«Είμαστε έτοιμοι για όλα με το Κρεμλίνο»

«Οι ΗΠΑ δεν φείδονται προσπαθειών για να επιδιώξουν μια διπλωματική αποκλιμάκωση της τρέχουσας κρίσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια» δηλώνει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) Μάικλ Κάρπεντερ, αναδεικνύοντας, παράλληλα, τις κόκκινες γραμμές, που θέτουν οι ΗΠΑ, αλλά και τα θέματα, που διατίθεται να συζητήσουν με το Κρεμλίνο προκειμένου να αποτραπεί πιθανή χρήση στρατιωτικής βίας από τη Ρωσία στην Ουκρανία. Ο αμερικανός διπλωμάτης έχει ασχοληθεί εκτενώς και επί σειρά ετών με ζητήματα, που αφορούν τη Ρωσία από σημαντικές θέσεις σε υπηρεσίες εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ. Είχε διατελέσει επί προεδρίας Ομπάμα αναπληρωτής βοηθός υπουργός Αμυνας για τη Ρωσία και σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του τότε αντιπροέδρου Μπάιντεν, αλλά και διευθυντής για τη Ρωσία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της διπλωματικής κινητικότητας στο πλαίσιο της σχετικής συνάντησης στον ΟΑΣΕ. Απορρίπτοντας τα αιτήματα, που έχει θέσει στο τραπέζι των συζητήσεων η Ρωσία, ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΑΣΕ – ο οποίος είχε μάλιστα οριστεί στη θέση αυτή με ομόφωνη συγκατάθεση της αμερικανικής Γερουσίας – τονίζει ότι οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να συζητήσουν ακόμη και για έλεγχο των συμβατικών όπλων, αλλά χρειάζεται πρώτα να εμπλακεί η ρωσική πλευρά. Στην αντίθετη περίπτωση θα αντιμετωπίσει τεράστιες και άνευ προηγουμένου συνέπειες, δηλώνει ο κ. Κάρπεντερ, υπογραμμίζοντας την εκτίμηση των ΗΠΑ ότι «βρισκόμαστε τώρα σε ένα στάδιο όπου η Ρωσία θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να εξαπολύσει μια νέα επίθεση στην Ουκρανία».

Πληθαίνουν οι προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο στρατιωτικής επέμβασης της Ρωσίας στην Ουκρανία. Βλέπετε έξοδο από το αδιέξοδο μεταξύ Δύσης και Ρωσίας;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι αυτή είναι η ώρα για διπλωματία και διάλογο, αν και όπως έχουν καταστήσει σαφές ο πρόεδρος Μπάιντεν και ο υπουργός Μπλίνκεν, είμαστε προετοιμασμένοι με τους εταίρους και τους συμμάχους μας να επιβάλουμε τεράστια και, πράγματι, άνευ προηγουμένου νέα κόστη, εάν η Ρωσία κλιμακώσει στρατιωτικά την κατάσταση στην Ουκρανία. Προτιμούμε πολύ περισσότερο τον δρόμο του διαλόγου και της αποκλιμάκωσης. Αλλά καθώς συμμετέχουμε σε αυτόν τον διάλογο, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι ότι δεν πρόκειται να συζητήσουμε σφαίρες επιρροής, δεν πρόκειται να συζητήσουμε περιορισμούς στο δικαίωμα των εθνών να επιλέγουν τις δικές τους συμμαχίες, δεν πρόκειται να συζητήσουμε το να ευνοηθούν οι απαιτήσεις ασφάλειας ενός κράτους έναντι ενός άλλου. Η Ρωσία θα μπορούσε να επιδείξει τη δέσμευσή της σε αυτές τις συνομιλίες μειώνοντας τον αριθμό των στρατευμάτων εντός και κοντά στα σύνορα της Ουκρανίας, επειδή η πραγματική πρόοδος μπορεί να σημειωθεί μόνο σε κλίμα αποκλιμάκωσης και όχι κλιμάκωσης.

Πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση για την ασφάλεια της Ευρώπης και ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των ΗΠΑ για την προστασία της Ευρώπης;

Είναι κάτι που πρέπει να λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη. Βρισκόμαστε τώρα σε ένα στάδιο όπου η Ρωσία θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να εξαπολύσει μια νέα επίθεση στην Ουκρανία. Εχουμε δει μια τεράστια και άνευ προηγουμένου συσσώρευση ρωσικών δυνάμεων, τώρα πάνω από 100.000 δυνάμεις, έτοιμες για μάχη, στα διεθνή σύνορα με την Ουκρανία. Εχουμε δει τη Ρωσία να αναπτύσσει προηγμένα όπλα, συστήματα πυροβολικού, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, πυρομαχικά και ούτω καθεξής. Συντονιζόμαστε στενά με τους συμμάχους μας για το πώς να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση και δεσμευόμαστε να εργαστούμε μαζί, όπως είπε ο πρόεδρος, «τίποτα για την Ευρώπη χωρίς Ευρώπη». Αλλά δεν πρόκειται να επαναδιαπραγματευτούμε βασικές αρχές. Δεν πρόκειται να αποδυναμώσουμε τα βασικά στοιχεία της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι ή του Χάρτη του ΟΗΕ ή του Χάρτη του Παρισιού. Αυτές είναι οι βασικές αρχές του διεθνούς συστήματος. Και δεν είναι για διαπραγμάτευση. Αλλά φυσικά είμαστε πολύ πρόθυμοι να μιλήσουμε για μηχανισμούς επίλυσης συγκρούσεων, μείωση κινδύνου, οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στρατιωτική διαφάνεια. Ολα αυτά τα θέματα βρίσκονται στο τραπέζι και είμαστε έτοιμοι να ασχοληθούμε σοβαρά. Μπορεί ακόμη και να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου θα μπορούσαμε να συζητήσουμε τον έλεγχο των συμβατικών όπλων, αλλά για να βρούμε κοινό έδαφος χρειαζόμαστε πρώτα να εμπλακεί η ρωσική πλευρά.

Ειπώθηκε ότι η ΕΕ έλειπε από τις βασικές συναντήσεις για τη Ρωσία της περασμένης εβδομάδας.

Αυτό στην πραγματικότητα δεν είναι σωστό. Οι συνομιλίες διεξήχθησαν σε τρία φόρουμ. Πρώτον, διμερώς στον Στρατηγικό Διάλογο για τη Σταθερότητα στη Γενεύη. Στη συνέχεια, στις Βρυξέλλες στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ – Ρωσίας, και τέλος, εδώ στον ΟΑΣΕ στη Βιέννη. Σημειώνω ότι η ΕΕ έχει αποστολή εδώ στον ΟΑΣΕ, με επικεφαλής μια πολύ ικανή πρέσβη, και συμμετέχει ενεργά στις συζητήσεις στο Μόνιμο Συμβούλιο. Μιλάω τακτικά με την πρέσβη της ΕΕ. Οπως έχουν απολύτως ξεκαθαρίσει ο πρόεδρος και ο υπουργός Μπλίνκεν, οι ΗΠΑ δεν είναι διατεθειμένες να συζητήσουν για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την Ευρώπη στο τραπέζι. Θα ήθελα επίσης να σημειώσω ότι τόσο ο πρόεδρος όσο και ο υπουργός Εξωτερικών είναι σε συνεχή επαφή με τους ομολόγους τους σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του ύπατου εκπροσώπου της ΕΕ κ. Μπορέλ.

Θεωρείτε ότι η αποκαλούμενη «στροφή προς τον Ειρηνικό» των ΗΠΑ επηρεάζει το περιβάλλον ασφαλείας στη γειτονιά της Ευρώπης ανατολικά και νοτιοανατολικά;

Στην Ευρώπη, υπάρχει μόνο μία χώρα που έχει διαιωνίσει την τρέχουσα κρίση ασφάλειας και αυτή είναι η Ρωσία. Η ενισχυμένη διπλωματία μας στον Ινδο-Ειρηνικό δεν έγινε εις βάρος της σθεναρής δέσμευσής μας στην Ευρώπη και την Ευρασία. Δείτε, απλά, πόσο συχνά οι ανώτεροι διπλωμάτες μας και μάλιστα ο ίδιος ο πρόεδρος συνεργάζονται με τους ευρωπαίους ηγέτες. Επιτρέψτε μου να επαναλάβω, οι ΗΠΑ δεν φείδονται προσπαθειών για να επιδιώξουν μια διπλωματική αποκλιμάκωση της τρέχουσας κρίσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Είπαμε ότι είμαστε ανοιχτοί σε έναν γνήσιο, σοβαρό και υψηλού επιπέδου διάλογο, τον οποίο έχουμε αποδείξει μέσω της συμμετοχής μας στις διμερείς συνομιλίες στρατηγικής σταθερότητας, στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ – Ρωσίας και στον ΟΑΣΕ. Αλλά είμαστε επίσης προετοιμασμένοι σε περίπτωση που η Ρωσία αποφασίσει να εγκαταλείψει τη διπλωματία.