Η Ρίτα στον «Εξορκιστή», ο Στέλιος στο «The Wire»

Στη σειρά μυστηρίου «The Τourist» του BBC, έξι επεισοδίων, στην οποία πρωταγωνιστεί ο Τζέιμι Ντόρναν («Πενήντα αποχρώσεις του γκρι»), ακούγεται το τραγούδι «Δικός σου για πάντα» του Μιχάλη Ρακιντζή από τα ’90s. Tο κομμάτι παίζει κάποια στιγμή στο αυτοκίνητο και το τραγουδάει ένας από τους πρωταγωνιστές: ο Αλεξ Δημητριάδης που υποδύεται τον Kosta Panigiris. Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που ελληνικά τραγούδια ή μουσικές ακούγονται σε ξένες ταινίες ή σειρές, για να υποδηλώσουν το οικογενειακό υπόβαθρο, την καταγωγή ή τον «εξωτισμό» των ηρώων.

«Ιστορία μου, αμαρτία μου» στον «Εξορκιστή» (The Exorcist, 1973) του Γουίλιαμ Φρίντκιν. Ελληνας ομογενής των Ηνωμένων Πολιτειών και να μην ακούει λαϊκά τραγούδια είναι κάτι σαν τζατζίκι χωρίς σκόρδο. Ο πάτερ Κάρρας επισκέπτεται τη μητέρα του η οποία ακούει τον ραδιοφωνικό σταθμό της Αστόρια. Στα ελληνικά, φυσικά. Και τη στιγμή που η μητέρα είναι στην πολυθρόνα και ο γιος τη φροντίζει ακούγεται η Ρίτα Σακελλαρίου με το «Ιστορία μου, αμαρτία μου». Στην ίδια ταινία ακούγεται και ο Γιάννης Καλατζής στο «Παραμυθάκι μου».

«Νέο Μινόρε» στην «Ακαταμάχητη Αφροδίτη» (Mighty Aphrodite, 1995) του Γούντι Αλεν. Δεδομένη η αγάπη του σκηνοθέτη για την τζαζ που δεν λείπει από τις ταινίες. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση τα πράγματα άλλαξαν. Αντί να ανοίξει την ταινία του με Κόουλ Πόρτερ ή Γκέρσουιν, επέλεξε τη σολιστική εκδοχή του Βασίλη Τσιτσάνη σε ένα κομμάτι-θεμέλιο λίθο της ελληνικής λαϊκής μουσικής. Ακούγεται επίσης ο «Χορός του Σάκαινα», επίσης ορχηστρικό, από την ταινία «Λόλα». Το φιλμ έχει στοιχεία από την αρχαία ελληνική τραγωδία/κωμωδία τα οποία και εντάσσει στην αμερικανική κομεντί του.

«Παλαμάκια» στο «Μόναχο» (Munich, 2005) του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ομάδα πρακτόρων της Μοσάντ αναζητεί τους υπευθύνους για το τρομοκρατικό χτύπημα στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972. Σε σκηνή στην Αθήνα (δεν έχει γυριστεί εδώ) ο πρωταγωνιστής Ερικ Μπάνα αναμένει να ενεργοποιηθεί εκρηκτικός μηχανισμός με μουσική υπόκρουση τα «Παλαμάκια» του Γιώργου Μητσάκη σε εκτέλεση από τους Talking to Charos. Η τραγουδίστρια ερμηνεύει (προσπαθεί) στα ελληνικά. Ακούγονται δύο ορχηστρικές εκτελέσεις ρεμπέτικων από τον Μανώλη Πάππο: το «Μινόρε του Τεκέ» του Ιωάννη Χαλκιά και το «Δώδεκα χρονώ κορίτσι» του Παναγιώτη Τούντα.

«Φραγκοσυριανή» στο «Soul Kitchen» (2009) του Φατίχ Ακίν. Ελληνας ομογενής αποφασίζει να μετατρέψει το μαγειρειό του σε μοντέρνα κουζίνα και να παντρέψει τη μουσική με το φαγητό. Δημοφιλές σάουντρακ και στην πατρίδα μας όπου εκτός των άλλων περιλαμβάνει τη γνωστή και μη εξαιρετέα διασκευή της «Φραγκοσυριανής» από τους Locomondo, μια διασκευή του «Μανώλη του Χασικλή» του Shantel που δεν ακούγεται (πρόκειται από τα πλέον διάσημα ρεμπέτικα, σε σύνθεση του Γιάννη Δραγάτση ή Ογδοντάκη. Ηχογραφήθηκε το 1929), το «Σχολείο» των Olympians του Πασχάλη και το «Μπλουζ του παλιοκάραβου» του Παύλου Σιδηρόπουλου.

«Για ένα τανγκό» στο «Πριν τα μεσάνυχτα» (Before Midnight, 2013) του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ. Το ζευγάρι των πρωταγωνιστών (Ιθαν Χοκ και Ζιλί Ντελπί) αποφασίζει να κάνει διακοπές στην Ελλάδα και δη στη Μεσσηνία. Η σχέση τους περνάει κρίση, τσακώνονται άσχημα αλλά λίγο πριν από το τέλος ακούγεται το τραγούδι της Χάρης Αλεξίου κι όλα φαίνεται να αλλάζουν. Στο φιλμ ακούγονται επίσης τα «Ο Αντώνης ο κεκές» και «Στου Μεμά τα τραίνα» του Νίκου Καλογερόπουλου.

«Εφυγε, έφυγε» στο επεισόδιο «Bad Dreams» της σειράς «The Wire» (2003). Στα τελευταία λεπτά του 11ου επεισοδίου της 2η σεζόν υπάρχουν συρραφές σκηνών από το αποχαιρετιστήριο δείπνο των «Ελλήνων» της σειράς, από συνομιλίες και από τις ενέργειες του FBI με την υπόκρουση του Στέλιου Καζαντζίδη, με το «Εφυγε, έφυγε» των Βασιλειάδη / Πυθαγόρα και το «Ψωμί της ξενιτιάς» σε μουσική του Γιάννη Βασιλόπουλου και στίχους Ευάγγελου Ατραΐδη και Παύλου Ζεμανίδη. Η παρουσία της φωνής του Στέλιου Καζαντζίδη οφείλεται και στην παρουσία του ελληνοαμερικανού συγγραφέα George Pelecanos, εκ των συντελεστών της σειράς.

«Μισιρλού» στο «Pulp Fiction» (1994) του Κουέντιν Ταραντίνο. Από τις σπουδαιότερες ταινίες της δεκαετίας του 1990 και εν γένει του αμερικανικού σινεμά, σκηνοθετημένη από τον νεαρό τότε Ταραντίνο, στη δεύτερη σκηνοθετική του δουλειά, δύο χρόνια μετά το «Reservoir Dogs». Πέραν των άλλων, η ταινία έχει εξαιρετικό soundtrack με κορυφαίο κομμάτι τη γνωστή και μη εξαιρετέα «Μισιρλού» στην εκδοχή του Dick Dale.