Οταν δικαστήριο απαγορεύει την επικοινωνία ανεμβολίαστου με το παιδί του

Δικαστήριο του Καναδά απαγόρευσε προσωρινά την επικοινωνία διαζευγμένου ανεμβολίαστου με το παιδί του. Η πρωτοφανής υπόθεση εκτυλίχθηκε ενώπιον του Superior Court του Κεμπέκ, μια επαρχία με εμβολιαστική κάλυψη 90% και μια από τις πλέον επεμβατικές πολιτικές για τη διαχείριση της πανδημίας (απόφαση 212444 του 2021, QCCS 5387). Χαρακτηριστικά, το τελευταίο διάστημα οι τοπικές αρχές εξετάζουν μέχρι και την επιβολή ειδικού φόρου στους ανεμβολίαστους πολίτες.

Στην εν λόγω υπόθεση, ο πατέρας ενός 12ετούς παιδιού, που την επιμέλειά του είχε η μητέρα του, ζήτησε από δικαστήριο να αναθεωρήσει τα γονικά του δικαιώματα ενόψει των εορτών των Χριστουγέννων. Η μητέρα του παιδιού, όχι μόνο αντιτάχθηκε στο αίτημα του πρώην συζύγου της, αλλά αντεπιτέθηκε, επικαλούμενη αφενός μεν τον μη εμβολιασμό του ενάντια στον Covid-19, αφετέρου δε τη γενικότερη στάση του απέναντι στα υγειονομικά μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Το βασικό κριτήριο που χρησιμοποίησε το δικαστήριο για να διαμορφώσει την κρίση του ήταν «το συμφέρον του τέκνου». Πρόκειται για ένα γενικό κριτήριο το οποίο απαντάται τόσο στις εθνικές όσο και σε υπερεθνικές έννομες τάξεις, σε Ευρώπη και Αμερική. Στην Ελλάδα, το συμφέρον του παιδιού εισήχθη ως κριτήριο στο οικογενειακό δίκαιο με τη μεταρρύθμιση του ν. 1329/1983 και συνιστά πλέον ρητή επιταγή του νόμου (1511 ΑΚ) όσον αφορά την άσκηση της γονικής μέριμνας.

Πιο συγκεκριμένα, το δικαστήριο δέχθηκε ότι, υπό τις παρούσες υγειονομικές συνθήκες, ο μη εμβολιασμός του πατέρα και η εκφρασμένη αντίθεσή του στα υγειονομικά μέτρα εκθέτουν σε κίνδυνο την υγεία τόσο του παιδιού του όσο και των παιδιών που είχε αποκτήσει στο μεταξύ η πρώην σύζυγός του με τον νέο της σύζυγο. Ο κίνδυνος αυτός, κατά την κρίση του δικαστηρίου, δεν προκύπτει άνευ ετέρου από τον μη εμβολιασμό του πατέρα και την υποκειμενική αντίληψή του για τα υγειονομικά μέτρα, αλλά συνδέεται άρρηκτα με το υφιστάμενο επιδημιολογικό πλαίσιο υπό το οποίο κλήθηκε να αποφασίσει. Ως εκ τούτου, ο περιορισμός που επέβαλε δικαιολογείται λόγω της ανάγκης για προστασία του ανηλίκου που εξαρτάται από τη διακύμανση των επιδημιολογικών συνθηκών και όχι απλώς λόγω της αναιτιολόγητης αντίθεσης του πατέρα του στον εμβολιασμό και τα υγειονομικά μέτρα.

Ειδικότερα, το δικαστήριο για τη διαμόρφωση της κρίσης του έλαβε υπόψη τις προσκομισθείσες από τη μητέρα του τέκνου αναρτήσεις του πατέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες στρέφονται κατά των εμβολίων και των υγειονομικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης μάσκας. Τούτο μάλιστα κατά τρόπο τέτοιο ώστε το δικαστήριο να χαρακτηρίσει τον αιτούντα ως «συνωμοσιολόγο», κρίνοντας εξ αυτού ότι καθίσταται αμφίβολο το κατά πόσο σέβεται τα υγειονομικά μέτρα, όπως επικαλούταν. Ως προς το γεγονός του μη εμβολιασμού του, το δικαστήριο έκανε ιδιαίτερη μνεία στο γεγονός ότι ο αιτών δεν προέβαλε οποιοδήποτε επιχείρημα προκειμένου να υποστηρίξει ή να αιτιολογήσει τους «δισταγμούς» του όσον αφορά ένα κατά κοινή γνώση προληπτικό μέτρο, που συστήνεται τόσο από τις εθνικές όσο και από τις υπερεθνικές αρχές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του δικαστηρίου στα τέκνα που απέκτησε η μητέρα στον νέο της γάμο, καθώς αυτά είναι τρίτα ως προς τη σχέση του αιτούντος πατέρα με το τέκνο του. Εντούτοις, το δικαστήριο, κρίνοντας προφανώς ότι η προστασία των ανηλίκων έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, αποφάσισε ότι ενόψει της συμβίωσης των τριών ανηλίκων στο ίδιο σπίτι, όφειλε να λάβει υπόψη του και το συμφέρον των τέκνων αυτών κατά τη διαμόρφωση της κρίσης του.

Η εν λόγω απόφαση, θέτει ένα μοναδικό προηγούμενο καθώς, για πρώτη φορά στα χρονικά, ένα δικαστήριο φτάνει να απαγορεύσει την επικοινωνία γονέα με το παιδί του επειδή είναι ανεμβολίαστος.

Ο Στέφανος Μαντζαρλής Αρζιμάνογλου είναι ασκούμενος δικηγόρος