Η βασίλισσα του ιταλικού σινεμά

«Οταν όλη η οικογένειά μου έφυγε για να ζήσει στην Αμερική, με ρώτησαν πώς μπορούσα να μείνω μόνη στην Ιταλία. Ομως εκμεταλλεύτηκα την απουσία τους για να γίνω ηθοποιός. Ετσι έγινα η Μόνικα Βίτι». Τάδε έφη η ιταλίδα ηθοποιός την οποία ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας Ντάριο Φραντσεσκίνι, χθες, με αφορμή τον θάνατό της σε ηλικία 90 ετών, αποκάλεσε «βασίλισσα» χαρακτηρίζοντας την ημέρα θανάτου της «ημέρα θλίψης για την Ιταλία γιατί χάθηκε μια μεγάλη καλλιτέχνις και μια μεγάλη Ιταλίδα». Τα τελευταία 20 χρόνια, από τότε που διεγνώσθη με την νόσο Αλτσχάιμερ, η υγεία της Βίτι ήταν κλονισμένη.

Γεννημένη στη Ρώμη στις 3 Νοεμβρίου 1931, η Βίτι (της οποίας το πραγματικό όνομα ήταν Μαρία Λουίζα Τετσαρέλι) ήρθε σε σύγκρουση με την οικογένειά της όταν ανακοίνωσε ότι επιθυμία της ήταν να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός, κάτι που την ευχαριστούσε από τότε που ήταν μικρό παιδί. Μάλιστα, οι ενστάσεις της θεούσας μητέρας της ήταν τόσο ακραίες που μιλούσε στη μικρή Μόνικα για «διαφθορά του σώματος και μόλυνσης της ψυχής» αν ασχολούνταν με την ηθοποιία. Ωστόσο, πέρασε τελικά το θέλω της Βίτι οπότε σπούδασε στη δραματική σχολή της Ρώμης.

Η ίδια δεν έπαψε ποτέ να λέει ότι νέα στάθηκε τυχερή διότι σίγουρα η πόρτα της Τσινετσιτά δεν θα άνοιγε τόσο εύκολα και η καριέρα της δεν θα ήταν η ίδια αν δεν είχε συναντηθεί από πολύ νωρίς με τον μεγάλο μέντορα και για ένα διάστημα σύντροφό της και στη ζωή, τον σκηνοθέτη Μικελάντζελο Αντονιόνι.

Ο ΑΝΤΟΝΙΟΝΙ. Ηταν μια συνάντηση που θα όριζε το μέλλον της γιατί το όνομα της Βίτι συνδέθηκε με έναν κινηματογράφο υψηλής αισθητικής και Τέχνης. Στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1960 η Βίτι έγινε μεγάλο όνομα στο διεθνές κινηματογραφικό τοπίο έχοντας δώσει το «παρών» στις βαριές αλλά και πόσο ουσιαστικές ταινίες «ψυχικής αποξένωσης» του Αντονιόνι.

Μάλιστα, η Βίτι είναι η μόνη ηθοποιός που βρίσκεται και στις τρεις ταινίες της αριστουργηματικής τριλογίας της αποξένωσης του Αντονιόνι: «Περιπέτεια» με τον Γκαμπριέλε Φερτσέτι και τη Λέα Μασάρι, «Εκλειψη» με τον Αλέν Ντελόν, «Νύχτα» ανάμεσα στον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι και τη Ζαν Μορό. Θα ακολουθούσε η «Κόκκινη έρημος» δίπλα στον Ρίτσαρντ Χάρις και αυτή θα ήταν η τελευταία ταινία της στο πλευρό του Αντονιόνι στη δεκαετία του 1960. Πολλά χρόνια μετά τον χωρισμό τους, στη δεκαετία του 1980, η Βίτι και ο Αντονιόνι θα συνεργάζονταν στη γυρισμένη για την ιταλική RAI ταινία «Το μυστήριο του Ομπερβαλντ».

Η ΑΝΑΛΑΦΡΗ ΠΛΕΥΡΑ. Ενδιαμέσως η Βίτι θα ξέφευγε σχεδόν ολοκληρωτικά από το ύφος των ταινιών του μέντορά της και θα έκανε την έκπληξη αποδεικνύοντας την αποτελεσματικότητά της σε πιο ανάλαφρα πράγματα, όπως τη «Μόντεστι Μπλέιζ» του Τζόζεφ Λόουζι στην οποία η ηρωίδα της είναι παρμένη από κόμικ. Επαιξε και σε αρκετές λαϊκές ιταλικές κομεντί, δραματικές και μη, κυρίως στη δεκαετία του 1970: ο «Σούπερ γόης του υποκόσμου» του Φράνκο Τζιράλντι με τον Ούγκο Τονιάτσι και το «Amori miei» του Στένο είναι δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Τέλος, στην ίδια δεκαετία κίνησε επίσης το ενδιαφέρον άλλων μεγάλων σκηνοθετών του κινηματογράφου, εκτός Ιταλίας, όπως του ισπανού σουρεαλιστική Λουίς Μπουνιουέλ που την έβαλε στο καστ του «Φαντάσματος της ελευθερίας».

Η καριέρα της άρχισε να φθίνει στη δεκαετία του 1980 και την αμέσως επόμενη πήρε ολοκληρωτικά διαζύγιο από τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (με την οποία ποτέ δεν ασχολήθηκε με ιδιαίτερο ζήλο). Η τελευταία της παρουσία σε οπτικοακουστικό μέσο έγινε πριν από 30 ακριβώς χρόνια στην τηλεταινία «Ma tu mi vuoi bene?» του Μαρτσέλο Φοντάτο. Τρία χρόνια αργότερα θα παντρευόταν για πρώτη φορά και ο σύζυγός της, σεναριογράφος και σκηνοθέτης Ρομπέρτο Ρούσο θα έμενε στο πλευρό της μέχρι το τέλος. Ο Ρούσο είχε υπάρξει σκηνοθέτης της σε δύο ταινίες, το «Flirt» και το «Francesca e mia».

Τηρουμένων των αναλογιών οι ρόλοι της στο σινεμά και την τηλεόραση δεν είναι πολλοί γιατί φτάνουν μόλις τους 63 τίτλους.