Το «παράδοξο» με την ετυμηγορία των αναδρομικών

Πάνω από έναν χρόνο εκκρεμεί η απόφαση του ΣτΕ για τα αναδρομικά των συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα όσον αφορά τις περικοπές στην επικουρική σύνταξή και στα δώρα, την ίδια ώρα που το μισθοδικείο αποφάσισε να δοθεί αύξηση 15% στις συντάξεις των δικαστών με… αναδρομικά. Οπως υποστηρίζουν νομικοί κύκλοι, πρόκειται για πραγματικά παράδοξο να καθυστερεί τόσο πολύ η ετυμηγορία του ανώτατου δικαστηρίου, τη στιγμή που υπάρχει ήδη απόφαση για τη συνταγματικότητα της επιστροφής των αναδρομικών για τις κύριες συντάξεις. Μάλιστα, ο δικηγόρος Λουκάς Αποστολίδης τονίζει πως είναι πραγματικά παράδοξο, όταν το βασικό νομικό θέμα έχει λυθεί και δεν τίθενται άλλα ζητήματα, να καθυστερεί τόσο πολύ η έκδοση της απόφασης (συζητήθηκε τον Ιανουάριο του 2021).

«Είναι γνωστό στους πάντες», προσθέτει, «ότι οι περικοπές σε επικούρηση και δώρα έχουν ήδη κριθεί με τις αποφάσεις 2287-2288/2015 Ολ. ΣτΕ, 1889-1891/2019 Ολ. ΣτΕ και 1439/2020 Ολ. ΣτΕ και δεσμεύουν και την κρίση της επίδικης δίκης», ενώ σπεύδει να τονίσει τα εξής: «Ανατροπή της νομολογίας για την αντισυνταγματικότητα των περικοπών στην επικουρική σύνταξη καθώς και των καταργηθέντων δώρων είναι αδιανόητη. Οσο αργεί να εκδοθεί η απόφαση, εκδικάζονται οι αγωγές στα πρωτοβάθμια δικαστήρια με μεγάλη καθυστέρηση και ταλαιπωρία των δικαιούχων, αντί να λυθεί αμετάκλητα το ζήτημα από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Οσο αργεί να εκδοθεί η απόφαση, τόσο αποδυναμώνεται το πνεύμα των πιλοτικών δικών για επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης και αποσυμφόρηση των διοικητικών δικαστηρίων».

Παράγοντες που παρακολουθούν την υπόθεση εκτιμούν ότι η απόφαση του ΣτΕ θα εκδοθεί μέχρι τον Απρίλιο. Να σημειωθεί πως οι διεκδικήσεις αφορούν την επιστροφή αναδρομικών σε 350.000 συνταξιούχους από τις μνημονιακές περικοπές σε δώρα και επικουρικές συντάξεις, και το κόστος ανέρχεται σε 2-2,5 δισ. ευρώ. Η εν λόγω απόφαση θα κρίνει αν η κυβέρνηση οφείλει να καταβάλει νέο γύρο αναδρομικών, σε ποιο ύψος και σε ποιους συνταξιούχους. Το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει αν και κατά πόσο ήταν νόμιμη και συνταγματική η απόφαση της κυβέρνησης το περασμένο καλοκαίρι να πληρώσει τα αναδρομικά των κύριων συντάξεων και να «σβήσει» τα αναδρομικά των επικουρικών και των δώρων.

ΟΙ ΤΡΙΕΤΙΕΣ. Στο μεταξύ, δύο χρόνια περιμένουν εργαζόμενοι, συνδικάτα και εργοδοτικοί φορείς την απόφαση του ΣτΕ για τις τριετίες των εργαζομένων. Μια απόφαση που θεωρείται πως θα διαμορφώσει το νέο τοπίο στους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας – που εκκρεμεί – συνδέεται με το ύψος του κατώτατου μισθού για όσους είχαν θεμελιωμένη τριετή – τουλάχιστον – προϋπηρεσία το 2012. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση θα κρίνει αν δεκάδες χιλιάδες μισθωτοί που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα για επιδόματα προϋπηρεσίας το 2012 τα δικαιούνται ακόμη ή θα τα χάσουν καταγράφοντας απώλειες μισθού έως και 195 ευρώ τον μήνα. Οι εκπρόσωποι των βιομηχάνων που έχουν προσφύγει στο ΣτΕ ζητούν μισθό για όλους χωρίς τριετίες και παγωμένες από το 2012 και ανεξαρτήτως χρόνου υπηρεσίας.

Επισημαίνεται ότι η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου θα διαμορφώσει μια εντελώς νέα εικόνα για τους μισθούς. Η απώλεια θα είναι διπλή εφόσον το ανώτατο δικαστήριο δεχτεί την προσφυγή των εργοδοτών. Κι αυτό γιατί:

• Οι παλαιοί μισθωτοί που εισπράττουν σήμερα προσαυξήσεις προϋπηρεσίας έως και 195 ευρώ τον μήνα θα τις χάσουν.
• Οι νέοι μισθωτοί δεν θα μπορούν να ελπίζουν πλέον σε προσαυξήσεις προϋπηρεσίας όταν η ανεργία πέσει κάτω από το 10%.

Τα επιδόματα προϋπηρεσίας κρίνονται από το ΣτΕ ύστερα από προσφυγή του ΣΕΒ και άλλων συνδέσμων βιομηχάνων της Ελλάδας κατά της εγκυκλίου της πρώην υπουργού Εργασίας Εφης Αχτσιόγλου, με την οποία δίνονταν οδηγίες για τον υπολογισμό των παγωμένων τριετιών στη διαδικασία εφαρμογής του νέου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου. Το ΣτΕ καλείται να αποφανθεί αν συνεχίζουν να υφίστανται οι παγωμένες από το 2012 τριετίες ή αν έχουν καταργηθεί.

Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκονται τα επιδόματα που μπορούν να αυξήσουν τον κατώτατο μισθό έως και 30% για τους παλαιούς εργαζομένους. Μέσω των επιδομάτων των τριετιών οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα που αμείβονται με τον κατώτατο και είχαν προϋπηρεσία πριν από τον Φεβρουάριο του 2012 κερδίζουν με τη νέα αύξηση έως και 236 ευρώ επιπλέον τον μήνα, κατοχυρώνοντας έτσι μισθό έως 861,90 ευρώ τον μήνα. Εφόσον η απόφαση των δικαστών είναι θετική για τους εργαζομένους, τότε οι μισθοί θα πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλονται στα σημερινά επίπεδα, ενώ και οι νέοι μισθοί από 1/1/2022 θα έχουν προσαυξήσεις προϋπηρεσίας. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν γίνει δηλαδή δεκτή η προσφυγή, τότε χιλιάδες μισθωτοί θα χάσουν τα επιδόματα προϋπηρεσίας.