«Είχε αίσθηση του ρυθμού, ιδέες και ευαισθησίες»

Στο χθεσινό φύλλο, όπου «ΤΑ ΝΕΑ» κατέγραψαν τη διαδρομή του Νίκου Αντύπα, ο οποίος έφυγε προχθές από τη ζωή, αναφέρθηκαν βασικοί σταθμοί, από τη συμμετοχή του στους «Socrates» έως τα χρυσά άλμπουμ της δεκαετίας του 1990. Η Λίνα Νικολακοπούλου και η Ελευθερία Αρβανιτάκη μιλούν σήμερα για τον μουσικό με τον οποίο συνεργάστηκαν στενά. Η στιχουργός δημιούργησε μαζί του, εκτός άλλων, δύο σημαντικά άλμπουμ της ελληνικής δισκογραφίας: το «Δι’ ευχών» με τη Χαρούλα Αλεξίου (1992) και το «Σαν ηφαίστειο που ξυπνά» (1997) με την Αλκηστη Πρωτοψάλτη. Η ερμηνεύτρια θυμάται τη συνεργασία τους το 1991, όταν ο Ν. Αντύπας ανέλαβε την ενορχήστρωση στο «Μένω εκτός» – και πάλι σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου.

Λίνα Νικολακοπούλου
«Εφερε καινούργιο οξυγόνο στη μουσική»
Συνάντησα τον Νίκο στη δεύτερη δεκαετία της διαδρομής μου, τη δεκαετία του 1990. Ηταν πολύ σημαντική στιγμή και για εκείνον και για μένα. Τότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο συνθέτης. Γνωριστήκαμε όταν κάναμε το «Μένω εκτός» όπου είχε την ενορχήστρωση. Μετά από αυτή την πρώτη συνεργασία μού έφερε μουσικές του για να ακούσω και να αποφασίσουμε από κοινού το ύφος στο οποίο θα ταιριάζαμε. Ο τρόπος που ενορχήστρωσε το «Δυνατά δυνατά» αφηγείται και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόταν τη μουσική. Η αρχική μελωδία του Αρα Ντινκτζιάν ήταν ethnic. Ο Νίκος του άλλαξε τελείως ύφος. Πρώτα γράφτηκε η μουσική και έπειτα έβαλα τους στίχους. Στην πραγματικότητα όμως έγραψα πάνω στην ενορχήστρωσή του. Αν έγραφα πάνω στον ήχο του κομματιού όπως ήταν από τον Αρα, είμαι σίγουρη ότι θα δημιουργούσα άλλα πράγματα. Για να υπερασπιστώ τον ήχο που έφτιαξε ο Νίκος έβαλα λόγια που έδεναν αρμονικά με αυτό το ύφος, αλλά και με τον κραδασμό του κομματιού. Οι συνθέσεις του είχαν μία στιλπνάδα. Επειδή ήταν κρουστός – ντράμερ – είχε πολύ καθαρή αίσθηση του ρυθμού. Τι σημαίνει αυτό; Χωρίς να είναι εκκωφαντικός, ήταν πολύ ισχυρός από κάτω ο ρόλος των κρουστών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να φέρνει μία φρεσκάδα, ένα οξυγόνο καινούργιο στη μουσική.

Τον θεωρούσα πολύ σύγχρονο και την ίδια ώρα όχι εγκεφαλικό. Είχε δηλαδή ζεστασιά ο τρόπος που έβαζε τα όργανα να παίζουν, αλλά ταυτοχρόνως και δυτική «κουλτούρα». Αρχικά λοιπόν μου άρεσε ως ενορχηστρωτής. Οταν μου έφερε τις μουσικές του προσπαθούσα να ξεκαθαρίσω ποιες γίνονται τραγούδια και ποιες όχι. Διάλεξα τα μοτίβα και απευθυνθήκαμε στη Χαρούλα Αλεξίου. Ετσι γεννήθηκε το «Δι’ ευχών». Ισως το πρώτο κομμάτι με το οποίο καταπιάστηκα να ήταν η «Συναυλία». Ο Νίκος μου έφερνε τα κομμάτια ηχογραφημένα με 4-5 όργανα. Οταν έγραφα τους στίχους τροποποιούσε την ενορχήστρωσή του. Δηλαδή ερχόταν και εκείνος πιο κοντά σε μένα. Μπορούσε να αλλάξει ηχόχρωμα. Ημασταν δηλαδή σε μια συνεχή ανταλλαγή. Θυμάμαι όταν πρότεινα στην Αλκηστη να κάνουμε συνεργασία με τον Νίκο, εκείνος μου έφερε σε μουσική το «Σαν ηφαίστειο» και έγραψα εγώ πάνω στο θέμα. Επειτα του λέω «αυτό το κομμάτι θέλει μία έκρηξη». Ετσι δημιούργησε αυτό το μοτίβο που ξεσπάει με το πνευστό.

