Διπλωματικός και στρατιωτικός πυρετός

Από τη μια πλευρά η διπλωματία, από την άλλη πλευρά οι στρατιωτικές προετοιμασίες και η απειλή των κυρώσεων – όπως σχολίασε άλλωστε υψηλόβαθμος γάλλος αξιωματούχος, «προκειμένου να είναι αξιόπιστος ο διάλογος, πρέπει να είναι αξιόπιστη και η αποτροπή. Το ένα τροφοδοτεί το άλλο». Συνάντηση στο Παρίσι είχαν χθες οι διπλωματικοί σύμβουλοι του γερμανού καγκελάριου, καθώς και των προέδρων της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Ουκρανίας, στο πλαίσιο του «Σχήματος της Νορμανδίας», σε μια νέα προσπάθεια αναζήτησης διεξόδου από την κρίση στην Ουκρανία. Παράλληλα, ο Τζο Μπάιντεν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής προσωπικών κυρώσεων στον Βλαντίμιρ Πούτιν σε περίπτωση νέας επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το ίδιο ενδεχόμενο άφησε ανοιχτό κατόπιν και η βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας – με τη Ρωσία να απαντά πως οι κυρώσεις αυτές «δεν θα ήταν επώδυνες, θα ήταν όμως πολιτικά καταστροφικές».

Η Μόσχα επιμένει πως δεν προτίθεται να εισβάλει στην Ουκρανία, έχει ωστόσο αναπτύξει δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στα σύνορά της με τη χώρα, ξεκίνησε νέες ναυτικές ασκήσεις στη Μαύρη Θάλασσα καθώς και ασκήσεις πυροβολικού στο Ροστόφ, στη Νότια Ρωσία, ενώ έστειλε περισσότερες μονάδες αλεξιπτωτιστών και μαχητικά αεροσκάφη στη Λευκορωσία για τις κοινές ασκήσεις που έχουν επισήμως προγραμματίσει για τον Φεβρουάριο – κάνοντας τις ΗΠΑ να προειδοποιήσουν το Μινσκ πως θα αντιμετωπίσει, και αυτό, «γρήγορα» και «αυστηρά» αντίποινα αν επιτρέψει στη Ρωσία να χρησιμοποιήσει το έδαφός του προκειμένου να επιτεθεί στην Ουκρανία. Εξι αμερικανικά F-15 προσγειώθηκαν χθες σε αεροπορική βάση της Εσθονίας στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ: «Ολα δείχνουν πως ο Πούτιν θα κάνει χρήση στρατιωτικής ισχύος κάποια στιγμή, ίσως μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου» εκτίμησε η αμερικανίδα υφυπουργός Εξωτερικών Ουέντι Σέρμαν, επισημαίνοντας πάντως πως δεν γνωρίζει αν ο ρώσος πρόεδρος έχει πάρει «οριστική απόφαση».

Η Ουάσιγκτον διαβουλεύεται εδώ και εβδομάδες με τους ευρωπαίους εταίρους της για την ανάπτυξη ενός ισχυρού πακέτου κυρώσεων που θα επιβληθούν άμεσα σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία. Το εν λόγω πακέτο φέρεται να περιλαμβάνει τόσο οικονομικές κυρώσεις όσο και ελέγχους εξαγωγών που θα αποκόψουν τη Ρωσία από κρίσιμες τεχνολογίες, όμως οι λεπτομέρειές του είναι ένα καλοφυλαγμένο μυστικό – ώστε να αφήνεται η Μόσχα να εικάζει αλλά και για να αποφευχθούν διαφωνίες μεταξύ συμμάχων για συγκεκριμένα μέτρα. Την όλη προσπάθεια, σε κάθε περίπτωση, περιπλέκει η εξάρτηση της Ευρώπης συνολικά και κάποιων ευρωπαϊκών κρατών περισσότερο από τη ρωσική ενέργεια καθώς και το γεγονός ότι οι κυρώσεις θα έπλητταν και τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – και πάλι, αλλού περισσότερο και αλλού λιγότερο.

Σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο, οι Βρυξέλλες ελπίζουν πως οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα απαντήσουν, αν χρειαστεί, με την ίδια ταχύτητα και την ίδια ενότητα που είχαν επιδείξει όταν η Λευκορωσία υποχρέωσε αεροσκάφος που εκτελούσε την πτήση Αθήνα – Βίλνιους να προσγειωθεί στο Μινσκ προκειμένου να συλλάβει τον λευκορώσο αντικαθεστωτικό δημοσιογράφο Ρομάν Προτάσεβιτς και τη σύντροφό του. Σύμφωνα με το Politico, ωστόσο, δεν υφίσταται καν ακόμα συναίνεση για το πότε θα πυροδοτούνταν οι επίμαχες κυρώσεις, για το τι θα συνιστούσε επίθεση από πλευράς της Ρωσίας, πέραν μιας εισβολής μεγάλης κλίμακας – ένα σημείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί δεδομένης της δυνατότητας της Ρωσίας να εξαπολύσει στρατιωτικές ή υβριδικές επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων και κυβερνοεπιθέσεων.