Ανεύθυνοι πολίτες, υπεύθυνοι ηγέτες

«Θέλω πολύ να τη σπάσω στους ανεμβολίαστους. Θα συνεχίσουμε λοιπόν να το κάνουμε, μέχρι τέλους. Αυτή είναι η στρατηγική.
Οταν η ελευθερία μου έρχεται να απειλήσει εκείνη των άλλων, γίνομαι ένας ανεύθυνος. Ενας ανεύθυνος παύει να είναι πολίτης».

Εμανουέλ Μακρόν,
πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, 4/1/2022

Υπάρχουν οι ακραίοι, εκείνοι που έκαψαν το γκαράζ του βουλευτή της προεδρικής πλειοψηφίας Πασκάλ Μπουά, και το αυτοκίνητο του δεξιού δημάρχου της Μπριανσόν Αρνό Μουρζιά, εκείνοι που απείλησαν μέσω μέιλ τούς βουλευτές Ζακ Κραμπάλ και Λουντοβίκ Μεντές με «δημόσιο αποκεφαλισμό», και με θάνατο αδιευκρίνιστης αιτίας καμιά δεκαριά ακόμα συναδέλφους τους και σύγκριναν μέσω tweet την αντιπρόεδρο της κοινοβουλευτικής ομάδας του LREM – του κόμματος του Εμανουέλ Μακρόν – με τις γυναίκες που τις κούρεψαν γουλί έπειτα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως συνεργάτιδες των Ναζί. Ολοι αυτοί, μαζί και όσοι επιμένουν να διασπείρουν θεωρίες συνωμοσίας του τύπου «με την τρίτη δόση, πεθαίνεις αμέσως», ανήκουν πολύ απλά στη φυλακή – το αν στο μεταξύ θα τους «τη σπάσει» ή όχι ο πρόεδρος της χώρας τους είναι δευτερεύον.

Υπάρχουν και εκείνοι που επιμένουν να μην εμβολιάζονται, από φόβο ή άποψη, αρνούνται όμως κατηγορηματικά την ταμπέλα του «συνωμοσιολόγου» ή του «αντιεμβολιαστή». Εκατοντάδες ανταποκρίθηκαν στο πρόσφατο κάλεσμα της Monde να καταθέσουν τη μαρτυρία τους. Ολοι τους διάβασαν στην ίδια εφημερίδα τις εκτιμήσεις πως οι μη εμβολιασμένοι που μολύνονται με Covid-19 αντιμετωπίζουν στη Γαλλία εννέα φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να χρειαστούν νοσηλεία, και 14 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να καταλήξουν σε κάποια μονάδα εντατικής θεραπείας. «Τίποτα δεν θα μπορέσει να με πείσει να εμβολιαστώ» αντέτεινε ωστόσο ο 58χρονος Τιερί, υπεύθυνος φωτισμού σε θεατρικές παραστάσεις που προτίμησε να μείνει άνεργος, να χάσει «πολλούς φίλους» και να ανάβει τη θέρμανση στο σπίτι του μόλις μία ώρα την ημέρα «πριν έρθουν τα παιδιά» παρά να κάνει το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού. «Νιώθω περιθωριοποιημένη, παρότι δεν είμαι περιθωριακή. Εργάζομαι, μεγαλώνω τα παιδιά μου, δεν κάνω τίποτα κακό» δήλωσε από την πλευρά της η Ζεσικά, εργαζόμενη στην ανώτατη εκπαίδευση, που επέλεξε να μην εμβολιαστεί παρότι αυτό δυσκολεύει ιδιαίτερα τη ζωή και την περίθαλψη της αυτιστικής της κόρης. «Μας εμποδίζουν να ζήσουμε θέλοντας να μας εμποδίσουν να πεθάνουμε» έγραψε ένας. «Μέχρι πού θα φτάσουν;» αναρωτήθηκε ένας άλλος. «Ακόμα μου κάνει εντύπωση που κάποιοι δέχονται να δείξουν ένα πάσο για να μπορέσουν να φάνε» δήλωσε ένας τρίτος. Οι περισσότεροι φρόντισαν να επισημάνουν πως η κατάσταση της υγείας τους είναι καλή, πως προσέχουν πάρα πολύ να μην κολλήσουν, και στο κάτω κάτω, επεσήμαναν, είναι σπάνιες οι σοβαρές περιπτώσεις στο σύνολο των μολύνσεων, και ο μέσος όρος θανάτου από Covid-19 είναι τα 81 έτη. «Εχουμε και εμείς δικαίωμα στον σεβασμό, δεν μολύνουμε τέλος πάντων εμείς όλο τον κόσμο» παραπονέθηκε κάποιος.

