Πατάει γκάζι το πρότζεκτ ΠΥΡΚΑΛ

Ως έργο «γενικότερης σημασίας για την οικονομία» με συμβολή στη «βιώσιμη ανάπτυξη» προτάσσουν το Μαξίμου και τα συναρμόδια υπουργεία το πρότζεκτ του πάρκου «Ανδρέας Λεντάκης» στο συγκρότημα της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ και με σφιχτό χρονοδιάγραμμα ανοίγουν πλέον την πρώτη φάση του. Πηγές με γνώση του σχεδιασμού μιλούν για «αναμενόμενες αντιδράσεις», αφού ήδη εκδηλώνονται ενστάσεις από συλλόγους (μηχανικών, πολεοδόμων κ.λπ.) ή δημοτικά συμβούλια (της Ηλιούπολης, για παράδειγμα), οι οποίες ωστόσο δεν φαίνεται να πυροδοτούν ενδοκυβερνητικά δεύτερες σκέψεις για πιθανό φρένο στη διαδικασία. Στην εκπνοή του 2021 άλλωστε – και ενώ από την άνοιξη ο Κυριάκος Μητσοτάκης πήρε πάνω του τα «αποκαλυπτήρια» σε ειδική εκδήλωση στον Υμηττό – συμφωνήθηκε σε κλειστή συνεδρίαση υπό τον Πρωθυπουργό η κήρυξη απαλλοτριώσεων – εξπρές μέσα στους επόμενους μήνες, μέσω της υπαγωγής του έργου στο άρθρο 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων.

«Στοχεύει στην ουσιώδη βελτίωση των υποδομών και την αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών», αναφέρει μεταξύ άλλων η απόφαση (αναρτήθηκε στη Διαύγεια προ δεκαημέρου), που εξουσιοδοτεί τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα και τον αναπληρωτή υπουργό Ανάπτυξης Νίκο Παπαθανάση να τρέξουν άμεσα τις διαδικασίες, προβαίνοντας αν χρειαστεί και σε κήρυξη τυχόν συμπληρωματικών απαλλοτριώσεων. «Είναι απαραίτητο ο χώρος εκτέλεσης του έργου να παραδοθεί άμεσα», σημειώνει η κυβέρνηση, «καθώς ενδεχόμενες καθυστερήσεις θα επιφέρουν σοβαρές επιπτώσεις στην έγκαιρη υλοποίησή του και, κατ’ επέκταση, στην επίτευξη γενικότερης σημασίας για την εθνική οικονομία στόχων».

Διαγωνισμός. Το κυβερνητικό στοίχημα για το έργο ΣΔΙΤ είναι συγκεκριμένα ένα… σπριντ για έναρξη εργασιών μέσα στο 2023. Αυτό προϋποθέτει να τρέξει εντός του 2022 ο διαγωνισμός και συνολικά η «ωρίμανση» του πρότζεκτ, για το οποίο η κυβέρνηση έχει καθορίσει εξαρχής έναν ορίζοντα πενταετίας, με παράδοση δηλαδή σταδιακά από το 2026. Μένει να φανούν, πάντως, η ένταση των αντιδράσεων και ο τρόπος διαχείρισής τους από την κυβέρνηση. Στις εγκαταστάσεις που σήμερα ανήκουν στα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) προγραμματίζεται να μετακομίσουν εννέα υπουργεία από το κέντρο της Αθήνας και από Πειραιά, Μαρούσι και Χολαργό καθώς και άλλοι τέσσερις δημόσιοι φορείς (ΑΑΔΕ, ΤΑΙΠΕΔ, ΕΤΑΔ και η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας – ΕΕΣΥΠ).

Ερωτήματα. Από την πλευρά τους, μια σειρά φορέων (Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών και Σύλλογος Ελλήνων Μηχανικών Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης) εγείρουν ερωτήματα νομιμότητας, επιστημονικής δεοντολογίας και διαφάνειας σε ό,τι αφορά την υλοποίηση του πρότζεκτ. Μάλιστα, όπως αναφέρθηκε και σε πρόσφατη σχετική συνέντευξη Τύπου, το πρόγραμμα δεν είναι συμβατό με τον στρατηγικό σχεδιασμό για το Μητροπολιτικό Συγκρότημα – βάσει του Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας – σε ό,τι αφορά τα κρίσιμα θέματα της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του μητροπολιτικού κέντρου και της χωροθέτησης της επιτελικής διοίκησης.

Κατά τους προαναφερομένους, το πρότζεκτ καταστρατηγεί τις αρχές του πολεοδομικού – χωρικού σχεδιασμού, του οποίου βασικοί πυλώνες είναι η δημόσια διαβούλευση προ της λήψης αποφάσεων και η τήρηση ιεραρχίας μεταξύ των επιπέδων σχεδιασμού. Σύμφωνα, δε, με την πρόεδρο του Συμβουλίου Θεσμικού Πλαισίου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού Μάρω Ευαγγελίδου, σοβαρό θεσμικό κώλυμα αποτελεί επίσης η απουσία της επιβαλλόμενης από την ΕΕ Οδηγίας Στρατηγικής Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Σε ό,τι αφορά τις συνέπειες που θα υπάρχουν για το ιστορικό κέντρο της πόλης, η Μάρω Ευαγγελίδου ανέφερε (κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου) πως γεννώνται εύλογα ερωτήματα σε σχέση με το κενό που θα δημιουργηθεί στο κέντρο της Αθήνας και το προβλεπόμενο ρήγμα στις οικοδομημένες σχέσεις μεταξύ δραστηριοτήτων και λειτουργιών, ιδίως αυτών που συνδέονται με την επιτελική δόμηση. «Η υπεραξία των τουριστικών χρήσεων είναι ένα σοβαρό ενδεχόμενο που δεν φαίνεται να αξιολογείται ως κίνδυνος. Η “αισιόδοξη” πρόβλεψη του υπουργείου Ανάπτυξης, ότι θα προκληθεί αύξηση των αξιών, είναι πιθανό να περάσει από πτώση αξιών λόγω υπερπροσφοράς κτιριακού αποθέματος ή τη δημιουργία ευκαιριακών υπεραξιών που μάλλον θα δυσχεράνουν την άσκηση παρεμβατικής πολιτικής αναζωογόνησης, όπως η ανάπτυξη της σχεδιαζόμενης κοινωνικής κατοικίας».