«Συνάντηση» Φρανκ, Τσαϊκόφσκι, Τραυλού

Ενα φωτεινό κυριακάτικο πρωινό οι καμπάνες της εκκλησίας καλούν τους πιστούς να προσκυνήσουν, αλλά ένας αλαζονικός γερμανός κόμης αποφάσισε να πάει για κυνήγι. Αγνοεί τις καμπάνες και τις ψαλμωδίες, καβαλάει το άλογό του και πηγαίνει στο δάσος. Λίγο αργότερα αντιλαμβάνεται ότι έχει χαθεί. Μια μυστηριώδης φωνή τού λέει ότι είναι καταραμένος και ότι θα τον κατατρέχουν για πάντα οι δαίμονες για τη βλασφημία του. Αυτή είναι η κεντρική ιστορία την οποία αφηγείται ένα από τα όψιμα αριστουργήματά του γάλλου δημιουργού Σεζάρ Φρανκ (1822-1890), το συμφωνικό ποίημα «Ο καταραμένος κυνηγός». Το έργο του επιδραστικού συνθέτη θα ανοίξει τη συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, που τιτλοφορείται «Μοιραίες έλξεις – 200 χρόνια από τη γέννηση του Σέζαρ Φρανκ» την ερχόμενη Παρασκευή στο Μέγαρο Μουσικής. Σε αυτήν το μουσικό σύνολο, υπό τη διεύθυνση του σημαντικού πολωνού μαέστρου Πάβελ Κότλα, θα ερμηνεύσει τη συμφωνία αρ. 4 σε φα ελάσσονα, έργο 36 του Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι (1840 -1893), αλλά και του δικού μας Μιχάλη Τραυλού (1950) το Κοντσέρτο για φλάουτο και ορχήστρα.

ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Σολίστ στο έργο του πολυβραβευμένου έλληνα συνθέτη είναι η διακεκριμένη φλαουτίστα Ιβόνα Γκλίνκα, η οποία όπως λέει τα έργα του κατέχουν εμβληματική θέση στο ρεπερτόριό της. Τη συναρπάζει το βαθύ περιεχόμενο που πολλές φορές συνέβαλε καθοριστικά για να αποσπάσει βραβεία και διεθνείς διακρίσεις. Παρατηρεί ότι η μουσική του Μιχάλη Τραυλού δεν αποκόπτεται από το παρελθόν, και αυτό το στοιχείο διευρύνει τα όρια της προσωπικής του δημιουργικής ελευθερίας. «Το Κοντσέρτο για φλάουτο και ορχήστρα του Τραυλού είναι ένα ιδιαιτέρως απαιτητικό έργο. Η διαρκής ροή, η αξιοποίηση ολόκληρης της τεσιτούρας του οργάνου σε συνδυασμό με μια ποικιλία αρθρωτικών σημαδιών και, ασφαλώς, ο ομοιογενής και ισορροπημένος ήχος αποτελούν μεγάλες προκλήσεις για έναν ερμηνευτή. Ταυτόχρονα, ο ήχος του φλάουτου συνυπάρχει με διαφορετικά αρμονικά πλέγματα και με μια ευμετάβλητη μουσική υφή, επιβάλλοντας μια συνεχή αναζήτηση από τον σολίστα, για την επίτευξη μιας ηχητικής ισορροπίας. Η τριμερής δομή με την εκτενή coda συνιστά ένα αρχέτυπο που μάλλον επιτρέπει την εκφραστική δικαίωση διαφορετικών συνθετικών προθέσεων και στυλιστικών προσεγγίσεων. Η διαδοχή των μερών του έργου πραγματοποιείται δίχως μεγάλες παύσεις, δημιουργώντας την αίσθηση μιας γραμμικής ακολουθίας μουσικών γεγονότων που μεταμορφώνονται στον χρόνο».