Τα λέω αυτά για να φωτίσουμε πόσο σημαντική είναι η επικοινωνία των ανθρώπων και ιδιαίτερα των δημιουργών – και φυσικά του ερμηνευτή, ο οποίος πρέπει να πείσει τον κόσμο ότι είναι ωραίο. Είναι τύχη μεγάλη το να μπορούν οι δημιουργοί να συνεννοηθούν. Ο Νίκος αφήνει πίσω του μία ειδοποιό διαφορά, δηλαδή τι σημαίνει να υπερασπίζεται κανείς το τραγούδι στην εποχή του και να έχει δακτυλικό αποτύπωμα. Ανοιξε αισθητικά την πόρτα σε νεότερες γενιές και έδειξε πως μπορούν να χρησιμοποιούν όλα τα ακούσματα αλλά να έχουν μια ιδιοπροσωπία, έναν χαρακτήρα δηλαδή από τα δικά μας βιώματα.

Ελευθερία Αρβανιτάκη
«Ενα μεγάλο φωτεινό αστέρι»
Τον γνώρισα από κοντά όταν δουλεύαμε στο «Μένω εκτός». Εκεί ο Νίκος είχε ανασυνθέσει στην ουσία τα κομμάτια του δίσκου, παρ’ όλο που αναγράφεται ως ενορχηστρωτής. Ανασύνθεση με την έννοια ότι τα είδε από την αρχή καταφέρνοντας να τους δώσει άλλη διάσταση. Τον είχα ακούσει όταν έκανε «Τα ζεστά ποτά» των αδελφών Κατσιμίχα και είχα ενθουσιαστεί με το καινούργιο που έφερε. Ετσι τον πλησίασα και τον παρακάλεσα να κάνουμε έναν δίσκο. Εκείνη την εποχή μάλιστα έπαιζε με τον Γιώργο Νταλάρα. Εγώ είχα μία μικρή συμμετοχή στις συναυλίες του τελευταίου στη Θεσσαλονίκη. Θυμάμαι είχα νοικιάσει ένα μικρό σπιτάκι, γιατί είχα μαζί την κόρη μου που ήταν μωρό. Κάναμε παρέα με τον Νίκο και του πρότεινα να κάνουμε τον δίσκο. Ετσι δημιουργήθηκε το άλμπουμ που έχει γράψει τη δική του ιστορία στην ελληνική δισκογραφία. Ο Νίκος άφησε ισχυρό αποτύπωμα τόσο ως συνθέτης όσο και ως ενορχηστρωτής και παραγωγός. Ενα μεγάλο ποσοστό της πορείας που θα κάνει ένα τραγούδι εξαρτάται από την παραγωγή του. Ο Νίκος, λοιπόν, ήταν ένας εκπληκτικός παραγωγός. Είχε πολλές ιδέες να προτείνει, αλλά και πολλές ευαισθησίες. Ηταν ενημερωμένος για ό,τι καινούργιο κυκλοφορούσε και είχε μια βιβλιοθήκη ήχων απίστευτη. Ηταν ένα μεγάλο φωτεινό αστέρι. Ενα γλυκό παιδί που είχε μεγάλη αγάπη και αφοσίωση σε αυτό που έκανε. Ολα έγιναν πολύ ξαφνικά. Μέχρι πριν από λίγες μέρες ήταν στο στούντιο με την Αλκηστη και δούλευαν.