Με courier στους ασθενείς τα χάπια για την Covid-19

Μέσω courier θα προμηθεύονται από την ερχόμενη εβδομάδα οι ασθενείς τα αντιιικά χάπια έναντι της Covid-19 ώστε να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος, δεδομένου ότι κάθε 24ωρο που περνά μετρά αρνητικά στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Στην επόμενη φάση, όμως, όταν πλέον θα υπάρχουν επαρκείς ποσότητες, θα πωλούνται από τα φαρμακεία της γειτονιάς. Σε κάθε περίπτωση, ο επανασχεδιασμός της διαδικασίας ήταν αίτημα των επιστημόνων, που διαπίστωσαν κενά και εμπόδια ικανά να κοστίσουν την ευκαιρία σε κάποιους να ωφεληθούν από τη νέα θεραπεία. Μοιραία, «πάγωσε» τις τελευταίες δύο εβδομάδες η λειτουργία της πλατφόρμας – αν και ήταν έτοιμη – έως ότου αποσαφηνιστούν και οι τελευταίες τεχνικές λεπτομέρειες.

Ετσι, παρά τις αρχικές ανακοινώσεις πού άνοιγαν τον δρόμο της άμεσης χορήγησης των 5.760 θεραπειών της Merck (ευρωπαϊκή MSD) – οι οποίες, σημειωτέον, βρίσκονται ήδη από τα τέλη του περασμένου έτους αποθηκευμένες στη χώρα μας -, κανένας ασθενής δεν έχει λάβει προς το παρόν το νέο φάρμακο. Υπενθυμίζεται πως αρχικά είχε προκριθεί η λύση της προμήθειας της νέας αντιιικής αγωγής μέσω των φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ. Ομως, τα μέλη της ειδικής επιτροπής που έχουν αναλάβει το έργο της έγκρισης των σχετικών αιτημάτων εξέφρασαν δεύτερες σκέψεις, δεδομένου πως ήταν υπαρκτός ο κίνδυνος διασποράς του ιού εάν οι ασθενείς επισκέπτονταν τα φαρμακεία του Οργανισμού. Αντίστοιχα, η λύση της εξουσιοδότησης σε τρίτο πρόσωπο ενέχει επίσης δυσκολίες καθώς, μεταξύ άλλων, δεν έχουν όλοι οι πολίτες πρόσβαση σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται γραφειοκρατικά εμπόδια και συνθήκες ταλαιπωρίας και ολιγωρίας.

Θεραπεία. Γι’ αυτό και οι ειδικοί αντιπρότειναν η τροφοδοσία των ασθενών με την αντιιική αγωγή να γίνεται μέσω courier, υπό αυστηρό έλεγχο, διασφαλίζοντας έτσι ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις, με την ηγεσία του υπουργείου Υγείας να επιδεικνύει ταχύτατα αντανακλαστικά. Αλλωστε, το χρονικό παράθυρο ανάμεσα στην επιβεβαίωση της νόσησης και τη χορήγηση της διά του στόματος θεραπείας με τη δραστική ουσία molnupiravir είναι ιδιαίτερα περιορισμένο, με ζητούμενο πάντα την αποδοτικότερη αντιμετώπιση της λοίμωξης και των επιπλοκών που προκαλεί. Ετσι, και σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, η πενθήμερη θεραπεία θα πρέπει να ξεκινά μέσα στις πρώτες πέντε ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων και τη διάγνωση της νόσου (με θετικό αντιγονικό ή μοριακό τεστ). Γι’ αυτό και όπως υπογράμμισε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα η επιτροπή θα δίνει έγκριση εντός 24ώρου από την υποβολή αιτήματος. Και παρότι φαντάζει δύσκολη η αποστολή, το χρονικό στοίχημα είναι κάτι παραπάνω από εφικτό, εάν συνυπολογίσει κανείς ότι στην περίπτωση των μονοκλωνικών αντισωμάτων ο μέσος όρος αναμονής για έγκριση δεν ξεπερνούσε τις δύο ώρες, παρότι υπήρξαν ημέρες που τα αιτήματα ξεπερνούσαν ακόμη και τα 100 σε διάστημα μόλις 60 λεπτών.

Συνδρομή γιατρών. Εν τω μεταξύ, έως ότου να λάβει η συγκεκριμένη αντιιική θεραπεία έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), καθίσταται εκτός από αναγκαία και υποχρεωτική η συνδρομή των γιατρών του δικτύου των πρωτοβάθμιων υπηρεσιών. Μάλιστα, θα πρέπει να συμπληρώνουν στοιχεία σχετικά με την έκβαση της υγείας του ασθενούς, με έμφαση στην έβδομη και 28η ημέρα. Υπό τα δεδομένα αυτά, αμέσως μετά την έγκριση θα αποστέλλεται διπλό SMS στον ασθενή αλλά και στον θεράποντα ιατρό που υπέβαλε το αίτημα στην πλατφόρμα. Ετσι, ο πρώτος θα επικοινωνεί με φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ για την κατ’ οίκον αποστολή των χαπιών (αφού έχει πρωτίστως δώσει τη συγκατάθεσή του για την, προς το παρόν, πειραματική θεραπεία), ενώ ο δεύτερος θα ενημερώνεται σχετικά με τα διαδικαστικά της παρακολούθησης. Παρ’ όλα αυτά, στόχος είναι στην επόμενη φάση, όταν δηλαδή θα υπάρχουν επαρκή αποθέματα, τα αντιιικά χάπια να περάσουν στα φαρμακεία της γειτονιάς, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με την αντιιική αγωγή έναντι της εποχικής γρίπης.