Η πολωνή δεξιοτέχνις καταθέτοντας την άποψή της για το μέλλον της συμφωνικής μουσικής εντοπίζει ότι κινείται σε δύο διαφορετικές κατευθύνσεις στη σύγχρονη μουσική. «Η πρώτη αφορά τα έργα που στηρίζονται κατ’ εξοχήν στο ηχόχρωμα, χρησιμοποιώντας έντονα εφέ, θορύβους και διευρυμένες τεχνικές. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν συνθέτες που η γραφή τους είναι συμβατική. Δίχως να έχω την πρόθεση να ασκήσω κριτική σε κανέναν δημιουργό, μου δημιουργείται αρκετές φορές η αίσθηση ότι τα έργα που εντάσσονται στην πρώτη αισθητική κατηγορία παρουσιάζουν αδυναμίες στην τεχνική της σύνθεσης. Τα έργα αυτά κρύβονται» λέει η Ιβόνα Γκλίνκα, «πολλές φορές πίσω από την αντισυμβατική χρήση των οργάνων και τους θορύβους, ενώ οι συνθέτες προσπαθούν να μιμηθούν ανεπιτυχώς, κατά την εκτίμησή μου, πρωτοπόρους συνθέτες του 20ού αιώνα. Το 1959 ο σπουδαίος συνθέτης Κριστόφ Πεντερέτσκι δημιούργησε νέα ηχητικά τοπία με τη χρήση διάφορων τεχνικών. Ομως, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, η μουσική του γλώσσα, ενώ διατηρούσε αρχές και αξίες του μοντερνισμού, αφομοίωσε με ιδιαίτερη εκλέπτυνση υφολογικά στοιχεία του ρομαντισμού. Αυτή η σύζευξη θεωρώ ότι δημιουργεί μια ελπιδοφόρα προοπτική για το μέλλον της συμφωνικής μουσικής».

ΦΛΑΟΥΤΟ ΚΑΙ ΟΡΧΗΣΤΡΑ. Για πολλά χρόνια η διακεκριμένη φλαουτίστα ήταν μέλος ορχήστρας και το 2015 αποφάσισε να ασχοληθεί αποκλειστικά με την εξέλιξη της σολιστικής της καριέρας. «Το φλάουτο διαδραματίζει σημαντικό ρολό σε μια ορχήστρα. Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό μια σύντομη αναφορά. Ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν ηχογράφησε τις Συμφωνίες του Μπραμς τρεις φορές. Στη δεύτερη και την τρίτη ηχογράφηση άλλαξε μόνο ο φλαουτίστας και ολόκληρη η ορχήστρα απέκτησε άλλο χρώμα. Κατά την εκτίμησή μου, το αποτέλεσμα δεν ήταν τόσο πετυχημένο όσο στην πρώτη ηχογράφηση. Μου αρέσει πολύ η ορχήστρα, αλλά από το 2015 και έπειτα ήθελα να ασχοληθώ με ηχογραφήσεις και δισκογραφικές παραγωγές και αναζητούσα χρόνο για μια πιο στοχευμένη μελέτη». Πώς επηρέασε η πολύχρονη συμμετοχή της σε ορχήστρες τη σολιστική της πορεία; «Θα σας φανεί ίσως περίεργο, αλλά στην απάντησή μου δεν θα επικεντρωθώ αμιγώς σε μουσικές παραμέτρους. Οταν μιλάμε, λοιπόν, για μια ορχήστρα, αναφερόμαστε σε μια κοινωνία ανθρώπων. Με επηρέασε η συναναστροφή μαζί τους, η προσωπικότητα πολλών συναδέλφων και ο μεστός λόγος των αρχιμουσικών που είχα την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά. Ολα αυτά τα στοιχεία συνέβαλλαν καθοριστικά στην εξέλιξή μου ως σολίστ».

Ανυπομονεί για την επικείμενη σύμπραξη με την ΚΟΑ, την κορυφαία ορχήστρα της Ελλάδας όπως λέει. «Παρακολουθώ την ανελικτική πορεία της ορχήστρας, η οποία απαρτίζεται από καταξιωμένους μουσικούς. Παράλληλα, γνωρίζω τη διαχρονική ευαισθησία της σε έργα ελλήνων συνθετών. Μου δίνει, λοιπόν, επιπρόσθετη χαρά η συνεργασία αυτή, γιατί θα έχουμε την ευκαιρία να δουλέψουμε πάνω στη μουσική του διακεκριμένου συνθέτη Μιχάλη Τραυλού. Ειλικρινά, ανυπομονώ. Θα επιθυμούσα να εκφράσω τα θερμά μου συγχαρητήρια στον καλλιτεχνικό διευθυντή της ορχήστρας, κ. Λουκά Καρυτινό, για το ενδιαφέρον και τη στήριξή του στην ελληνική σύγχρονη μουσική».