Ο σωστός εντοπισμός {LF}του χρονικού σημείου

Κανονικά οι εθνικές εκλογές στη χώρα η «θεωρία» λέει ότι «οφείλουν» να γίνονται κάθε τέσσερα χρόνια. Η κάθε κυβέρνηση μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα απαιτείται να έχει πετύχει τον ιδανικό συνδυασμό μεταξύ ολοκλήρωσης όσων εξήγγειλε προεκλογικά και ταυτόχρονα να έχει αντιμετωπίσει ανεκτά όσες προκλήσεις εμφανίστηκαν απροσδόκητα από την εκάστοτε συγκυρία. Κοινώς να επιτύχει τον «χρυσό κανόνα» ισορροπίας μεταξύ επιθυμητού και εφικτού.

Δεν είμαστε βεβαίως πολύ μακριά από το να καταστρατηγούμε αυτόν τον κανόνα συχνότερα από ό,τι λέει η «θεωρία». Το πότε θα γίνουν εκλογές έχει σχεδόν «καταντήσει» ένας ωφελιμιστικός τακτικισμός, είτε επιθετικός είτε αμυντικός των κομμάτων που κυβερνούν.

Ο πειρασμός των πρόωρων εκλογών ωστόσο «πατάει» πάνω σε τρία κριτήρια: α) Την ανεύρεση ενός πολιτικώς ορθού και συνταγματικά σύννομου λόγου να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές ώστε η απόφαση αυτή να μη γυρίσει μπούμερανγκ, β) την ενεργητική εξασφάλιση ότι το κυβερνητικό κόμμα θα κερδίσει τις εκλογές αυτές πετυχαίνοντας, ποσοστά, έδρες, αυτοδυναμίες κ.λπ. ή γ) την παθητική προστασία της υστεροφημίας του κυβερνώντος κόμματος όταν οι καιροί δείχνουν ότι οι προκλήσεις που έπονται μόνο καλά ξεμπερδέματα δεν προμηνύουν, κοινώς «στρίβειν διά των εκλογών».

Αν εξαιρέσει κανείς την παραπάνω τρίτη περίπτωση, πρακτικά η Ιστορία έχει δείξει ότι πρόωρες εκλογές γίνονται συνήθως όταν το κυβερνών κόμμα έχει απέναντί του ένα φοβισμένο ή χαρούμενο εκλογικό σώμα. Το φοβισμένο γιατί τότε οι πολίτες απαγκιάζουν στην κυβέρνησή τους και το χαρούμενο γιατί ομάδα που κερδίζει δεν την αλλάζεις.

Στην Ελλάδα σήμερα όντως επικρατεί ο «φόβος» (48%) ως πρώτο συναίσθημα, ωστόσο υπάρχει ένα ύπουλο συναίσθημα, «η ντροπή», που ανεβαίνει συνεχώς και γραμμικά από το 26% τον Ιούνιο 2020 στο 35% τον Δεκέμβριο 2021. Η πρωτιά του φόβου και κυρίως η άνοδος της ντροπής δεν δημιουργούν εύφορο έδαφος για ξεκάθαρες αποφάσεις πρόωρων εκλογών.

Παρ’ όλα αυτά στο γράφημα που ακολουθεί φαίνονται οι συγκριτικές αντιστοιχίες κατά την κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με την παρούσα συγκυρία, όσον αφορά τις ερωτήσεις επιθυμίας πρόωρων εκλογών και εκτίμησης υλοποίησης πρόωρων εκλογών.

Η σύγκριση δείχνει προφανή ευρήματα καθώς τόσο η επιθυμία όσο και η εκτίμηση διεξαγωγής πρόωρων εκλογών επί ΣΥΡΙΖΑ ήταν περίπου επτά με δέκα μονάδες πάνω από ό,τι συμβαίνει σήμερα επί ΝΔ σε περίπου αντίστοιχη χρονική απόσταση από τις κανονικές εκλογές. Αυτό για την εποχή του ΣΥΡΙΖΑ ήταν σαφής ένδειξη ότι το εκλογικό σώμα ήταν αρνητικό απέναντι στην τότε κυβέρνηση, μιας και οι μισοί περίπου πολίτες ήθελαν και ανέμεναν πρόωρες εκλογές. Το αποτέλεσμα τότε ήταν ότι μπροστά σε μια τέτοια δύσκολη εικόνα φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε πρόωρες εκλογές.

Σήμερα η εικόνα είναι ανάστροφη, με μάλλον όχι τόσο δυστυχείς πολίτες συγκριτικά με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, άρα η κυβέρνηση γιατί να μη σκεφτεί σοβαρά τις πρόωρες εκλογές. Παρ’ όλα αυτά θα πρέπει να απαντηθούν δύο επιπλέον ερωτήματα: α) Θα βρεθεί πανδημικό και οικονομικό ξέφωτο νηνεμίας για να γίνουν οι εκλογές; Και β) Αξίζει να διακυβευτεί η πολιτική σοβαρότητα ενός ηγέτη για κέρδος ενός έτους ή ακόμα και λιγότερου;

Ο Δημήτρης Μαύρος είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της MRB και αντιπρόεδρος του ΣΕΔΕΑ