Ο Μόραλης και τα χάμπουργκερ

Η είδηση είναι ότι στο τέλος αυτού του μήνα το ξενοδοχείο Χίλτον, στην Αθήνα, θα κλείσει. Για να ξανανοίξει στο τέλος του 2024. Σε αυτό το διάστημα δεν θα ανακαινιστεί απλώς. Θα ανακατασκευαστεί από την Ιονική Ξενοδοχειακαί Επιχειρήσεις ΑΕ της οικογένειας Κωνσταντακόπουλου. Πάνω από 130 εκατομμύρια ευρώ θα δαπανηθούν ώστε να υλοποιηθεί το πρότζεκτ που προβλέπει όχι μόνο δωμάτια φιλοξενίας αλλά και κατοικιών καθώς και τη δημιουργία θεματικών εμπορικών χώρων, εγκαταστάσεων ψυχαγωγίας και ευεξίας και λέσχης μελών.

Η αστική μυθολογία πίσω από την είδηση θέλει αυτή η προσωρινή αναστολή της λειτουργίας του να είναι το τέλος μιας εποχής που άνοιξε με τα εγκαίνια του ξενοδοχείου το 1963. Διότι δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλο τοπόσημο της Αθήνας που να έχει συνδεθεί τόσο απόλυτα και καθοριστικά με τη μετατροπή της πρωτεύουσας από μια βαλκανική μεγαλούπολη σε μια ευρωπαϊκή μητρόπολη.

Δεν έχω μνήμες από τα εγκαίνια του ξενοδοχείου που λένε ότι ήταν το μεγάλο κοσμικό γεγονός της Αθήνας. Εξάλλου τι θα ενδιέφεραν ένα παιδί τα κοσμικά και αν ο Κόνραντ Χίλτον, ιδρυτής της πασίγνωστης ξενοδοχειακής αλυσίδας, είχε πει τότε ότι το Χίλτον της Αθήνας ήταν το ωραιότερο Χίλτον του κόσμου; Εγώ το έμαθα, προφανώς λίγα χρόνια αργότερα, ως εκείνο το τεράστιο παράξενο κτίριο που ήταν ξενοδοχείο και στο ισόγειό του – μετά έμαθα ότι το έλεγαν «Βυζαντινό» λόγω της σκεπής του που έμοιαζε με τρούλο βυζαντινής εκκλησίας – έτρωγα ό,τι πιο θεσπέσιο είχα δοκιμάσει έως τότε. Ενα ζουμερό μπιφτέκι μέσα σε αφράτο ψωμάκι, με λιωμένα τυριά και σάλτσες και πίκλες. Χάμπουργκερ το έλεγαν και τρόμαξα να μάθω να το προφέρω αλλά – όπως και ο Κωνσταντίνου με το προφιτερόλ στο «Χτυποκάρδια στο θρανίο» – δεν με ενδιέφερε να το μάθω, να το φάω ήθελα.

Ως «αθηνεζάκι» της «γενιάς του Χίλτον» λοιπόν, εκεί έφαγα το πρώτο χάμπουργκερ. Και το πρώτο παγωτό μπανάνα σπλιτ που μόνο το όνομά του μάς έδινε την εντύπωση ότι στα λίγα λεπτά που μας έπαιρνε για να το καταβροχθίσουμε, πηγαίναμε αλερετούρ στην Αμερική. Διότι το Χίλτον είχε την ανέμελη, αμερικάνικη, χαλαρή και, κυρίως, προσιτή στη μεσαία τάξη πολυτέλεια. Το μοντέρνο δέος απέναντι στην κλασική παράδοση της «Μεγάλης Βρετανίας». Και με την υπογραφή του Μόραλη που χάραξε στη μία πλευρά του κτιρίου τα σύμβολα της ελληνικής φιλοξενίας.

Από τα καλλιστεία στην τρόικα

Δεν μπορώ να πω αν το Χίλτον συνέβαλε στην εκμοντερνοποίηση (με την τρέχουσα έννοια του όρου) της Αθήνας ή, απλώς, συνέπεσε με αυτήν. Πάντως σίγουρα ταυτίστηκε. Αλλαξε τα πλάνα του ελληνικού κινηματογράφου – ένα «πέρασμα» μπροστά από το ξενοδοχείο ήταν τεκμήριο «μοντερνιάς». Εξάλλου τότε προέκυψε και το σαχλό, δήθεν ευφυολόγημα για τα «μεγαλύτερα οπίσθια» της Αθήνας αφού η Καισαριανή και το Βατραχονήσι έγιναν εν μία νυκτί «περιοχή πίσω από το Χίλτον».

Θυμάμαι ξαδέλφια και συγγενείς από το νησί να έρχονται στην Αθήνα «για να δουν το Χίλτον». Θυμάμαι πως η «αίθουσα δεξιώσεων Εσπερίδες» – που έβλεπα στα τηλεοπτικά Επίκαιρα – μού φάνταζε ως «ναός» κομψότητας και κοσμοπολιτισμού αφού εκεί γίνονταν οι σύγχρονες επιδείξεις μόδας και τα καλλιστεία. Δεν θυμάμαι αλλά αργότερα έμαθα ότι η Γκαλερί Αθηνών της Μαριλένας Λιακοπούλου που, επί χούντας, λειτουργούσε (μπορεί και για «ξεκάρφωμα») στο ισόγειο του ξενοδοχείου, ήταν το σημείο συνάντησης των προοδευτικών καλλιτεχνών.

Και όταν μεγαλώσαμε, στο «Βυζαντινό» μάθαμε το brunch, εκεί καταλήγαμε, σαν ναυάγια, μετά το ρεβεγιόν για το πρώτο πρωινό της χρονιάς. Εκεί έγιναν (ανάμεσα στο φανερό και στο κρυφό) κορυφαίες πολιτικές και δημοσιογραφικές συναντήσεις που καθόρισαν την ιστορία αυτού. Εκεί φιλοξενήσαμε την τρόικα για να χρυσώσουμε το χάπι.

Είμαι σίγουρη ότι το νέο ξενοδοχειακό συγκρότημα θα ταιριάζει περισσότερο στην Αθήνα του 2024. Αλλά είμαι σίγουρη ότι και μετά από πολλά χρόνια, πάλι «Χίλτον» θα το λέμε.