«Εμαθα» είχε δηλώσει ο γάλλος πρόεδρος στα μέσα Δεκεμβρίου, λέγοντας πως μετανιώνει για κάποιους «χαρακτηρισμούς» που είχε διατυπώσει παλαιότερα. «Με ορισμένες δηλώσεις μου προσέβαλα ανθρώπους» αναγνώρισε, δεσμευόμενος να «μην το επαναλάβει» και να επιδεικνύει εφεξής περισσότερη «επιείκεια» και «σεβασμό προς όλους». Αναφερόταν σε εκείνο το «ένας σιδηροδρομικός σταθμός είναι ένας τόπος όπου διασταυρώνονται άνθρωποι που πετυχαίνουν και άνθρωποι που δεν είναι τίποτα», που είχε πει τον Ιούνιο του 2017, σε εκείνο το «διασχίζω τον δρόμο και σας βρίσκω δουλειά», που είχε πει σε έναν άνεργο παραγωγό κηπευτικών τον Σεπτέμβριο του 2018, στα «τρελά φράγκα» που δαπανά μάταια το κράτος, όπως είχε πει τον Ιούνιο του ίδιου έτους, σε προγράμματα αντιμετώπισης της φτώχειας…

«Ας μείνουμε ενωμένοι, καλοπροαίρετοι, αλληλέγγυοι» είχε δηλώσει ο ίδιος στο καθιερωμένο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του προς τους Γάλλους, εμφανιζόμενος ως εγγυητής της «ενότητας» της χώρας. Μόλις τέσσερις μέρες αργότερα, κι ενώ συζητούνταν στη γαλλική Εθνοσυνέλευση το νομοσχέδιο που μετατρέπει το υγειονομικό πάσο σε εμβολιαστικό πάσο, ο ενωτικός πρόεδρος μεταμορφώθηκε ξαφνικά σε διχαστικό υποψήφιο πρόεδρο, αναλαμβάνοντας επικεφαλής των φιλεμβολιαστών, όπως είχε τεθεί άλλοτε επικεφαλής των φιλευρωπαίων. Οι αντίπαλοί του άρπαξαν την ευκαιρία προκειμένου να καταδικάσουν ένα «πολιτικό σφάλμα» και δηλώσεις «ανήκουστης βιαιότητας», «ανάξιες» της θεσμικής του θέσης. Οι υποστηρικτές του υπερασπίστηκαν από την πλευρά τους την «ειλικρίνεια» και την «υπευθυνότητα» του αρχηγού του κράτους, παρουσιάζοντάς τον ως εκπρόσωπο της «σιωπηλής πλειοψηφίας». Και ο Τύπος γέμισε με αναλύσεις για το πώς αυτό το «θέλω να τη σπάσω στους ανεμβολίαστους» του Μακρόν ήταν μια απόλυτα υπολογισμένη, και καθόλου παρορμητική, κίνηση, με σκοπό να αποσταθεροποιηθούν οι βασικοί αντίπαλοί του, να αναδειχθεί η ασυνέπεια της Δεξιάς, που ταλαντεύεται μεταξύ υποστήριξης και αντίθεσης στο εμβολιαστικό πάσο, και η ακρότητα της Ακροδεξιάς, που υπερασπίζεται τους «antivax».

Ας είμαστε ειλικρινείς. Η συντριπτική πλειοψηφία των εμβολιασμένων έχει πλέον χάσει και την τελευταία στάλα υπομονής απέναντι στους αντιεμβολιαστές. Αλλά αυτός ο λαϊκιστικός προεκλογικός ελιγμός του Μακρόν ούτε το αξίωμά του τιμά ούτε το επίπεδο της συζήτησης στη Γαλλία βοηθάει ούτε την ανάγκη για κατευνασμό και συνεννόηση στη χώρα εξυπηρετεί.