Εγκριση για το χάπι της Pfizer. Οι εξελίξεις είναι ταχείες, καθώς μόλις στα τέλη της περασμένης εβδομάδας ο EMA έδωσε το πράσινο φως για την κυκλοφορία του χαπιού κατά της Covid-19 της Pfizer. Υπενθυμίζεται, πάντως, πως ο Οργανισμός είχε ήδη υπογραμμίσει από τον περασμένο Δεκέμβριο ότι η θεραπεία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε ενηλίκους, πριν από την επίσημη έγκριση. Εντούτοις, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και εκτός θετικού ή αρνητικού απροόπτου, οι πρώτες παραλαβές θα περάσουν τα σύνορα της χώρας μας εντός Μαρτίου. Εν τω μεταξύ, τα μέλη της επιτροπής εξετάζουν συνεχώς τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, με στόχο η θεραπεία να χορηγηθεί σε εκείνους τους ασθενείς που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών και συνεπώς σε όσους θα ωφεληθούν περισσότερο, χωρίς όμως το ρίσκο σοβαρών ανεπιθύμητων παρενεργειών, ενώ απέκλεισαν τις εγκύους. Ετσι, μεταξύ άλλων, προτεραιότητα για τη δραστική ουσία molnupiravir θα έχουν ενήλικοι πολίτες που νοσούν με Covid-19 και παράλληλα αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας – μεταμοσχευθέντες, καρκινοπαθείς, πολίτες που έχουν διαγνωστεί με κυστική ίνωση, HIV ή χρόνια νοσήματα όπως είναι η νεφρική νόσος ή αναπνευστική ανεπάρκεια υπό οξυγόνο κ.ο.κ.

Αποτελεσματικές στις μεταλλάξεις         οι νέες αντιιικές θεραπείες
Οι αντιιικές θεραπείες, παρότι δημιουργήθηκαν και αξιολογήθηκαν πριν από την εμφάνιση της Ομικρον, που σημειωτέον διαφέρει σημαντικά σε σχέση με τις προηγούμενες παραλλαγές, διατηρούν την αποτελεσματικότητά τους. Συνεπώς, αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο για τη διαχείριση των λοιμώξεων κορωνοϊού στο σπίτι, που σταδιακά θα οδηγήσει σε ελάφρυνση του φόρτου στα νοσοκομεία.

Η απόδειξη; Ερευνητές, με επικεφαλής τον διακεκριμένο ιολόγο Γιοσιχίρο Καβαόκα των Πανεπιστημίων Ουισκόνσιν – Μάντισον και Τόκιο, έβαλαν στο μικροσκόπιο το χάπι της Merck αλλά και τη δραστική ουσία ρεμδεσιβίρη που χορηγείται ενδοφλεβίως, καταλήγοντας πως η αποτελεσματικότητά τους παραμένει σχεδόν… αναλλοίωτη, έναντι των νεότερων μεταλλάξεων.

Το ίδιο ισχύει και για την πολυαναμενόμενη αντιιική θεραπεία της Pfizer, αυξάνοντας τις προσδοκίες για τη διαχείριση της πανδημίας στο άμεσο μέλλον. Είναι σημαντικό, πάντως, να σημειωθεί πως, αντί να μελετήσουν τη διά στόματος θεραπεία Paxlovid, τα μέλη της ομάδας εξέτασαν ένα αντίστοιχο φάρμακο της εταιρείας (που στοχεύει στον ίδιο βιολογικό μηχανισμό του ιού, όπως και το χάπι), αλλά χορηγείται ενδοφλέβια και βρίσκεται στο στάδιο κλινικών μελετών. Τα συμπεράσματα δημοσιεύτηκαν στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση «New England Journal of Medicine», με τον δρα Καβαόκα να σημειώνει πως «το βασικό συμπέρασμα είναι ότι έχουμε αντίμετρα κατά της Ομικρον. Αυτό είναι καλό νέο. Ομως πρόκειται για εργαστηριακές μελέτες. Κατά πόσο αυτό θα “μεταφραστεί” και στους ανθρώπους, δεν το ξέρουμε ακόμη».Τα νέα αυτά ευρήματα έρχονται να επιβεβαιώσουν τις εκτιμήσεις των ειδικών πως οι νέες αντιιικές θεραπείες, παρά τις νέες μεταλλάξεις, δεν έχουν ορατή… ημερομηνία λήξης. Και αυτό οφείλεται στο γεγονός πως τα αντιιικά χάπια στοχεύουν όχι στην πρωτεΐνη ακίδα, αλλά στον μοριακό μηχανισμό που ο ιός χρησιμοποιεί για να δημιουργήσει αντίγραφα του εαυτού του μέσα στα ανθρώπινα κύτταρα. Η Ομικρον έχει λίγες αλλαγές σε αυτόν τον βιολογικό μηχανισμό, με αποτέλεσμα τα αντιιικά χάπια να διατηρούν την ικανότητα να τον μπλοκάρουν.