Ανοσοθεραπεία για τον μεταστατικό καρκίνο νεφρού

Ο καρκίνος του νεφρού αποτελεί έναν από τους 10 συχνότερους καρκίνους τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες και στο 90% των περιπτώσεων πρόκειται για τυπικά νεφροκυτταρικά νεοπλάσματα. Ο καρκίνος του νεφρού εμφανίζεται συνήθως σε άτομα ηλικίας 50-70 ετών. Οι άντρες έχουν 2 με 3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου νεφρού σε σχέση με τις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές η νόσος είναι ετερόπλευρη, σε λίγα περιστατικά όμως μπορεί να εμφανιστεί ταυτόχρονα και στους δύο νεφρούς. Διάφορα γενετικά σύνδρομα όπως η νόσος von Hippel Lindau μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου νεφρού. Επίσης, το κάπνισμα και η παχυσαρκία διπλασιάζουν τον κίνδυνο νεφροκυτταρικού καρκίνου. Τέλος, η επαγγελματική έκθεση σε ουσίες όπως είναι το κάδμιο και το τριχλωραιθυλένιο σχετίζεται αιτιολογικά με την εμφάνιση καρκίνου νεφρού.

Οι πιο συχνές εκδηλώσεις της νόσου είναι η αιματουρία, η οσφυαλγία και η αναιμία. Πλέον, όμως η νόσος ανακαλύπτεται κυρίως τυχαία στο πλαίσιο απεικονιστικών ελέγχων όπως το υπερηχογράφημα και η αξονική τομογραφία, που διενεργούνται για άλλο λόγο. Η αξονική όπως και η μαγνητική τομογραφία μπορούν να θέσουν με μεγάλη ακρίβεια τη διάγνωση αλλά και την σταδιοποίηση της νόσου ώστε να καθοριστεί η θεραπευτική αντιμετώπιση. Οταν η νόσος περιορίζεται στο νεφρό, η καθιερωμένη θεραπεία είναι η χειρουργική εξαίρεση με την οποία προσδιορίζεται και η ακριβής ιστολογία. Ανάλογα με το μέγεθος του όγκου μπορεί να διενεργηθεί ολική ή μερική νεφρεκτομή ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να καταστραφεί ο όγκος με τη χρήση ραδιοσυχνοτήτων ή κρυοπηξίας.

Για τη μεταστατική νόσο απαιτείται συστηματική αγωγή που περιλαμβάνει τη χρήση στοχευουσών θεραπειών και κυρίως των αντιαγγειογενετικών φαρμάκων αλλά και των παραγόντων που στοχεύουν το μονοπάτι mTOR. Τα τελευταία χρόνια, η ανοσοθεραπεία, η χρήση δηλαδή αντισωμάτων που κινητοποιούν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι του καρκίνου, έχει αποδεχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στον καρκίνο νεφρού.

Με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, η αρχική θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου νεφρού περιλαμβάνει συνδυασμούς ανοσοθεραπείας και αντιαγγειογενετικής αγωγής ή συνδυασμό ανοσοθεραπευτικών παραγόντων. Τα φάρμακα αυτά έχουν αυξήσει ιδιαίτερα την επιβίωση των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο νεφρό και σε σημαντικό ποσοστό προσφέρουν μακροχρόνια ύφεση της νόσου.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας –
Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