών, πάντα στη βάση του διεθνούς δικαίου, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η τουρκική πλευρά είναι αυτή που επιδιώκει να «τραβήξει την πρίζα» του διαλόγου, κατηγορώντας την Αθήνα. Διπλωματικές πηγές μιλώντας στα «ΝΕΑ» ξεκαθάριζαν δε ότι για τις απειλές της Τουρκίας και την κλιμάκωση των προκλήσεων θα συνεχίσουν να ενημερώνονται οι εταίροι της χώρας μας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, με την Αθήνα να διεκδικεί να μην υπάρχει πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών όταν πρόκειται για την Αγκυρα.

«ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ». Ερωτηματικό παραμένει και αν η Τουρκία θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες προκλήσεις τις ημέρες των συνομιλιών του υφυπουργού Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ στην Αθήνα και για τη «θετική ατζέντα» με τον ομόλογό του Κώστα Φραγκογιάννη, που θα «επιβάλουν» κάποια αντίδραση, με τις «κόκκινες γραμμές» να είναι ήδη σαφείς από την πλευρά του Μεγάρου Μαξίμου και του υπουργείου Εξωτερικών. Αυτό σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί το πλαίσιο της ελληνικής αντίδρασης σε τυχόν πρόκληση κατά τις διμερείς συζητήσεις.

Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου στη συνέντευξή του στο κρατικό TRT υπενθύμισε ότι η Τουρκία έχει στείλει δύο επιστολές στον ΟΗΕ για το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης, υπογραμμίζοντας ότι, όπως αναφερόταν και σε αυτές, αν η Ελλάδα «δεν συμμορφωθεί θα συζητηθεί η κυριαρχία αυτών των νησιών». Ξεκαθάρισε δε ότι η Αγκυρα είναι διατεθειμένη να ξεκινήσει συζήτηση σε διεθνές επίπεδο, ενώ κατήγγειλε την Ελλάδα ότι δεν αναγνωρίζει την αρμοδιότητα του διεθνούς δικαστηρίου στα ζητήματα που συγκρούεται με την Τουρκία, γιατί γνωρίζει ότι έχει μαξιμαλιστικές θέσεις. Είπε ότι για τη στρατιωτικοποίηση η Ελλάδα επικαλείται απειλή εκ μέρους της Αγκυρας, την οποία δεν αρνήθηκε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τις Συνθήκες. Υπεραμύνθηκε ακόμα των μονομερών δηλώσεων της Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες, υποστηρίζοντας ότι η Αγκυρα είναι αποφασισμένη και ικανή να τα υπερασπιστεί.

Στο πνεύμα Τσαβούσογλου, και η εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΑΜ, η οποία κατήγγειλε την Ελλάδα μεταξύ άλλων για 229 παραβιάσεις του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών εντός του 2022, με τις στρατιωτικές της δραστηριότητες σε αυτά να συνιστούν «εκ βάθρων παραβίαση» των Συνθηκών.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. «Η Ελλάδα με ψυχραιμία αλλά και με αποφασιστικότητα δίνει τις απαντήσεις της και στο διπλωματικό πεδίο αλλά και στο πεδίο, όπου προκληθεί και όπου χρειαστεί» ήταν η σκληρή απάντηση που δόθηκε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου, ο οποίος χαρακτήρισε αβάσιμες τις αιτιάσεις της Αγκυρας. Απέδωσε δε την κλιμάκωση της προκλητικότητας στη νευρικότητα που επικρατεί στην Τουρκία μεταξύ άλλων και λόγω της «ενίσχυσης του γεωπολιτικού και γεωστρατηγικού αποτυπώματος» της Ελλάδας.

Για αιτιάσεις που «όχι μόνο δεν συνάδουν με βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου, αλλά ξεφεύγουν και της απλής λογικής» έκανε λόγο και ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Αλέξανδρος Παπαϊωάννου, σημειώνοντας ότι η Αθήνα έχει απαντήσει στον ΟΗΕ. Απέρριψε ακόμα τις τουρκικές μονομερείς αιτιάσεις για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, που αγνοούν το διεθνές δίκαιο και «στηρίζονται σε ένα ανυπόστατο, άκυρο και παράνομο μνημόνιο». «Λύση θα δώσει μόνο η διπλωματία» ανέφερε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Κατρούγκαλος, ο οποίος χαρακτήρισε τις τουρκικές αιτιάσεις για τη Λωζάννη απαράδεκτες και υπογράμμισε ότι ο χάρτης των ΗΕ «ρητά καθιερώνει το δικαίωμα νόμιμης άμυνας και εξοπλισμού απέναντι σε απειλές».