«Ηταν σπουδαίος γιατί είχε αυθορμητισμό»

«Ενεπλάκη σε μια ζωή δύσκολη, όπως ήταν τότε για όλους τους Ελληνες, αλλά κυρίως για εκείνους που διέμεναν σε μια εγκαταλελειμμένη επαρχία όπως η Σύρος. Μην ξεχνάμε ότι μέχρι το 1889 ήταν η οικονομική πρωτεύουσα της Ελλάδος. Ο Βαμβακάρης πέφτει σε μια περίοδο που έχουμε υποχώρηση ενός σημαντικού πολιτιστικού χώρου. Είναι όμως ένας άνθρωπος με τρομερό ταλέντο και το ταλέντο αυτό είναι η μουσική. Επηρεάζεται από όσα άκουγε στο νησί του τα χρόνια που ήταν παιδί. Ερχόμενος στον Πειραιά δέχεται την επιρροή των μικρασιατών μουσικών οι οποίοι τον παίρνουν υπό την προστασία τους, όπως ο Περιστέρης, ο Μάτσας, ο Τούντας, ο Σκαρβέλης κ.ά. Ετσι ένα παιδάκι που ξέρει λίγα γράμματα εξελίσσεται στο Νο1 της δισκογραφίας όταν εμφανίζεται, το 1932-1933 μέχρι και το 1952, οπότε αρρωσταίνει από αρθρίτιδα. Αυτά τα 20 χρόνια με την ιδανική παρουσία του επιβάλλει ένα είδος τραγουδιού το οποίο είναι πολύ σπουδαίο.

Ο Βαμβακάρης είναι η τομή ανάμεσα στους μεγάλους συνθέτες της Ανατολής, από τη Μικρά Ασία, την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη όπως ο Τούντας, ο Σκαρβέλης, ο Παπάζογλου. Λόγω της μεγάλης επιτυχίας που έχει αναγκάζονται να τον ακολουθήσουν. Αυτό είναι το εντυπωσιακό. Οι δάσκαλοί του τον ακολούθησαν. Ενώ το 1932-33 που κάνει τα πρώτα τραγούδια του στη δισκογραφία, οι άλλοι – οι  δάσκαλοί του – κυριαρχούν, αναγκάζονται εν συνεχεία να γράφουν κομμάτια με ορχήστρα μπουζουκιών. Ηταν μεγάλος συνθέτης ο Μάρκος και συμπορεύεται μαζί τους.

ΑΜΕΣΟΤΗΤΑ. Τα τραγούδια του είναι σπουδαία γιατί έχουν αυθορμητισμό. Ενας συνθέτης γράφει με διάφορους τρόπους. Ο Βαμβακάρης δεν είναι όπως ο επίσης σπουδαίος Τσιτσάνης που κάθεται και επεξεργάζεται τον στίχο και τη μουσική για πολύ καιρό. Ο Μάρκος επηρεάζεται άμεσα από το συμβάν για να γράψει ένα τραγούδι. Ο ήχος του επίσης έχει αμεσότητα και καθαρότητα. Βιώνει το γεγονός, καταγράφεται στον εγκέφαλό του και γίνεται τραγούδι. Τη στιγμή που το ζει γράφει και τους στίχους. Μάλιστα ήταν και ανορθόγραφος επειδή όπως είναι γνωστό πήγε μόνο τέσσερις τάξεις στο σχολείο. Επαιζε πρώτα στην παρέα του και μετά δισκογραφούσε τα κομμάτια. Δεν έχει γράψει πολλά τραγούδια. Είναι περίπου 150. Αν τα δει όμως κανείς ένα-ένα όλα κάτι λένε. Εχουν ένα θέμα, μια ιστορία. Είχε αυτή την αυθεντικότητα και την άμεση επεξεργασία και στον στίχο και στη μουσική. Ηταν δε και μεγάλος χορευτής. Στη Σύρο έκαναν κάθε χρόνο τις περίφημες γιορτές του ζεϊμπέκικου. Αυτές οι γιορτές έχουν καταγραφεί το  1914, τότε που ο Μάκρος ήταν περίπου 10 ετών. Σε αυτή την καταγραφή μάλιστα ακούγονται τραγούδια που έλεγαν τότε και έχουν επηρεάσει και τον Βαμβακάρη. Αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάποια τραγούδια του θα ανέφερα τρία. Το πρώτο είναι το μεγαλύτερο κατά τη γνώμη μου τραγούδι που έχει φτιαχτεί για τις ουσίες: “Εγώ μάγκας γεννήθηκα / και μάγκας θα πεθάνω / και ας φυτρώσουν χασισιές / στον τάφο μου απάνω”. Αυτό το παιδάκι που το 1935 γράφει το “Καλώς μας ήρθες βασιλιά” γράφει την ίδια χρονιά και το “Ο Μάρκος Υπουργός”. Κανένας δεν κατάφερε να βάλει στους στίχους του τέτοιον σαρκασμό στην εξουσία. Σε προχωρημένη ηλικία, όταν οι Αμερικανοί είχαν πάει στο φεγγάρι, ο Μάρκος γράφει το άλλο συγκλονιστικό τραγούδι: “Φεγγάρι αν είσαι λαμπερό” που κυκλοφόρησε το 1965 σε 45 στροφές. “Χιλιάδες χρόνια στα ψηλά / συντρόφους έχεις τ’ άστρα / απόφευγέ τηνε τη γη / γιατί είναι ξελογιάστρα”. Αυτό που θα λέω πάντα είναι ότι ήταν ένας πολύ καλός άνθρωπος. Τον είχα γνωρίσει και είχα περάσει πάρα πολλές ώρες μαζί του. Δεν είχε κακά συναισθήματα».